„Muzyka pozwala nam się zatrzymać”. Prof. Witold Zalewski o Karolu Wojtyle, Wawelu i wyjątkowej płycie

W tym roku mija 80 lat od święceń kapłańskich Karola Wojtyły. Z tej okazji prof. Witold Zalewski, tytularny organista katedry wawelskiej, przygotował płytę „Katedra wawelska muzyką organową malowana”. Album jest muzyczną wędrówką po królewskiej katedrze, jej historii i miejscach związanych z drogą kapłańską przyszłego papieża. W rozmowie, którą przeprowadziła Kinga Góral, prof. Witold Zalewski opowiada o swoich spotkaniach z Karolem Wojtyłą, muzyce organowej i o powstaniu płyty.

Kinga Góral: W tym roku przypada 80. rocznica święceń kapłańskich Karola Wojtyły. To wydarzenie stało się inspiracją dla wielu inicjatyw. Jedną z nich jest przygotowana przez Pana płyta. Jakie znaczenie ma dla Pana ta rocznica?

Prof. Witold Zakrzewski: To bardzo ważna rocznica. W archidiecezji krakowskiej zostało podjętych kilka inicjatyw związanych z tym wydarzeniem. Jedną z nich był Międzynarodowy Festiwal Organowy „Szlakiem Świętego Jana Pawła II – Patrona Małopolski”, który odbywał się w miesiącach letnich. Kolejnym elementem obchodów stała się właśnie płyta „Katedra wawelska muzyką organową malowana”, przygotowana w 80. rocznicę święceń kapłańskich Karola Wojtyły. 

Ta rocznica jest dla mnie również okazją do powrotu do miejsc, które były związane z jego drogą kapłańską. Jednym z najważniejszych jest oczywiście katedra na Wawelu i krypta św. Leonarda, gdzie Karol Wojtyła odprawił swoją pierwszą Mszę św. Prymicyjną. 

Miał Pan okazję kilkukrotnie spotkać Karola Wojtyłę, najpierw jako kardynała, a później jako papieża. Jakie wspomnienie z tych spotkań jest dla Pana szczególnie ważne?  

Pierwszy raz Karola Wojtyłę zobaczyłem w maju 1978 roku podczas uroczystości w Szczepanowie związanych z 900. rocznicą męczeńskiej śmierci św. Stanisława. Pamiętam, że kardynał przyjechał wtedy z relikwiarzem głowy św. Stanisława. To bardzo mocno zapadło mi w pamięć jako jedenastolatka. 

Szczepanów był zresztą miejscem, które znałem już wcześniej. Mój ojciec przez ponad 40 lat grał na organach w Brzesku-Słotwinie, a stamtąd co roku udawała się pielgrzymka do Szczepanowa. Kilka razy w swojej młodości brałem udział w tym parafialnym pielgrzymowaniu, jak się domyślam dlatego, że ojciec nie miał mnie z kim zostawić. Kiedy zacząłem pracować w katedrze na Wawelu i podążać codziennie do grobu św. Stanisława, zrozumiałem, iż Szczepanów nieprzypadkowo pojawił się na mojej młodzieńczej drodze życiowej.  

Później miałem jeszcze kilkukrotnie okazję spotkać Karola Wojtyłę jako papieża, między innymi podczas pielgrzymek papieskich. W Rzymie, kiedy zostałem przedstawiony Papieżowi Janowi Pawłowi II, Ojciec święty, zapytał „taki młody?”.

Skoro mówimy o Wawelu – to właśnie z tym miejscem przez lata związana była Pana praca. Jaką rolę odegrał on w powstaniu tej płyty? 

Katedra wawelska jest dla mnie nie tylko świątynią, ale również sanktuarium narodowym i pomnikiem historii. Ale to też historia mojej działalności liturgiczno-artystycznej, prowadzonej przez ponad trzy dekady. Od wielu lat polska muzyka organowa a zwłaszcza ta religijna jest szczególnym obszarem moich zainteresowań i badań. Utwory znajdujące się na płycie były przeze mnie wykonywane zarówno w katedrze wawelskiej, jak i w wielu renomowanych miejscach na świecie. Dlatego z jednej strony znajdziemy na CD kompozycje mniejszych rozmiarów (w nawiązaniu do poszczególnych okresów roku liturgicznego) a także utwory większe – koncertowe. W Fantazji Jana Gawlasa opartej na hymnie „Boże coś Polskę” a także w Toccacie Mieczysława Surzyńskiego słuchacz z łatwością odnajdzie ducha patriotyzmu, którym katedra na Wawelu w każdym swym detalu jest nasiąknięta. 

Całość rozmowy na stronie archidiecezji krakowskiej.

Z okazji 80. rocznicy święceń kapłańskich Karola Wojtyły archidiecezja krakowska przygotowała również konkurs, w którym do wygrania będzie 80 egzemplarzy płyty „Katedra wawelska muzyką organową malowana”.

Na uczestników czeka 14 pytań dotyczących Karola Wojtyły, katedry wawelskiej oraz płyty. O wygranej zadecydują poprawne odpowiedzi i kolejność ich nadesłania – nagrodzonych zostanie 80 osób, które jako pierwsze prawidłowo odpowiedzą na wszystkie pytania. Szczegóły konkursu oraz formularz z pytaniami zostaną opublikowane już wkrótce.