Brańsk: odsłonięto pomnik pamięci żołnierzy Wojska Polskiego i formacji niepodległościowych

W Brańsku odsłonięto i poświęcono pomnik Pamięci Żołnierzy Wojska Polskiego i Formacji Niepodległościowych walczących na Ziemi Brańskiej. Uroczystości poprzedziła Msza św. w kościele pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, której przewodniczył biskup polowy Wiesław Lechowicz. W homilii podkreślił, że historia walki o niepodległość Polski była pisana nie tylko krwią żołnierzy, ale także wiarą kolejnych pokoleń.

W uroczystościach uczestniczyli m.in. gen. bryg. Mieczysław Gurgielewicz, dowódca 1 Podlaskiej Brygady Obrony Pogranicza, Jarosław Bujak, doradca Prezydenta RP, senator Anna Bogucka, burmistrz Miasta Brańsk Agata Puchalska, przedstawiciele władz samorządowych, poczty sztandarowe, delegacje instytucji oraz mieszkańcy Brańska.

W homilii bp Wiesław Lechowicz zwrócił uwagę, że pytanie o wolność i niepodległość należy odczytywać także w świetle Ewangelii. Przypomniał, że w polskiej tradycji modlitwa za ojczyznę często była modlitwą o światło, mądrość, odwagę i wewnętrzną przemianę. – Historia walki o polską niepodległość pisana jest nie tylko krwią żołnierza polskiego, wysiłkiem polskich nauczycieli, podniosłymi słowami kaznodziei, zdolnościami strategicznymi polskich przywódców. Historia walki o polską niepodległość pisana jest także wiarą polskich pokoleń – wskazywał.

W tym kontekście ordynariusz wojskowy przywołał siłę i moc modlitwy do Ducha Świętego. Biskup przypomniał pamiętne wezwanie Jana Pawła II wypowiedziane 2 czerwca 1979 r. na Placu Zwycięstwa w Warszawie: „Niech zstąpi Duch Twój i odnowi oblicze ziemi, tej ziemi”. Jak zaznaczył, słowa te stały się jednym z duchowych punktów zwrotnych w najnowszej historii Polski.

Bp Lechowicz przywołał również modlitwę ks. Piotra Skargi o Ducha Świętego dla rządzących oraz słowa parafrazy hymnu do Ducha Świętego autorstwa Stanisława Wyspiańskiego. Podkreślił, że człowiek prawdziwie wolny to człowiek zdolny do przeciwstawienia się zarówno zewnętrznym zagrożeniom, jak i własnym słabościom. – Skąd ta intuicja, że Duch Święty jest najlepszym adresatem modlitwy o niepodległość i wolność narodu? – pytał biskup. – Najpierw z samej nazwy – trzecia osoba boska jest Duchem Świętym, a jednym z podstawowych cech świętości jest właśnie wolność. Człowiek święty to człowiek wolny, mający zawsze odwagę bycia sobą, nie dający się zniewolić i ograniczyć ani zagrożeniom zewnętrznym, ani płynącym ze słabej ludzkiej natury. To człowiek wolny i wyzwalający się z kajdan zła i grzechu – powiedział.

Biskup przywołał postacie świętych i błogosławionych związanych z historią Polski, którzy swoją modlitwą, pracą i świadectwem służyli Ojczyźnie. Wśród nich wymienił m.in. Zygmunta Szczęsnego Felińskiego, Rafała Kalinowskiego, Alberta Chmielowskiego, Józefa Bilczewskiego, Józefa Sebastiana Pelczara, Faustynę Kowalską, Urszulę Ledóchowską, Honorata Koźmińskiego i Karolinę Kózkównę.

Odnosząc się bezpośrednio do uroczystości w Brańsku, bp Lechowicz podkreślił, że organizatorzy dobrze odczytali związek między pamięcią historyczną a modlitwą. – Świadczy o tym pragnienie, by z odsłonięciem pomnika ku czci walczących o polską niepodległość złączyć Mszę św. – powiedział.

Biskup polowy wskazał, że pamięć o walczących o wolność powinna prowadzić nie tylko do szacunku wobec przeszłości, ale także do odpowiedzialności za teraźniejszość. – Niech zatem to, co dzisiaj się dzieje w Brańsku, dziać się będzie i w przyszłości. Skłaniajcie głowy z szacunkiem przed pomnikiem naszej niepodległości, wspominając tych, którym tak wiele zawdzięczamy. Oddawajcie też cześć Duchowi Świętemu, który nas prowadzi po drogach wolności i niepodległości – podkreślił bp Lechowicz.

Na zakończenie przestrzegł przed tym, co ma jedynie pozór wolności, a w rzeczywistości prowadzi do zniewolenia. – Wpatrzeni w przykłady bohaterskich rodaków walczących o niepodległość naszej Ojczyzny i korzystający z mocy i mądrości Ducha Świętego nie damy się oczarować temu, co ma pozór wolności, a tak naprawdę prowadzi do zniewolenia. Tak nam dopomóż Bóg! – powiedział.

Eucharystię koncelebrowali ks. ppłk Maksymilian Jezierski, proboszcz parafii wojskowej w Białymstoku oraz ks. mjr Marcin Naglik, szef sekretariatu biskupa polowego.

Po Mszy św. uczestnicy przeszli na skwer u zbiegu ulic Rynek i Kościelnej, gdzie odsłonięto i poświęcono monument. Jak podkreślali organizatorzy odsłonięty dziś pomnik wpisuje się w lokalną tradycję pielęgnowania pamięci o żołnierzach Wojska Polskiego, konspiracji niepodległościowej i mieszkańcach regionu, którzy doświadczyli represji okupacyjnych oraz powojennego terroru komunistycznego.

Brańsk i okoliczne miejscowości należą do miejsc szczególnie naznaczonych doświadczeniem wojny i okupacji. W czasie II wojny światowej na tym terenie działały struktury polskiego podziemia, przede wszystkim Armii Krajowej. Po zakończeniu wojny rejon Brańska pozostawał także terenem aktywności powojennej konspiracji niepodległościowej, wywodzącej się m.in. z dawnych struktur AK, a następnie WiN.

Nowy pomnik nie jest pierwszym takim znakiem pamięci w Brańsku i na ziemi brańskiej. W 2018 r. w mieście odsłonięto pomnik upamiętniający Żołnierzy Niezłomnych. W jego obelisk wmurowano urnę z ziemią z grobów z Kwatery „Ł” na warszawskich Powązkach, miejsca skrytych pochówków ofiar komunistycznego terroru. W okolicy żywa pozostaje także pamięć o bitwie pod Olszewem z września 1939 r. oraz o żołnierzach i cywilach zamordowanych po jej zakończeniu.