Ks. Magierski z Papageno Team: papieska intencja troski o zdrowie psychiczne to wezwanie do konkretnych działań

Papieska intencja modlitwy na październik, poświęcona zdrowiu psychicznemu, jest wezwaniem nie tylko do modlitwy, ale także do tworzenia w Kościele konkretnych form wsparcia dla osób w kryzysie – powiedział KAI ks. Jarosław Magierski, pomysłodawca i koordynator Papageno Team, zajmującego się prewencją i postwencją suicydalną oraz pomocą osobom w kryzysie i ich bliskim.

Rozpoczynający się październik związany jest z papieską intencją modlitwy poświęconą zdrowiu psychicznemu. Leon XIV zachęca: „Módlmy się o ustanowienie w całym Kościele posługi zdrowia psychicznego, która pomoże przezwyciężyć piętno i dyskryminację osób żyjących z chorobą psychiczną”.

Jak wskazuje ks. Jarosław Magierski, intencja papieska uwrażliwia Kościół na osoby doświadczające chorób i kryzysów psychicznych, promuje solidarność i współczucie oraz wzywa do tworzenia struktur duszpasterskich łączących wsparcie duchowe z konkretną pomocą społeczną.

Jego zdaniem, intencja ta ma zarówno znaczenie duchowe, jak i społeczne, ponieważ przypomina o wartości życia i godności każdej osoby. Temat wpisuje się także w obchody Światowego Dnia Zdrowia Psychicznego, który przypada 10 października.

Ks. Magierski zwraca uwagę na podstawowe wytyczne dotyczące wdrażania duszpasterstwa zdrowia psychicznego, opracowane przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Katolickich Duszpasterzy Zdrowia Psychicznego. Należą do nich m.in. edukacja wiernych, odpowiednie przygotowanie księży, zakonników, sióstr zakonnych, diakonów, katechetów i katechistów, a także towarzyszenie osobom z problemami zdrowia psychicznego w parafiach oraz wspieranie ich w dostępie do profesjonalnej pomocy psychologicznej i psychiatrycznej.

Zdaniem duchownego, Kościół w Polsce dopiero zaczyna rozwijać tego rodzaju duszpasterstwo. „Trzeba powiedzieć wprost: jesteśmy Kościołem raczkującym. Brakuje nam struktur, brakuje miejsc, brakuje świadomych i przeszkolonych duchownych, brakuje nam w końcu profesjonalistów – psychiatrów, psychologów, terapeutów, którzy chcieliby się angażować we wspólne działania” – podkreśla pomysłodawca i koordynator Papageno Team.

Jak zauważa, problemem pozostają także wzajemna podejrzliwość, uprzedzenia oraz brak wiary w skuteczność wspólnie prowadzonych inicjatyw i programów. Jego zdaniem zarówno po stronie Kościoła instytucjonalnego, jak i różnych organizacji świeckich zbyt wiele energii przeznacza się na podważanie, ośmieszanie czy deprecjonowanie podejmowanych działań. „Nie ma natomiast mentalności dialogu, z którego rodziłaby się komunia profilaktyki, interwencji i postwencji” – wskazuje ks. Magierski.

Jak zaznacza, doświadczenia wspólnot katolickich w innych częściach świata pokazują, że skuteczne wsparcie zdrowia psychicznego powinno mieć charakter holistyczny i łączyć wsparcie duchowe, psychoterapię, interwencje medyczne oraz edukację zdrowotną.

Przykłady duszpasterstwa zdrowia psychicznego, uwzględniania duchowości w psychoterapii oraz partnerstwa instytucjonalnego pokazują – zdaniem ks. Magierskiego – że medycyna i Kościół mogą ze sobą współpracować bez naruszania wzajemnych kompetencji.

Duchowny przywołuje dane, według których 86 proc. psychiatrów spotkało się z problemami religijnymi u pacjentów, a 90 proc. duchownych obserwowało problemy psychiczne u wiernych. Jak podkreśla, współpraca interdyscyplinarna może zwiększać skuteczność leczenia oraz pozwalać na objęcie człowieka zarówno pomocą psychiczną, jak i duchową.

Jednocześnie zastrzega, że konieczne jest właściwe rozgraniczenie kompetencji oraz respektowanie granic etycznych i prawnych. „Potrzebna jest kooperacja, a nie kult antagonizmów. Razem na rzecz dobrostanu psychicznego, duchowego i fizycznego” – podkreśla ks. Magierski.

Jego zdaniem, wspólnotowość powinna być w tego rodzaju działaniach normą, podczas gdy obecnie w dużej mierze pozostaje jeszcze w sferze postulatów.

W Polsce rozwijają się już inicjatywy, które umożliwiają osobom zmagającym się z problemami zdrowia psychicznego spotkania, dzielenie się doświadczeniami oraz otrzymywanie wsparcia. Pomoc kierowana jest również do rodzin i bliskich osób przeżywających kryzysy psychiczne. Zdaniem ks. Magierskiego, skala tych działań jest jednak nadal zbyt mała w stosunku do możliwości katolickiej społeczności w Polsce.

Duchowny przywołuje także doświadczenie bp. Johna Dolana z Phoenix, który podkreśla, że duszpasterstwo zdrowia psychicznego obejmuje zarówno wymiar duchowy, jak i psychologiczny. Łączy modlitwę i sakramenty z profesjonalną opieką, a także zachęca do poznawania siebie, akceptowania własnych ograniczeń i korzystania z dostępnej pomocy.

Ks. Magierski zaznacza, że październikowa intencja modlitewna Leona XIV jest wezwaniem nie tylko do modlitwy, ale również do podejmowania konkretnych działań. Mogą to być inicjatywy diecezjalne i parafialne, grupy wsparcia czy katechezy dotyczące zdrowia psychicznego.

W jego ocenie, tego rodzaju działania są częścią odpowiedzi Kościoła na aktualne potrzeby społeczne i duchowe wiernych oraz mogą pomagać w przezwyciężaniu stygmatyzacji osób doświadczających problemów ze zdrowiem psychicznym.