Kongres Nowej Ewangelizacji: Celibat nie usuwa seksualności

O dojrzałości psychoseksualnej duchownych, lękach małżonków, odpowiedzialności spowiedników i odkrywaniu działania Bożej łaski rozmawiano 23 października w Sosnowcu podczas panelu kapłańskiego inaugurującego VIII Kongres Nowej Ewangelizacji „Ciało do kochania”. W spotkaniu uczestniczyło 120 osób. Prelegenci podkreślali, że skuteczne duszpasterstwo wymaga nie tylko znajomości zasad moralnych, lecz także rozumienia człowieka, jego historii i wewnętrznych zmagań.

Spotkanie, rozpoczęte wspólną modlitwą brewiarzową, zgromadziło księży, diakonów i kleryków. W centrum refleksji znalazło się pytanie, jak mówić o ludzkiej seksualności w Kościele, by nie pomijać ani prawdy o człowieku, ani jego osobistego doświadczenia.

Celibat nie oznacza braku seksualności

Magdalena Kleczyńska, psycholog i seksuolog, zwróciła uwagę, że dojrzałość psychoseksualna jest integralną częścią dojrzałości osobowej kapłana. Sam wybór celibatu nie sprawia, że seksualność znika. Pozostaje ona elementem ludzkiej tożsamości i wymaga świadomego, odpowiedzialnego przeżywania.

Prelegentka podkreślała znaczenie akceptacji własnej seksualności, również wtedy, gdy jej przeżywanie wiąże się z napięciem, cierpieniem czy wewnętrznym konfliktem.

– Akceptacja własnych skłonności nie jest tym samym co zgoda na określone zachowania – zaznaczyła.

Przywołała doświadczenie kapłana, który przez lata zmagał się z lękiem przed ujawnieniem własnych trudności i utratą miejsca we wspólnocie. Jak relacjonowała, mówił on: „Nikt się nie może o tym dowiedzieć, bo gdyby się dowiedzieli, to straciłbym wszystko”.

– Problemem był przewlekły, bardzo głęboki konflikt wewnętrzny pomiędzy własnym doświadczeniem a obrazem siebie – wyjaśniała Kleczyńska.

Zwracała uwagę, że wypieranie własnych przeżyć i funkcjonowanie w nieustannym lęku przed oceną nie sprzyja osiąganiu dojrzałości. Tymczasem kapłan, który ma pomagać innym w rozumieniu ich życia, sam potrzebuje umiejętności rozpoznawania i integrowania własnych doświadczeń.

Za decyzjami małżonków często stoi lęk

O wyzwaniach związanych z towarzyszeniem małżonkom mówił ks. dr Mateusz Jóźwik. Zwrócił uwagę, że za pytaniami dotyczącymi współżycia, antykoncepcji czy otwartości na rodzicielstwo mogą kryć się znacznie głębsze trudności, których nie sposób zrozumieć bez poznania sytuacji konkretnych osób.

– Za tymi decyzjami często stoją obawy, które mają całkiem racjonalne podstawy – wskazywał.

Wśród takich okoliczności wymieniano niestabilność zawodową, trudności materialne, problemy zdrowotne czy nieregularność cykli menstruacyjnych. Zdarza się, że małżonkowie zaczynają postrzegać własną seksualność nie jako przestrzeń bliskości, lecz jako zagrożenie dla bezpieczeństwa emocjonalnego, materialnego i wzajemnej relacji. Dlatego rozmowa duszpasterska nie powinna ograniczać się do oceny pojedynczej decyzji. Konieczne jest również rozpoznanie lęków, napięć i okoliczności, w których żyją małżonkowie. W tym kontekście podejmowano także kwestię odpowiedzialności spowiednika. Jego zadaniem jest przekazywanie nauczania Kościoła, ale również takie towarzyszenie człowiekowi, które pozwala mu wzrastać w wolności, odpowiedzialności i dobru.

Dostrzec łaskę, która już działa

Do znaczenia łaski i stopniowego wzrastania w życiu moralnym nawiązał ks. Colin Blatchford. Jego wystąpienie tłumaczył o. Wit Chlondowski OFM. Prelegent zwracał uwagę, że przemiana człowieka nie zawsze dokonuje się poprzez nagłe i spektakularne decyzje. Niejednokrotnie rozpoczyna się od delikatnego wewnętrznego poruszenia, poprzez które Bóg pociąga człowieka ku dobru. W tym rozumieniu zadaniem kapłana nie jest wyłącznie wskazywanie, co należy zmienić. Powinien on również pomagać człowiekowi rozpoznawać dobro, które Bóg już w nim rozpoczął, nawet jeśli pozostaje ono jeszcze niewielkie i niedoskonałe. Towarzyszenie duchowe wymaga zatem cierpliwości, rozeznawania i wrażliwości na działanie łaski. Nie chodzi o rezygnację z wymagań moralnych, lecz o pomaganie człowiekowi w rzeczywistym wzrastaniu ku dobru. Wystąpienia łączyło przekonanie, że kapłan spotyka nie abstrakcyjny problem moralny, ale konkretnego człowieka, z jego historią, ograniczeniami, pragnieniami i możliwością przemiany.

Panel kapłański zakończyła Msza św. pod przewodnictwem kard. Willema Jacobusa Eijka, arcybiskupa Utrechtu. W homilii hierarcha nawiązał do soborowej teologii znaków czasu, wskazując, że jednym z najważniejszych wyzwań współczesnego Kościoła jest ponowne głoszenie Ewangelii społeczeństwom, które coraz słabiej rozumieją chrześcijaństwo.

– Zamieszanie dotyczące wiary chrześcijańskiej i moralności chrześcijańskiej jest dla nas znakiem czasów. Większość ludzi nie rozumie już wiary chrześcijańskiej ani moralności chrześcijańskiej. Nie jest to jednak z ich strony hipokryzja – zauważył kardynał.

Arcybiskup Utrechtu podkreślił, że odpowiedzią Kościoła na tę sytuację nie może być zniechęcenie, lecz odnowienie misyjnego zaangażowania.

– Dobra ewangelizacja zaczyna się od naszego własnego nawrócenia. Ponadto ewangelizacja wymaga odwagi, by głosić wiarę również ludziom, którzy nie są na nią otwarci. Istnieje ryzyko zniechęcenia ewangelizacją, ponieważ początkowo wydaje się ona nie przynosić owoców – mówił.

Kardynał wskazał jednocześnie na oznaki nadziei, jakie dostrzega wśród młodych Europejczyków.

– Skromne, ale niezaprzeczalne ożywienie wiary chrześcijańskiej wśród młodzieży w najbardziej zsekularyzowanej części Europy, a mianowicie w Europie Zachodniej, powinno nas zachęcić do przyłożenia ręki do pługa i głoszenia Ewangelii – podkreślił.

Na zakończenie wezwał do wytrwałości w dziele ewangelizacji.

– Ale jeśli wytrwamy, możemy skłonić również niektórych zsekularyzowanych ludzi do rozpoznania w Jezusie nadejścia do nas Królestwa Bożego – powiedział kard. Eijk.

VIII Kongres Nowej Ewangelizacji odbywa się w Sosnowcu w dniach 23–25 października pod hasłem „Ciało do kochania. Dobra Nowina o ciele”. Organizatorami wydarzenia są Zespół Konferencji Episkopatu Polski ds. Nowej Ewangelizacji, któremu przewodniczy bp Artur Ważny, Fundacja Porta Fidei oraz diecezja sosnowiecka.