UNHCR: prawie połowa dzieci-uchodźców nie chodzi do szkoły

W 2025 roku prawie połowa dzieci-uchodźców nie chodziła do szkoły. Wynika to z raportu UNHCR „Ścieżki do przyszłości: edukacja, możliwości i samodzielność”. Stwierdzono w nim, że nauki nie pobiera 5,8 miliona, czyli 44% spośród 13,1 miliona dzieci i młodzieży w wieku szkolnym zmuszonych do ucieczki.

Agencja ONZ ds. Uchodźców ostrzega, że „cięcia w finansowaniu pomocy humanitarnej i współpracy rozwojowej grożą dalszym pogorszeniem sytuacji, ograniczając dostęp do edukacji i podważając wieloletnie inwestycje w sektorze oświaty”. W raporcie podkreślono, że cięcia te mogą „jeszcze bardziej ograniczyć możliwości edukacyjne milionów młodych uchodźców, co będzie wymagało większych inwestycji, silniejszych partnerstw i większego wsparcia dla krajowych systemów edukacji w państwach przyjmujących”.

Szczególnie niepokojące są trudności w kontynuowaniu edukacji po ukończeniu szkoły podstawowej. Wskaźnik zapisów sięga 65% w szkołach podstawowych, ale spada do 32% w szkołach średnich.

Sytuacja jest jeszcze bardziej krytyczna wśród dziewcząt-uchodźczyń: podczas gdy poziom frekwencji w szkołach podstawowych jest zasadniczo podobny do poziomu ich rówieśników płci męskiej, różnica ta znacznie się pogłębia w szkołach średnich z powodu ubóstwa, ryzyka związanego z bezpieczeństwem, wczesnych małżeństw i innych rodzajów presji, które powodują, że coraz więcej nastolatków porzuca naukę.

Pozytywnym sygnałem jest jednak edukacja uniwersytecka. W 2025 roku liczba studentów osiągnęła rekordowy poziom 11%, w porównaniu z 9% w roku poprzednim. Po raz pierwszy ponad 450 tys. uchodźców zapisało się na uniwersytety lub studia wyższe, co pozwala UNHCR i jego partnerom na zachowanie celu 15% zapisów do 2030 roku. Według agencji ONZ, ten postęp pokazuje, że „ukierunkowane inwestycje w edukację mogą znacząco zmienić perspektywy życiowe ludności przymusowo przesiedlonej”.

Raport ostrzega jednak, że „bez odpowiednich środków finansowych miliony dzieci i młodzieży uchodźców ryzykują utratę prawa do edukacji i możliwości budowania niezależnej przyszłości”.

„Patrząc wstecz na moje lata jako uchodźca, rozumiem wagę edukacji – podkreśla wysoki komisarz Narodów Zjednoczonych ds. uchodźców Barham Salih. – Dała mi ona możliwości, których mogło mi odebrać wysiedlenie. Pomogła mi odbudować życie i ukształtować przyszłość. Edukacja to ochrona. Ale to także droga do szans i samowystarczalności. W czasach ogromnej presji na finansowanie pomocy humanitarnej i rozwoju, cięcia w edukacji grożą zniweczeniem dziesięcioleci wspólnych inwestycji i zamknięciem możliwości dla całego pokolenia młodych ludzi”.