Poznań: modlitwa o kanonizację błogosławionych i beatyfikację świadków wiary pochodzących z archidiecezji

Abp Stanisław Gądecki przewodniczył Mszy św. z okazji dnia modlitw o kanonizację błogosławionych i beatyfikację świadków wiary pochodzących z archidiecezji poznańskiej.  – Czynimy to w przekonaniu, że nie wolno nam zaprzepaścić duchowego dziedzictwa naszych przodków, którzy przez doskonałe zjednoczenie z Chrystusem pozostawili nam wzór życia chrześcijańskiego, stając się autentycznymi wychowawcami Wielkopolski, Polski i świata – powiedział arcybiskup w poznańskiej katedrze. Homilię poświęcił postaci kardynała Augusta Hlonda, który 100 lat temu został prymasem Polski.

W Eucharystii uczestniczyli duchowni i świeccy z parafii i ze środowisk, z których wywodzili się kandydaci na ołtarze, ich rodziny i wspólnoty zakonne reprezentujące dzieła, którym patronują. Przed ołtarzem i na ścianach świątyni widniały wizerunki beatyfikowanych oraz świadków wiary, pochodzących z archidiecezji poznańskiej.

W homilii abp Gądecki przypomniał życie i posługę sługi Bożego kard. Augusta Hlonda z okazji 100. rocznicy prymasostwa arcybiskupa gnieźnieńskiego i poznańskiego, nazywanego „prymasem trzech epok”. Kardynał Hlond wywodził się z rodziny pielęgnującej tradycje katolickie i patriotyczne: – Ta atmosfera rodzinna przyniosła bogate owoce w postaci dzieci, z których trzech zostało kapłanami, a jeden bratem zakonnym – powiedział arcybiskup.

We wspomnieniu zwrócił uwagę na to, że kard. Hlond wyróżniał się „wielkimi zdolnościami, rozsądną inteligencją i fenomenalną pamięcią” w szkole salezjańskiej, do której został wysłany przez swoich rodziców.  Ukończył studia filozoficzne i teologiczne na Uniwersytecie Gregoriańskim w Rzymie, gdzie w trzy lata obronił doktorat z filozofii i teologii. Natychmiast po promocji doktorskiej został wysłany do I Polskiego Zakładu Salezjańskiego w Oświęcimiu. Tam angażował się w tworzenie szkoły zawodowej, sprawował nadzór nad młodzieżą, uczył matematyki, historii, greki i geografii. Abp Gądecki przypomniał też, że przyszły prymas Polski był kapelanem schroniska dla chłopców w Krakowie, a równocześnie studiował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. W Przemyślu z kolei tworzył od podstaw zakład dla chłopców, szkołę zawodową i budował kościół. 7 listopada 1922 roku papież Pius XI mianował go administratorem Górnego Śląska.

Kardynał Hlond oddał siebie i cały Śląsk w opiekę Matki Bożej Piekarskiej. Uroczystości koronacyjne tego obrazu były jedną z ówczesnych największych manifestacji religijnych w Polsce.  – Uczynił to, bo uważał ówczesny katolicyzm za płytki, powierzchowny i okolicznościowy, wykorzystywany przez polityków dla osiągnięcia ich własnych celów – powiedział abp Gądecki.

24 czerwca 1926 r. kard. Hlond został arcybiskupem gnieźnieńskim i poznańskim oraz prymasem Polski, a na tajnym konsystorzu 20 czerwca 1927 r. także kardynałem. Abp Gądecki podkreślił, że kard. Hlond 1 lipca 1927 r. powołał do życia w Poznaniu katolicką szkołę społeczną, której zadaniem miało być promowanie takich cech człowieka, jak uczciwość, rozum, pracowitość, poświęcenie.

Przywołał też słowa kard. Hlonda, który 22 lipca 1945 r., po powrocie z emigracji, powiedział w poznańskiej farze: – Świat cały i my, naród polski, przeżywamy stanowcze duchowe przesilenie. Stoimy na rozdrożu. Jako naród srodze upokorzony, najbardziej zdeptany i najwięcej wyniszczony, pójdziemy po linii planów Bożych i do niej dostosowujemy swoje życie. W marcu 1946 r. Stolica Apostolska rozwiązała unię łączącą archidiecezję gnieźnieńską z diecezją poznańską i połączyła unią personalną Gniezno z Warszawą. – Chodziło o to, by prymas zamieszkał tam, gdzie zapadają najważniejsze decyzje dotyczące relacji między państwem a Kościołem – podkreślił abp Gądecki. Przypomniał, że kard. Hlond protestował przeciwko planom rządu dotyczącym ograniczenia szkolnictwa katolickiego oraz werbowaniu młodzieży do wrogich Kościołowi organizacji ideologicznych. Zajmował zdecydowane negatywne stanowisko wobec nowej sytuacji politycznej, co artykułował w licznych wystąpieniach.

Prymas Hlond zaangażował się w budowanie administracyjnej kościelnej na ziemiach zachodnich i północnych przyznanych Polsce po II wojnie światowej.  – Na tych terenach Kościół stał się najważniejszym spoiwem łączącym rodaków przybywających tu z utraconych kresów wschodnich, z obozów jenieckich i koncentracyjnych – powiedział abp Gądecki. Przywołał też słowa, jakie wypowiedział prymas Hlond przed śmiercią w roku 1948, żegnając się z otoczeniem: – Teraz was błogosławię i waszą trzodę, i wasz lud, i Warszawę, aby Królestwo Boże powiększało się i osiągnęło zwycięstwo. Walczcie z ufnością! Pod opieką błogosławionej Maryi Dziewicy pracujcie! Zwycięstwo, gdy będzie, będzie zwycięstwem błogosławionej Maryi Dziewicy.

W pierwszą niedzielę po uroczystości Wszystkich Świętych w bazylice archikatedralnej w Poznaniu od 24 lat sprawowana jest Eucharystia w intencji kanonizacji błogosławionych oraz beatyfikacji świadków wiary związanych z archidiecezją poznańską.

Zgromadzeni w poznańskiej katedrze modlili się m.in. o wyniesienie do chwały ołtarzy ks. Ignacego Posadzego, o. Bernarda z Wąbrzeźna, ks. Wawrzyńca Kuźniaka, ks. Aleksandra Żychlińskiego, ks. Aleksandra Woźnego, o. Euzebiusza Chuchrackiego, Wandy Błeńskiej oraz dr. Kazimierza Hołogi z Nowego Tomyśla.

Prymas August Hlond urodził się 5 lipca 1881 roku w Brzęczkowicach. 13 października 1896 roku wstąpił do Towarzystwa św. Franciszka Salezego. 7 listopada 1922 roku papież Pius XI mianował go administratorem Górnego Śląska. Po utworzeniu diecezji katowickiej August Hlond został, 3 stycznia 1926 roku, jej pierwszym ordynariuszem. 24 czerwca tego roku objął stolice arcybiskupie w Poznaniu i Gnieźnie i został prymasem Polski. W 1927 roku otrzymał godność kardynalską. Do czasu wybuch II wojny światowej prowadził ożywioną pracę duszpasterską (utworzył m.in. Akcję Katolicką i Radę Społeczną przy Prymasie Polski), podkreślając w swoim nauczaniu znaczenie wierności Bogu i Ojczyźnie. Z myślą o Polakach żyjących poza granicami kraju powołał do życia Towarzystwo Chrystusowe dla Polonii Zagranicznej.

We wrześniu 1939 roku najpierw, na prośbę władz RP udał się do Warszawy, a następnie do Rzymu, aby upominać się o polskie sprawy w Watykanie. W latach 1940–1945 przebywał na terenie Francji, prowadząc pracę zarówno na niwie dyplomatycznej, jak i dobroczynnej na rzecz rodaków. Po wyzwoleniu w 1945 roku przez wojska amerykańskie udał się do Rzymu, skąd wyruszył do Polski. Przybył do Poznania 20 lipca 1945 roku i natychmiast rozpoczął odbudowę życia religijnego i społecznego w Polsce. Pomimo jednoznacznie antykomunistycznych przekonań starał się nie zaogniać relacji na linii Kościół – nowe, zdominowane przez komunistów, władze. Położył wielkie zasługi w procesie budowy życia kościelnego na ziemiach północno-zachodnich, które po 1945 roku znalazły się w granicach Polski.

Zmarł w Warszawie 22 października 1948 roku.

Pierwsza sesja procesu super vita, virtutibus et fama sanctitatis (odnośnie życia, cnót i opinii o świętości) sługi Bożego kard. Augusta Hlonda odbyła się w warszawskiej Katedrze pw. św. Jana Chrzciciela 9 stycznia 1992 roku.

Proces diecezjalny kard. Hlonda trwał do 21 października 1996 roku. Po przekazaniu dokumentacji do Watykanu dnia 6 marca 1998 roku wydano dekret de validitatae (o ważności procesu na etapie diecezjalnym). Przez następnych dziesięć lat trwały prace nad Positio (kompleksowe i krytyczne opracowanie życia i cnót sługi Bożego na podstawie zeznań świadków i dostępnych dokumentów), które oficjalnie zaprezentowano na 60. rocznicę śmierci Sługi Bożego 22 października 2008 roku

15 maja 2018  roku Kongres Kardynałów i Biskupów przychylił się do oceny teologów i również uznał heroiczność cnót Prymasa Hlonda. Natomiast 19 maja 2018 r. papież Franciszek przyjął na audiencji Prefekta Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych kard. Angelo Amato SDB i podpisał Dekret o heroiczności cnót Kardynała Augusta Hlonda. Dekret ten został promulgowany 21 maja 2018 r.