Przewodniczący europejskich konferencji episkopatów obradowali w Salzburgu

W dniach 27-30 października 2026 r. w Salzburgu odbyło się zgromadzenie plenarne Rada Konferencji Episkopatów Europy (CCEE), poświęcone tematowi: „Ewangelizacja i synodalność: misja współczesnych kapłanów w Europie”. Jego uczestnicy dyskutowali o tym, w jaki sposób tożsamość i formacja kapłańska, udział oraz współodpowiedzialność całego Ludu Bożego, a także wymiana darów między Kościołami lokalnymi mogą wzmocnić misję Kościoła. Istotnym elementem spotkania była również troska o pokój i pojednanie.

Gospodarz wydarzenia, arcybiskup Salzburga i przewodniczący Austriackiej Konferencji Biskupiej abp Franz Lackner OFM, witając uczestników pierwszego w historii zgromadzenia Rady Konferencji Episkopatów Europy (CCEE) na terenie Austrii, przypomniał o misyjnych korzeniach miasta, podkreślając głęboki związek między wiarą a kulturą.

W swoim wystąpieniu inauguracyjnym przewodniczący CCEE, abp Gintaras Grušas z Wilna, podsumował prace ustępującego prezydium w minionych pięciu latach. Nawiązując do tematu zgromadzenia, podkreślił, że ewangelizacja stanowi odpowiedź na pytanie „dlaczego” Kościół prowadzi swoją misję, natomiast synodalność wskazuje, „jak” ma to czynić – poprzez komunię, słuchanie i wspólne rozeznawanie. Zachęcił uczestników do refleksji nie tylko nad liczbą kapłanów, ale przede wszystkim nad ich tożsamością jako pasterzy zjednoczonych z Chrystusem, bliskich ludziom i kroczących razem z całym Ludem Bożym. Wymaga to formacji integralnej i ustawicznej, współpracy z rodzinami w przekazywaniu wiary, a także odnowy relacji oraz priorytetów duszpasterskich.

Tę wizję wspólnej misji rozwinął kard. Mario Grech, sekretarz generalny Synodu, który omówił rolę Kościołów lokalnych. Przypomniał, że każda diecezja wnosi niezastąpione dary i doświadczenia, które wzbogacają cały Kościół. Uczestnictwo ochrzczonych stanowi samą istotę drogi synodalnej: słuchanie oraz wymiana darów powinny prowadzić do żywego i twórczego przyjęcia Synodu, kształtując codzienne życie duszpasterskie, relacje oraz struktury kościelne. Biskup towarzyszy temu procesowi rozeznawania i czuwa nad jednością wspólnoty, ponosząc jednocześnie odpowiedzialność za ostateczną decyzję. W perspektywie Zgromadzenia Kościelnego zaplanowanego na październik 2028 roku, kardynał zachęcił Kościoły w Europie do dostrzeżenia wkładu, jaki mogą wnieść w życie całego Kościoła powszechnego.

Podejmując refleksję nad posługą kapłańską w tym misyjnym i synodalnym duchu, kard. Lazzaro You Heung-sik, prefekt Dykasterii ds. Duchowieństwa, odwołał się do adhortacji papieża Franciszka „Evangelii gaudium”. Wezwał kapłanów, by byli radosnymi uczniami-misjonarzami, zaangażowanymi w odważne i twórcze duszpasterstwo oraz pełną współczucia bliskość – zwłaszcza wobec osób najbardziej potrzebujących. Podkreślił znaczenie formacji zakorzenionej w realiach życia oraz braterstwa kapłańskiego, dzięki któremu prezbiterium może stać się „rodziną” i „domem”, przeciwdziałając indywidualizmowi i samotności. Wskazał, że w wielokulturowej i wieloreligijnej Europie kapłani są powołani do budowania mostów, wspierania dialogu i doceniania darów każdego człowieka, a także do wspierania wzajemności między mężczyznami i kobietami.

Debata plenarna oraz prace w grupach pozwoliły na wspólne rozważenie tych refleksji i rozeznanie ich znaczenia dla życia duszpasterskiego.

Informacje na temat europejskiego procesu synodalnego przedstawili: kard. Ladislav Nemet SVD, który omówił wrześniowe spotkanie w austriackim Wels na temat: „Kształtowanie synodalności w Europie” oraz raport Europejskiej Grupy Zadaniowej ds. Synodalności), a także kard. Jean-Claude Hollerich SJ, który przybliżył inicjatywy podejmowane przez Europejski Zespół Synodalny.

Wyzwania stojące przed Europą oraz wkład Kościoła w tym zakresie omówili: nuncjusz apostolski przy Unii Europejskiej abp Bernardito C. Auza, przewodniczący Komisji Konferencji Biskupich Unii Europejskiej (COMECE) bp Mariano Crociata oraz prał. Michael Landau, przewodniczący Caritas Europa.

Działania komisji i sekcji CCEE zostały zaprezentowane przez ich przewodniczących: abp. Leo Cushleya – ds. rodziny i życia; abp Zbigniewa Stankiewicza – ds. ewangelizacji i kultury; bp. Claudio Giuliodoriego – ds. młodzieży; oraz bp Bohdan Dziuracha CSsR – ds. duszpasterstwa społecznego.

Abp Filippo Iannone O. Carm. po raz pierwszy zwrócił się do przewodniczących europejskich konferencji episkopatów w charakterze prefekta Dykasterii ds. Biskupów – urzędu, który wcześniej sprawował kard. Robert Francis Prevost (obecnie papież Leon XIV). Jego obecność umożliwiła bezpośrednie spotkanie z przewodniczącymi w ramach pełnionej przez niego nowej funkcji.

Wezwanie do budowania mostów i wspierania pojednania znalazło swój konkretny wyraz w apelu: „Niech Pan obdarzy nas pokojem!”. Przewodniczący episkopatów Europy ponowili apel o sprawiedliwy i trwały pokój na Ukrainie oraz we wszystkich strefach konfliktów w Europie i na świecie, podkreślając, że prawdziwego pokoju nie można narzucić ani sprowadzić jedynie do zawarcia porozumienia: rodzi się on w ludzkim sercu, a budowany jest poprzez przebaczenie i pojednanie. Przyłączając się do wezwania Ojca Świętego o pokój „nieuzbrojony i rozbrajający”, zachęcili wszystkich ludzi dobrej woli do podejmowania konkretnych kroków na rzecz budowania pokoju.

Zgromadzenie wybrało prezydium CCEE na pięcioletnią kadencję w latach 2026-2031. Przewodniczącym ponownie został abp Gintaras Grušas, metropolita wileński, natomiast wiceprzewodniczącymi zostali: abp Eamon Martin, metropolita Armagh, oraz abp Dražen Kutleša, metropolita Zagrzebia. Uczestnicy wyrazili wdzięczność ustępującym wiceprzewodniczącym – kard. Ladislavowi Nemetowi SVD z Belgradu oraz kard. Jean-Claude’owi Hollerichowi SI z Luksemburga – za ich posługę w ciągu ostatnich pięciu lat. Podziękowali również abp. Franzowi Lacknerowi za okazaną gościnność oraz zorganizowanie obrad zgromadzenia.

Czas tego spotkania wypełniony był również modlitwą i celebracjami liturgicznymi. Na zakończenie Mszy św. inaugurującej obrady, odprawionej w kościele pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Mülln, przewodniczący wspólnie modlili się o zakończenie wojny na Ukrainie.

Rada Konferencji Episkopatów Europy (CCEE) powstała w 1971 r. z inicjatywy biskupów europejskich w następstwie Soboru Watykańskiego II. Jej celem jest rozwijanie współpracy między konferencjami episkopatów oraz wypracowywanie wspólnych odpowiedzi duszpasterskich na wyzwania społeczne, kulturowe i duchowe stojące przed Europą. CCEE skupia 39 członków reprezentujących Kościół katolicki w 45 krajach kontynentu. Należą do niej przedstawiciele 33 konferencji biskupów, a także hierarchowie z Luksemburga, Monako, Cypru, Mołdawii, Ukrainy i Estonii. Rada współpracuje m.in. z zrzeszającą niekatolickie Kościoły chrześcijańskie naszego kontynentu Konferencją Kościołów Europejskich, wspierając dialog ekumeniczny i międzyreligijny oraz wspólne chrześcijańskie świadectwo w Europie.