Leon XIV na spotkaniu międzyreligijnym w Metzu

Religie nie mogą być wykorzystywane do usprawiedliwiania przemocy, lecz powinny być „strażnikami życia”, obrońcami godności człowieka i budowniczymi pokoju – powiedział Leon XIV 28 września podczas spotkania międzyreligijnego w Centrum Kongresowym im. Roberta Schumana w Metzu. Papież zaapelował o dialog między wyznawcami różnych religii, wskazując, że odmienność należy postrzegać nie jako zagrożenie, lecz jako szansę na spotkanie. Odczytano i podpisano „Apel z Metzu” wzywający do dialogu, braterstwa i wspólnego działania. W spotkaniu wziął udział m. in. przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski abp Tadeusz Wojda.

Apel z Metzu

Papież przybył do centrum kongresowego w towarzystwie przedstawicieli religii. Po zrobieniu zdjęcia grupowego wspólnie udali się do sali spotkań. Przedstawiciele Kościołów i religii odczytali „Apel z Metzu”, który został podpisany przez kard. Jean-Marc Aveline`a, przewodniczącego Konferencji Episkopatu Francji, pastora Christiana Kriegera, przewodniczącego Federacji Protestanckiej Francji, naczelnego rabina Francji Haïma Korsię, Chems-Eddine’a Hafiza, rektora Wielkiego Meczetu w Paryżu, metropolitę Dimitriosa, reprezentującego Kościół prawosławny oraz Antony Boussemarta, współprzewodniczącego Buddyjskiej Unii Francji. Tekst deklaracji przekazano dwojgu dzieci.

W Apelu przywódcy religijni wezwali do dialogu, braterstwa i wspólnego działania na rzecz pokoju. Sygnatariusze dokumentu wskazali na nasilające się wojny, zagrożenie dla prawa międzynarodowego i humanitarnego, rosnące nierówności, kryzys ekologiczny oraz gwałtowne przemiany technologiczne. Zaapelowali o ochronę godności każdego człowieka i odrzucenie przemocy, niesprawiedliwości, dyskryminacji oraz obojętności.

Podkreślili, że pokój nie oznacza jedynie braku wojny. Nie może być trwały bez sprawiedliwości, solidarności, poszanowania godności ludzkiej i troski o wspólny dom. Potępili także akty wymierzone w osoby i miejsca kultu ze względu na pochodzenie lub religię oraz ostrzegli przed totalitaryzmem. Zdecydowanie zaznaczyli, że imię Boga ani żadna prawda religijna nie mogą służyć usprawiedliwianiu przemocy i nienawiści.

Przywódcy religijni wezwali do rozwijania kultury gościnności i braterstwa oraz wychowania młodych do pokoju. Nawiązując do słów Leona XIV, wskazali na potrzebę budowania „pokoju bezbronnego i rozbrajającego”.

Podjęli trzy zobowiązania: kontynuowania dialogu międzyreligijnego, edukowania młodych w duchu wzajemnego poznania oraz wspólnego działania na rzecz sprawiedliwości i pokoju. „Żadnego trwałego pokoju nie da się zbudować bez drugiej strony ani wbrew niej” – podkreślili.

Dialog ponad podziałami

Przemawiając w Centrum Kongresowym im. Roberta Schumana, Leon XIV przypomniał postać jednego z ojców założycieli zjednoczonej Europy. Podkreślił, że Schuman, człowiek wiary, potrafił „przemienić dawne linie podziału w mosty nadziei” i stał się symbolem jedności w różnorodności. – Ponad granicami zawsze możliwe jest spotkanie, nawiązywanie przyjaźni i budowanie pokoju – powiedział Ojciec Święty. Zaznaczył, że dialog międzyreligijny nie oznacza rezygnacji z własnej tożsamości, lecz pozwala wyrażać ją „z prostotą i w prawdzie”, pozostając otwartym na drugiego człowieka.

Odwołując się do papieży Franciszka i Jana Pawła II oraz filozofa Paula Ricœura, Leon XIV wskazał na dialog jako drogę przezwyciężania lęku przed innością. „Uczymy się postrzegać inność jako obietnicę, a nie zagrożenie” – zaznaczył.

„Nie można usprawiedliwiać przemocy imieniem Boga”

Ojciec Święty zdecydowanie potępił religijne uzasadnianie przemocy. – Przywoływanie Imienia Boga dla usprawiedliwienia przemocy lub ucisku jest profanacją tego Imienia – powiedział. Podkreślił, że nic, co narusza godność człowieka, nie może powoływać się na autentyczne natchnienie Boże. Papież podkreślił szczególną odpowiedzialność przedstawicieli religii za „rozbrajanie serc i słów” oraz ochronę swoich tradycji przed wykorzystywaniem ich do przemocy i ucisku.

Religie „strażnikami życia”

Leon XIV zwrócił także uwagę na ochronę życia i troskę o osoby najbardziej bezbronne. – Religie są strażnikami życia: afirmują jego świętą wartość – powiedział. Jak zaznaczył, żywotność tradycji religijnych mierzy się także ich zdolnością do służenia życiu i towarzyszenia człowiekowi „aż do samego końca”.  – Wielkości cywilizacji nie mierzy się jej osiągnięciami materialnymi, lecz tym, w jaki sposób otacza ona troską osobę ludzką, chroni ją i pomaga jej wzrastać – podkreślił Ojciec Święty. Za szczególne zadanie religii papież uznał wskazywanie młodym ludziom trwałych punktów odniesienia oraz budowanie wspólnoty, która szanuje godność każdej osoby.

„Budowniczowie pokoju i świadkowie nadziei”

Na zakończenie Leon XIV przypomniał, że Kościół uznaje za swoich towarzyszy drogi wszystkich, którzy szczerze poszukują „prawdy, dobra i piękna”. Wezwał uczestników spotkania, by w swoich środowiskach stawali się „budowniczymi pokoju i świadkami nadziei”. – Niech nieskończona dobroć Boga i Jego mądrość nam towarzyszą i uczą nas coraz pełniej żyć jako Jego dzieci oraz być dla siebie nawzajem braćmi i siostrami – powiedział Ojciec Święty.

Wśród uczestników spotkania byli m. in.  przedstawiciele Rady Konferencji Biskupich Europy (CCEE) z jej przewodniczącym abp. Gintarasem Grušasem z Litwy oraz przewodniczącym Konferencji Episkopatu Polski, abp Tadeuszem Wojdą.

Spotkaniu towarzyszyła bogata oprawa muzyczna. Dyrygent Laurent Couson poprowadził m. in. wykonanie własnej kompozycji zatytułowanej „Księga życia” (Le Livre de Vie) z udziałem muzyków i chórzystów Opery w Metz.

Po zakończeniu spotkania papież opuścił salę i udał się do audytorium Centrum Kongresowego na  spotkanie „U korzeni Europy dla pokoju i jedności”.

Centrum kongresowe im. Roberta Schumana (Metz Congrès Robert Schuman) zostało zaprojektowane przez architekta Jeana-Michela Wilmotte’a, który połączył eleganckie materiały ze strzelistą kompozycją i naturalnym światłem, co podkreśla wyjątkowość odbywających się tam kongresów, targów i innych uroczystości. Obiekt o powierzchni 15 300 metrów kwadratowych obejmuje modułową salę widowiskową na około 1 200 miejsc, 3 400 metrów kwadratowych powierzchni wystawienniczej oraz 16 sal konferencyjnych. Projekt rozciąga się na pięciu poziomach: parter, plac przed budynkiem, dwa wyższe piętra oraz antresola. Każdy poziom pełni ściśle określoną funkcję i posiada szereg bocznych pomostów, które pozwalają użytkownikom podziwiać panoramiczny widok na miasto.

W 1988 roku Metz odwiedził Jan Paweł II.

Całe przemówienie Ojca Świętego można przeczytać TUTAJ