Ks. prof. Józef Budniak nagrodzony za upowszechnianie wiedzy o dziedzictwie regionu

Ks. prałat prof. dr hab. Józef Budniak, kapłan diecezji bielsko-żywieckiej i specjalista w zakresie teologii ekumenicznej, został laureatem Nagrody Powiatu Cieszyńskiego im. ks. Leopolda Jana Szersznika w kategorii upowszechniania kultury. Wyróżnienie przyznano za wieloletnią działalność naukową i społeczną oraz wkład w upowszechnianie wiedzy o religijnym i kulturowym dziedzictwie Śląska Cieszyńskiego.

Nagrody powiatu w dziedzinie kultury przyznawane są od 2002 r. Od 2008 r. noszą imię ks. Leopolda Jana Szersznika, jezuity, historyka, pedagoga i bibliofila, który odegrał ważną rolę w rozwoju nauki i kultury Cieszyna.

Laureaci otrzymują statuetki zaprojektowane przez cieszyńską rzeźbiarkę i medalierkę Urszulę Górnicką-Hermę.

Skoncentrowany na ekumenizmie

Józef Budniak urodził się 16 marca 1952 r. w Cieszynie. Po ukończeniu Technikum Mechaniczno-Elektrycznego rozpoczął studia na Politechnice Śląskiej w Gliwicach, a następnie wstąpił do Wyższego Śląskiego Seminarium Duchownego. Studiował także na Papieskim Wydziale Teologicznym w Krakowie, gdzie w 1979 r. uzyskał tytuł magistra teologii. Święcenia kapłańskie przyjął 16 kwietnia 1981 r. w Katowicach z rąk bp. Herberta Bednorza.

Pracował jako wikariusz w parafiach w Katowicach-Brynowie i Rudzie Śląskiej. W latach 1989–2004 był proboszczem parafii św. Jana Chrzciciela w Brennej, gdzie rozwijał działalność duszpasterską służącą porozumieniu katolików i ewangelików. Wraz z miejscowym proboszczem ewangelicko-augsburskim odwiedzał rodziny różnych wyznań. Organizował także ekumeniczne dożynki, koncerty chórów oraz nabożeństwa, w tym międzynarodowe nabożeństwo o pokój na świecie w 2002 r. z udziałem biskupów z Polski i Republiki Czeskiej.

Równolegle rozwijał działalność naukową. W 1994 r. uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych w zakresie filozofii na podstawie rozprawy poświęconej duchowości chrześcijańskiej i religijno-społecznemu kontekstowi działalności Jana Sarkandra. W 1996 r. rozpoczął pracę naukowo-dydaktyczną na Uniwersytecie Śląskim. W 2002 r. uzyskał stopień doktora habilitowanego nauk teologicznych na podstawie rozprawy „Ekumenizm jutra na przykładzie Śląska Cieszyńskiego. Studium historyczno-pastoralne”. Dwa lata później został profesorem nadzwyczajnym na Wydziale Teologicznym UŚ w Katowicach, a w 2011 r. otrzymał tytuł profesora nauk teologicznych.

W pracy naukowej koncentruje się na ekumenizmie, historii Kościoła i relacjach międzywyznaniowych. Jest autorem i redaktorem publikacji poświęconych dialogowi chrześcijańskiemu, w tym książki „Jednoczeni w różnorodności”. W latach 1992–2000 pełnił funkcję prezydenta Międzynarodowej Wspólnoty Ekumenicznej w Polsce. W 1997 i 2007 r. reprezentował Konferencję Episkopatu Polski na zgromadzeniach ekumenicznych Kościołów Europy w Grazu i Sibiu. Od 1992 r. pełni funkcję referenta ds. ekumenizmu w diecezji bielsko-żywieckiej, a od 2012 r. przewodniczy Stowarzyszeniu Teologów Ekumenistów. W latach 2002–2006 przewodniczył Komisji ds. Stosunków Polsko-Czeskich i Polsko-Słowackich PAN w Katowicach.

Cieszyński szlak

Tegorocznymi laureatami Nagrody Powiatu Cieszyńskiego im. ks. Leopolda Jana Szersznika zostały także Władysława Magiera w kategorii twórczości artystycznej oraz Łukasz Konarzewski w kategorii ochrony kultury.

Magiera, historyczka i pisarka, dokumentuje losy kobiet zasłużonych dla Śląska Cieszyńskiego i jest inicjatorką Cieszyńskiego Szlaku Kobiet.

Konarzewski, historyk sztuki i konserwator zabytków, został wyróżniony za działalność na rzecz ochrony i dokumentowania materialnego dziedzictwa regionu.

Zasłużony jezuita

Ks. Leopold Jan Szersznik urodził się w 1747 roku w Cieszynie. W 1757 roku rozpoczął naukę w jezuickim gimnazjum, potem studiował filozofię w jezuickiej akademii w Ołomuńcu. W trakcie nauki wstąpił do zakonu. Po ukończeniu studiów teologicznych wrócił do miasta nad Olzą. Tu był prefektem gimnazjum, założył historyczną bibliotekę i muzeum – pierwsze tego typu instytucje na terenie Górnego Śląska.

Zajął się przebudową infrastruktury komunalnej, zarządzaniem miejskimi finansami, rozwojem kultury, oświaty i nauki. Zainicjował regionalne badania naukowe. Przez długie lata duchowny pełnił funkcję nadzorcy szkół katolickich z całego Śląska Cieszyńskiego. Jako jeden z pierwszych upominał się u władz m.in. o podręczniki w języku polskim.

Kapłan zmarł w 1814. W testamencie swój niezwykle cenny księgozbiór zapisał miastu.