Akcja sprzątania grobów powstańców warszawskich

58 grobów żołnierzy i ofiar cywilnych Powstania Warszawskiego zostało sprzątniętych przez kilkadziesiąt wolontariuszek i wolontariuszy Muzeum Powstania Warszawskiego. Uczestnicy akcji uporządkowali mogiły, usunęli liście i zapalili znicze, oddając hołd bohaterom oraz mieszkańcom stolicy.

W latach 2020-2026 muzeum odnowiło i zrewitalizowało groby uczestników powstania i cywilów dzięki zbiórce prowadzonej przez Społeczny Komitet Wolontariuszy Muzeum Powstania Warszawskiego. Są to groby na Powązkach Wojskowych, Cmentarzu Parafialnym na Okęciu, Cmentarzu Parafialnym w Milanówku, Cmentarzu Służewieckim i Cmentarzu Parafialnym w Podstolicach.

– Każda uratowana mogiła to zachowana pamięć o konkretnym człowieku i jego historii – wyjaśnia Anna Kotonowicz, rzeczniczka Muzeum Powstania Warszawskiego.

Wśród uporządkowanych miejsc pamięci znalazł się m.in. grób rodzeństwa Wandy i Włodzimierza Wodzińskich. Wanda Wodzińska „Danda”, strzelec i łączniczka sztabu VI Batalionu Wojskowej Służby Ochrony Powstania w V Obwodzie AK Mokotów, zginęła 16 września 1944 r. pod gruzami zbombardowanego budynku przy ul. Puławskiej 128.

Jej brat, Włodzimierz Wodziński „Wardecki”, starszy strzelec podchorąży ze zgrupowania „Chrobry II”, został ranny 14 sierpnia 1944 roku podczas walk o Dworzec Pocztowy, jednak pozostał na posterunku. Poległ 12 września w obronie gmachu, jednej z najważniejszych redut powstańczych tzw. Twardego Frontu, utrzymanej aż do końca Powstania. Oboje po wojnie zostali pochowani na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

Wolontariusze zadbali również o grób trzech mieszkanek domu przy ul. Polnej: 45-letniej Anny Cybulskiej, 30-letniej Zofii Majkowskiej i zaledwie 13-letniej Teresy Ussorowskiej. Wszystkie zostały zamordowane 10 września 1944 roku podczas egzekucji na Polu Mokotowskim. Początkowo pochowano je na podwórzu posesji przy ul. 6 Sierpnia, a po wojnie ich szczątki ekshumowano i przeniesiono do wspólnego grobu na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

To tylko kilka spośród dziesiątek grobów powstańców warszawskich i ofiar cywilnych, które dzięki wsparciu darczyńców udało się uratować przed zniszczeniem i zapomnieniem. Każda z tych mogił jest świadectwem indywidualnych losów ludzi w czasie wojny.

Muzeum zachęca do wpłat na fundusz renowacji mogił powstańczych. Dzięki zebranym środkom możliwe jest ratowanie kolejnych grobów.