Skandynawscy katolicy debatują, jak sobie radzić z nową falą nawróceń

Kościół katolicki w Skandynawii odnotowuje bezprecedensowy wzrost liczby wiernych, a coraz więcej osób zwraca się ku Chrystusowi w reakcji na wysoce zsekularyzowaną kulturę regionu. „Tam, gdzie niegdyś panowały nastroje antykatolickie, obecnie uprzedzenia społeczne znacznie osłabły. Młodzi nawiązują kontakty z parafiami w całym kraju, a inni wykazują pozytywne zainteresowanie w sposób, jakiego dotąd nie obserwowaliśmy” – podkreśliła Ragnhild Aadland Høen, rzeczniczka Norweskiej Konferencji Biskupów Katolickich.

W Niedzielę Misyjną bp Fredrik Hansen z Oslo zapowiedział zorganizowanie pierwszego w historii swojej diecezji synodu poświęconego potrzebom i wyzwaniom ewangelizacyjnym.

Dzieje się coś znaczącego

Dziennikarz Jonathan Luxmoore wskazuje na łamach amerykańskiego portalu OSV News, że Skandynawia musi poważnie zastanowić się nad tym, jak stawić czoło fali nowych nawróceń. Cytując Aadland Høen, podkreśla, że „dzieje się coś znaczącego”. Po latach neopogańskich doświadczeń i wpływu New Age, Kościół w Norwegii odnotowuje znaczny wzrost liczby bierzmowań i kursów przygotowujących dorosłych do przyjęcia chrztu.

O podobnym doświadczeniu w Danii mówi Nik Bredholt, który jest przewodniczącym rady parafialnej w katedrze w Kopenhadze. Wskazuje on, że „na oznaki nowego zainteresowania wiarą”, Kościół musi odpowiedzieć odpowiednią formacją, aby   nawróceni właściwie rozumieli nauczanie katolickie, a nie tylko składali „konserwatywne, kontrkulturowe deklaracje”. Bredholt zauważa, że „wiele osób odkrywa Kościół katolicki dzięki internetowi i przychodzi na katolickie Msze w szczerym poszukiwaniu Boga”.

OSV News przypomina, że po reformacji katolicy doświadczali surowych represji w całej Skandynawii, kiedy to dominujące kościoły luterańskie uzyskały status wyznania państwowego. Obecnie sytuacja uległa zmianie. Amerykański portal odnotowuje, że Kościół w Skandynawii rozwija się m.in. dzięki napływowi emigrantów z Polski i świadectwu ich wiary.

Zainteresowanie katolicyzmem wzbudziła też seria głośnych nawróceń. Kard. Lars Anders Arborelius, karmelita bosy i były luteranin, który w 2017 roku został pierwszym kardynałem Szwecji, cztery lata później został wybrany „Szwedem Roku”. W 2023 roku norweski pisarz i dramaturg katolicki Jon Fosse, kolejny konwertyta z luteranizmu, zdobył Literacką Nagrodę Nobla.

Kościół w liczbach

Według danych z 2025 roku, w mającej 28 mln mieszkańców Skandynawii, Kościół katolicki liczy ponad 400 tys., w tym 419 księży i 349 sióstr. Na terenie Danii, Finlandii, Islandii, Norwegii i Szwecji zorganizowany jest w siedem diecezji. Katolicy stanowią ok. 2,9 proc. ludności regionu.

Rzeczniczka episkopatu Norwegii, która sama jest konwertytką z luteranizmu, wskazuje, że Skandynawowie coraz są bardziej otwarci na „poszukiwaczy prawdy religijnej”. Wskazuje, że ten jeden z najbardziej zsekularyzowanych regionów świata wielu uznało za duchową pustynię, jednak teraz to się zmienia. „Konwertytami nie kierują względy społeczne. Pociąga ich prawda świadectwa wiary chrześcijańskiej, która naprawdę porusza i robi na ludziach wrażenie” – zauważa Aadland Høen.

„Potencjał wiary”

Ośmiu biskupów katolickich ze Skandynawii, zachowując krajowe episkopaty, należy do jednej Konferencji Episkopatu Krajów Nordyckich, która ma za zadanie koordynować pracę duszpasterską poprzez „wspólne obrady i decyzje”. Od dwóch lat na jej czele stoi bp Erik Varden, były luteranin i trapista, który głosił rekolekcje Wielkopostne dla Leona XIV i Kurii Rzymskiej.

Siostra Anna Mirijam Kaschner, wieloletnia sekretarz generalna nordyckiego episkopatu, uważa, że liderzy Kościoła w całej Skandynawii mają wystarczająco dużo wspólnego, by funkcjonować jako jedna zjednoczona całość. „Chociaż nadal jesteśmy niewielką wspólnotą, mamy potencjał, by dalej się rozwijać, o ile uda nam się zatrzymać tych, którzy dołączyli do naszego Kościoła, i pielęgnować ich wiarę” – powiedziała OSV News.

Podkreśliła, że „Kościół wyraźnie oferuje inny zestaw wartości niż dzisiejsze liberalne, permisywne społeczeństwo, a to przyciąga ludzi. Ponieważ nastroje antykatolickie należą już w dużej mierze do przeszłości, dobrze współpracujemy również z naszymi protestanckimi sąsiadami”.

Dalsze kroki

Ważnym krokiem na drodze szukania odpowiedzi na pytanie o to, jak towarzyszyć osobom proszącym o chrzest czy konwertytom z protestantyzmu jest ogłoszenie przez diecezję Oslo pierwszego synodu poświęconego wyzwaniom związanym z ewangelizacją.

W Szwecji w Niedzielę Misyjną zainaugurowano ogólnokrajowy kurs „Co znaczy zostać katolikiem”, tymczasem wspólny list pasterski Konferencji Biskupów Skandynawii z 25 października nakreślił plany dotyczące działania zespołów synodalnych w całej Skandynawii, które będą omawiać rozszerzenie działalności duszpasterskiej Kościoła katolickiego i towarzyszenia neofitom.