Stolica Apostolska w ONZ: wzrost wydatków na zbrojenia utrudnia dążenie do pokoju

Stały obserwator Stolicy Apostolskiej przy ONZ przypomniał, że ogromne środki przeznaczane na zbrojenia „utrudniają dążenie do sprawiedliwego i trwałego pokoju”. Pilnym wyzwaniem pozostaje przekierowanie funduszy na zaspokojenie potrzeb osób żyjących w ubóstwie. Abp Christophe Zakhia El-Kassis mówił o tym na sesji plenarnej Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku, która poświęcona była autonomicznej broni konwencjonalnej.

Watykański dyplomata przypomniał, że „rozprzestrzenianie i stosowanie broni konwencjonalnej, która podsyca konflikty i utrwala przemoc, podważa wzajemne zaufanie, utrudniając w ten sposób dążenie do sprawiedliwego i trwałego pokoju”. Wskazał na niepokojącą tendencję, jaką jest „nieustanny wzrost globalnych wydatków na cele wojskowe, które w 2025 r. osiągnęły prawie 2,9 bln dolarów”. Abp El-Kassis podkreślił, że ogromne środki przeznaczane na zbrojenia, stoją w wyraźnej sprzeczności z widoczną na całym świecie pilną potrzebą pomocy humanitarnej i rozwojowej.

Broń i sztuczna inteligencja

Dyplomata wyraził zaniepokojenie wycofaniem się z Konwencji o zakazie stosowania min przeciwpiechotnych oraz z Konwencji o zakazie stosowania amunicji kasetowej, apelując, by „zachować integralność obu tych konwencji i promować je na skalę globalną”. Abp El-Kassis podkreślił, że pilnie potrzebny jest „prawnie wiążący instrument, który ustanowiłby jasne zakazy i normy dotyczące” autonomicznych systemów broni śmiercionośnej. Chodzi o tzw. „roboty-zabójców” (killer robots), które dzięki zaawansowanym technologiom potrafią samodzielnie wyszukiwać, wybierać i atakować cele bez jakiejkolwiek interwencji człowieka.

Stały obserwator Stolicy Apostolskiej przy ONZ przywołał słowa Leona XIV z encykliki „Magnifica humanitas”, o tym, że „decyzja o użyciu śmiercionośnej siły nie może być powierzana procesom nieprzejrzystym ani zautomatyzowanym, lecz musi pozostawać pod rzeczywistą, świadomą i odpowiedzialną kontrolą człowieka”.

Konieczność ochrony ludności cywilnej

Abp El-Kassis mówił w Nowym Jorku również o „druzgocących konsekwencjach humanitarnych” stosowania pocisków artyleryjskich i rakietowych oraz bomb lotniczych wykorzystywanych na terenach zamieszkanych przez ludność cywilną. Wskazał, że „ich stosowanie powoduje zniszczenie infrastruktury cywilnej i zadaje długotrwałe cierpienie ludności”. Przedstawiciel Stolicy Apostolskiej przypomniał, że zintensyfikować wysiłki na rzecz powszechnego wdrożenia „Deklaracji EWIPA”. To przyjęte w 2022 r. w Dublinie międzynarodowe porozumienie polityczne ma na celu ochronę cywilów przed skutkami użycia broni wybuchowej na zaludnionych obszarach. Zakłada ono m.in. unikanie stosowania broni o szerokim polu rażenia w miastach i osiedlach oraz postuluje ochronę obiektów kluczowych dla ludności, takich jak szpitale i szkoły.

Środki dla najbiedniejszych

W Nowym Jorku mówiono również o konieczności uszczelnienia nielegalnego handlu bronią i wdrożenia skutecznego instrumentu jej śledzenia. W kontekście zysków czerpanych z wyścigu zbrojeń abp El-Kassis wskazał na pilną potrzebę „przekierowania środków przeznaczonych na zbrojenia” na „potrzeby osób żyjących w ubóstwie”, poprzez poszerzenie „dostępu do edukacji i opieki zdrowotnej” oraz promowanie integralnego rozwoju ludzkiego. Przedstawiciel Stolicy Apostolskiej podkreślił, że „tylko w ten sposób możliwe będzie zbudowanie bardziej sprawiedliwego i trwałego pokoju”.