Kard. Parolin: AI może służyć dobru, ale i pogłębiać nierówności

Prawo musi nadążać za rozwojem sztucznej inteligencji, aby chronić człowieka przed nadużyciami władzy technologicznej – apeluje kard. Pietro Parolin. Podczas inauguracji obchodów 150-lecia Wydziału Prawa Kanonicznego Papieskiego Uniwersytetu Gregoriańskiego w Rzymie watykański sekretarz stanu wezwał do ustanowienia zasad, które pozwolą kierować rozwojem AI, ograniczać nierówności i zapewniać większą sprawiedliwość.

Technologia nie jest neutralna

Kard. Parolin wystąpił 20 października na otwarciu pięciodniowego cyklu spotkań jubileuszowych. Jako dawny student wydziału odniósł się do piątego rozdziału encykliki Leona XIV Magnifica humanitas, poświęconego „kulturze potęgi i cywilizacji miłości”.

„Innowacje technologiczne – w tym sztuczna inteligencja – nie są neutralne: mogą sprzyjać większemu uczestnictwu i sprawiedliwości albo pogłębiać nierówności, kontrolę i wykluczenie” – podkreślił. Przywołał też papieskie ostrzeżenie przed sprowadzaniem ludzi do trybików coraz wydajniejszego systemu.

Według kardynała prawo powinno chronić słabszych przed nadużyciami siły, a nie służyć sprawowaniu władzy. Tymczasem – jak mówił – rozwój technologii znajduje się w rękach prywatnych, często ponadnarodowych podmiotów, dysponujących większymi możliwościami niż wiele rządów.

Kard. Parolin przestrzegł także przed powierzaniem decyzji ustawodawców i sędziów systemom predykcyjnym. W takim przypadku zanika podstawowa zasada uzasadniania rozstrzygnięć prawnych. Zwrócił również uwagę na automatyzację technologii wojennych.

Trzy wskazania

Odwołując się do encykliki, sekretarz stanu wskazał trzy zadania dla prawników i dyplomatów: „rozbrajać słowa” poprzez język dialogu, „przyjmować perspektywę ofiar” konfliktów oraz „pielęgnować zdrowy realizm” – szukać wiarygodnych instytucji, możliwych do zweryfikowania gwarancji i cierpliwych negocjacji.

Przypomniał też wezwanie Leona XIV do przezwyciężenia teorii „wojny sprawiedliwej”, zbyt często przywoływanej dla usprawiedliwienia wszelkich wojen, przy zachowaniu prawa do obrony koniecznej rozumianego w najściślejszym sensie.

Na zakończenie kard. Parolin zaapelował o przepisy pozwalające kierować rozwojem AI, ograniczać nierówności i zapewniać „większą sprawiedliwość”.