Na KUL zaprezentowano kolejne publikacje z serii „Zakony żeńskie w PRL”

Zakładały szkoły, nauczały, służyły ludziom i społeczeństwu, prowadziły drukarnię, a jednocześnie cały czas zmagająły się z realiami powojennej Polski. O losach sióstr Sług Jezusa, loretanek i urszulanek przypominają autorki kolejnych trzech publikacji z serii „Zakony żeńskie w PRL”, zaprezentowanych w murach Biblioteki Uniwersyteckiej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Monika Stojowska, zastępca rzecznika prasowego KUL, prowadząca wydarzenie w murach Biblioteki Uniwersyteckiej KUL powiedziała na wstępie, że niezależnie od tego, gdzie kobieta żyje – czy jako matka i gospodyni domowa czy w widocznym dla wielu miejscu w życiu publicznym, czy wreszcie w zaciszu klasztornym – wszędzie musi być „służebnicą Pańską”, tak jak była nią we wszystkich sytuacjach swego życia Matka Boża: „jako poświęcona Bogu w ciszy przybytku świątynnego, w cichej pracy w Betlejem i Nazarecie, jako przewodniczka apostołów i pierwszej wspólnoty chrześcijan po śmierci swego Syna”. – Jeśli każda kobieta będzie sponsa ‘oblubienicą’ Chrystusa i każda apostołką serca Bożego, wtedy każda będzie realizować swe kobiece powołanie – dodała odwołując się do myśli św. Teresy Benedykty od Krzyża (Edyty Stein).

Trudne czasy PRL

Punktem wspólnym dla wszystkich pozycji jest ich osadzenie w powojennych latach zawładniętej przez komunistów Polski. Autorki monografii podkreślają, że każde ze zgromadzeń pełniło inną, ale tak samo ważną rolę w społeczeństwie. – My, loretanki przede wszystkim prowadziłyśmy drukarnię i działalność wydawniczą. Nie było to łatwe, ale dzięki mądrym decyzyjnym naszych ówczesnych przełożonych, z niewielkimi przerwami, udało nam się kontynuować tę działalność przez cały okres komunizmu w Polsce – wspomina s. Klara Teresa Bielecka CSL, autorka publikacji o Zgromadzeniu Sióstr Matki Bożej Loretańskiej w latach 1945-1989, dodając, że gdy brakowało katechetek w parafiach siostry loretanki nie wahały się odpowiedzieć na to wezwanie.

Z kolei, s. Krystyna Czerwińska opisując dzieje zgromadzenia Sióstr Sług Jezusa – pierwszego w serii zgromadzenia bezhabitowego – zwróciła uwagę na wielozadaniowość i determinację w działaniu jego członkiń. – Nasze siostry pełniły posługę w całej Polsce. Przede wszystkim zajmowały się edukacją, zakładały i prowadziły szkoły – działały u podstaw – z ludźmi i dla ludzi, co nie było na podobało się ówczesnej władzy – wskazuje s. Czerwińska.

Niełatwe koleje życia w cieniu komunistycznego nadzoru i atmosferze strachu wspominała w odczytanym podczas konferencji liście 94-letnia s. Alma Kotowska OSU, współautorka monografii „Urszulanki Unii Rzymskiej w Polsce w latach 1945-1989”: „Gdy byłam w nowicjacie przyjechał mój ojciec z usilną prośbą powrotu do domu. Wtedy po raz pierwszy usłyszałam o wywożeniu zakonnic do pracy w sowieckich obozach. Do domu jednak nie wróciłam. W późniejszych latach rozpoczęłam studia na KUL, było spokojniej, chodź życie naznaczone było wieloma ograniczeniami i brakami”.

– Władze komunistyczne nie szczędziły swoich zasobów na inwigilację i kontrolę zgromadzeń zakonnych. Tak naprawdę w pełni uświadomiłam sobie tę skalę analizując archiwa i dokumenty mojego zgromadzenia. To były setki ludzi, zaangażowanych w obserwację naszych domów, raportowanie i fotografowanie – dodała s. Daria Klich OSU, druga współautorka „Urszulanek Unii Rzymskiej w Polsce w latach 1945-1989”.

Jest jeszcze wiele do opisania

Pierwsze publikacje z serii „Zakony żeńskie w PRL” ukazały się w 2014 r. z inicjatywny s. prof. Agaty Mirek. Dotychczas wydano pięć tomów monografii dokumentujących dzieje życia żeńskich wspólnot zakonnych w różnych okresach ich funkcjonowania, ukazując ich działalność, przemiany organizacyjne oraz miejsce w historii Kościoła i społeczeństwa polskiego. Do tego grona dołączyły trzy kolejne publikacje w ramach współpracy Ośrodka Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce KUL, Komisji Historycznej przy Konferencji Wyższych Przełożonych Żeńskich Zgromadzeń Zakonnych w Polsce oraz Biblioteki Uniwersyteckiej KUL.

– W najbliższych miesiącach planujemy opublikować dzieje kolejnych zgromadzeń –  dodała s. dr Monika Kupczewska z Ośrodka Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce KUL, redaktor naukowy serii.