Z odejściem kardynała Re kończy się pewna era

Zmiana na stanowisku dziekana Kolegium Kardynalskiego i przejście na emeryturę 92-letniego kardynała Giovanniego Battisty Re, który przepracował w Kurii Rzymskiej 55 lat, kończy pewną erę w dziejach Stolicy Apostolskiej.

O roli, jaką odegrał hierarcha przypomniał rzymski korespondent agencji niemieckojęzycznych Ludwig Ring-Eifel.

Podczas Mszy pogrzebowej papieża Franciszka, 26 kwietnia 2025 r., to kardynał Giovanni Battista Re poświęcił trumnę zmarłego i przewodniczył Mszy świętej na Placu Świętego Piotra. To szczególne zadanie przypadło w udziale najstarszemu z kardynałów i dziekanowi Kolegium Kardynalskiego.

Pomimo zaawansowanego wieku 91-letni wówczas purpurat zaskoczył silnym głosem i zdecydowanymi gestami. Później odegrał znaczącą rolę w okresie sede vacante, kilkutygodniowym okresie między dwoma pontyfikatami.

Zaprosił kardynałów z całego świata do Rzymu na konklawe i przewodniczył Kongregacjom Generalnym w okresie poprzedzającym konklawe.

Ważna rola w wyborze Leona XIV

Podczas tych zgromadzeń wszyscy kardynałowie – również w wieku powyżej 80. lat – omawiali profil potencjalnych kandydatów na papieża. To właśnie kard. Re wygłosił 6 maja ostatnią wielką homilię podczas uroczystej Mszy św. w Bazylice Świętego Piotra, tuż przed wejściem kardynałów do Kaplicy Sykstyńskiej. Zaapelował wówczas do kardynałów o modlitwę, aby za sprawą Ducha Świętego „został wybrany papież, którego Kościół i ludzkość potrzebują w tym trudnym i złożonym momencie dziejów”.

W konklawe, które wybrało Leona XIV na pierwszego amerykańskiego papieża w historii, kard. Re już nie mógł czynnie uczestniczyć ze względu na wiek.

Zmiana była kwestią czasu 

Kard. Re nadal jednak przewodniczył i aktywnie sprawował swoją funkcję w zgromadzeniach Kolegium Kardynalskiego zwołanych przez Leona XIV.

To, że przekaże urząd w młodsze ręce, było oczywiście do przewidzenia. Nie jest też całkowitym zaskoczeniem, że kardynałowie biskupi, najwyżsi rangą członkowie Kolegium Kardynalskiego, wybrali na jego następcę 69-letniego kardynała Luisa Tagle.

Przeżył pięciu papieży

Wraz z odejściem kard. Re ze stanowiska dziekana Kolegium Kardynalskiego dobiega końca pewna era. Ten wytrawny dyplomata watykański pracował przez ponad 55 lat w Kurii Watykańskiej i przeżył pięciu papieży. Jest związany z Kurią Rzymską od 1963 r.

Początkowo pełnił funkcję osobistego sekretarza arcybiskupa Giovanniego Benellego. Otrzymał tytuł prałata i zajmował różne stanowiska dyplomatyczne. 9 października 1987 r. został mianowany biskupem tytularnym Forum Novum oraz sekretarzem Kongregacji ds. Biskupów. Sakrę biskupią przyjął 7 listopada 1987 r. z rąk papieża Jana Pawła II.

12 grudnia 1989 r. abp Re został mianowany substytutem ds. ogólnych w Sekretariacie Stanu Stolicy Apostolskiej. Jest to jedno z najważniejszych stanowisk w watykańskiej administracji, podlegające kardynałowi sekretarzowi stanu. 16 września 2000 r. Jan Paweł II mianował go prefektem Kongregacji ds. Biskupów oraz przewodniczącym Papieskiej Komisji ds. Ameryki Łacińskiej.

Podczas konsystorza 21 lutego 2001 r. abp Re został kreowany kardynałem i otrzymał tytuł kardynała prezbitera kościoła Świętych Dwunastu Apostołów w Rzymie. 1 października 2002 r. został podniesiony do godności kardynała biskupa diecezji podmiejskiej Sabina-Poggio Mirteto.

Po śmierci Jana Pawła II, 2 kwietnia 2005 r., utracił urząd prefekta Kongregacji ds. Biskupów, zgodnie z obowiązującą praktyką. Papież Benedykt XVI ponownie mianował go na to stanowisko 21 kwietnia 2005 r. Re kierował Kongregacją i przewodniczył Papieskiej Komisji ds. Ameryki Łacińskiej do 30 czerwca 2010 r. 10 czerwca 2017 został wicedziekanem Kolegium Kardynalskiego, a 18 stycznia 2020 roku dziekanem tego gremium.

W marcu 2013 roku. 79-letni wówczas kard. Re  przewodniczył konklawe, na którym kardynałowie wybrali Argentyńczyka Jorge Mario Bergoglio na papieża. Ówczesny dziekan Kolegium Kardynalskiego, Angelo Sodano, miał już wtedy 85 lat. Rola kard. Re jako dziekana tego gremium (2020-2026) nie ograniczała się wyłącznie do spraw ceremonialnych. Jego słowa, jako najdłużej urzędującego doradcy papieża, miały szczególną wagę podczas burzliwego pontyfikatu Franciszka.