Homilia Leona XIV podczas nieszporów w katedrze w Buenos Aires | 9 listopada 2026

Rok: 2026
Autor: leon XIV

Wasze Eminencje, Wasze Ekscelencje,

Drodzy Członkowie Zespołów Synodalnych,

Drodzy Bracia i Siostry w Chrystusie Jezusie!

Chciałbym, abyśmy w tej chwili modlitwy przemierzyli wspólnie myślą różne regiony tego pięknego kraju. W każdej z jego prowincji nasza wiara zakorzeniła się pośród rozmaitych ludów i kultur, dając początek właściwym im formom życia chrześcijańskiego, nie tracąc przy tym jedności, która rodzi się z Chrystusa. Pomyślmy o północnym zachodzie, o jego prostej wierze i głębokiej pobożności. Udajmy się do regionu Litoral, z jego wielkimi rzekami i polami, w których zasiewa się przyszłość. Przenieśmy się na północny wschód, aby zachwycić się wspaniałymi wodospadami i rozległymi plantacjami ostrokrzewu paragwajskiego, z którego wytwarza się yerba mate, tak charakterystyczną dla obyczajów całego południowego krańca Ameryki. Zbliżmy się do regionu Cuyo, gdzie winnice rozweselają serce człowieka. Przemierzmy pampę i doceńmy mądrość tych, którzy uprawiają ziemię. Wstąpmy na górskie pasma i z wysokości podziwiajmy dary stworzenia. Udajmy się na południe, gdzie chłód i pustynne przestrzenie nie przeszkadzają w serdecznym przyjmowaniu wiary.

W tej różnorodności geograficznej i kulturowej odnajdujemy macierzyńską obecność, która towarzyszy mieszkańcom tego kraju i której lud okazuje swoją miłość podczas procesji i pielgrzymek, wędrując pieszo lub konno szlakami wiary i spełnianych przyrzeczeń, a także w wierszach, modlitwach i pieśniach wznoszonych ku Jej czci. Mówię o Niepokalanej Maryi Pannie, którą ten naród czci pod różnymi wezwaniami: Najświętszej Maryi Panny od Cudu, Matki Bożej z Doliny, Matki Bożej Różańcowej, Matki Bożej z Itatí i Matki Bożej z Luján. Ona, która trwała z Apostołami na modlitwie, również dzisiaj towarzyszy Kościołowi głoszącemu Jej Syna (por. Dz 1, 14). W każdym zakątku tej maryjnej ziemi, od wielkich miast po najmniejsze miejscowości, są bracia i siostry, którzy oczekują na poznanie Dobrej Nowiny Ewangelii. Dlatego szczególnego znaczenia nabiera hasło tej podróży apostolskiej: Witajcie wszyscy. Idźcie i głoście!

Przemierzywszy za pomocą naszej wyobraźni cały kraj i odnowiwszy nasze pragnienie wyruszenia, aby głosić Ewangelię, skierujmy teraz wzrok ku tej Katedrze, w której jesteśmy zgromadzeni. Opatrznościową okolicznością jest to, że możemy celebrować drugie nieszpory święta Rocznicy Poświęcenia Bazyliki św. Jana na Lateranie, „Matki i Głowy wszystkich Kościołów Miasta i świata”, w tej wspaniałej Katedrze Trójcy Przenajświętszej, macierzystej świątyni Buenos Aires, w której spoczywają również doczesne szczątki generała José Francisca de San Martína, Ojca Ojczyzny.

Święto Rocznicy Poświęcenia Bazyliki Laterańskiej zachęca nas do kontemplowania tajemnicy Kościoła, zbudowanego na Chrystusie, kamieniu węgielnym, w którym wszyscy jesteśmy powołani, aby jako żywe kamienie tworzyć duchową świątynię (por. 1 P 2, 4-5). Fakt, że Bazylika Świętego Jana na Lateranie jest Katedrą Biskupa Rzymu, nadaje tej celebracji szczególne znaczenie jako wyrazowi komunii ze Stolicą Piotrową, a więź ta staje się nam szczególnie bliska, gdy sprawujemy tę liturgię w Katedrze, gdzie na stolicy biskupiej zasiadał nasz umiłowany Papież Franciszek, zanim został powołany do pasterzowania Kościołowi powszechnemu. Jest to również wezwanie skierowane do wszystkich wiernych, aby żyli w jedności wiary i miłości oraz uznawali, że przez chrzest każdy otrzymał dary, które powinien oddać na służbę całemu Kościołowi.

Komunia ta, mająca swoje źródło w tajemnicy Trójcy Przenajświętszej, jednoczy biskupów między sobą oraz z Następcą św. Piotra, a objawia się również w każdym Kościele partykularnym, w którym biskup, wraz ze swoim prezbiterium i powierzonymi mu wiernymi, jest powołany do strzeżenia jedności w wierze i miłości (por. Konst. dogmat. Lumen gentium, 23).

W związku z tym chciałbym podkreślić świadectwo wybitnych biskupów argentyńskich, którzy potrafili działać na rzecz jedności i pokoju, takich jak błogosławieni Mamerto Esquiú, Enrique Angelelli i Eduardo Pironio. „Ich życie ukazuje, jak ta sama misja może przybierać różne formy w zależności od czasu i okoliczności, a także kształtować szkołę pasterzy, zrodzoną z naszej historii eklezjalnej. Rzeczywiście, święci nadal kształtują świętych (por. Hbr 13, 7)” (List do Biskupów Ameryki Łacińskiej i Karaibów, 8 września 2026)[1].

Kościół, założony przez Jezusa Chrystusa, jest w Nim „jakby sakramentem, czyli znakiem i narzędziem wewnętrznego zjednoczenia z Bogiem i jedności całego rodzaju ludzkiego” (Konst. dogmat. Lumen gentium, 1). Ta jedność, którą otrzymujemy jako dar, zobowiązuje nas również do pojednania. Płaskorzeźba na frontonie tej Katedry, przedstawiająca ponowne spotkanie Józefa z jego ojcem Jakubem i jego braćmi, przypomina nam, że Bóg otwiera drogi prowadzące do życia nawet tam, gdzie ludzie zasiali podziały. Józef, który doznał krzywdy z powodu swoich braci, przebacza im i staje się narzędziem ocalenia tych, którzy wyrządzili mu zło. On sam dostrzega opatrznościowe działanie Boga pośród tych bolesnych wydarzeń: „Wy niegdyś knuliście zło przeciwko mnie, Bóg jednak zamierzył to jako dobro” (Rdz 50, 20). Pojednanie wymaga uznania zadanych ran, wyrzeczenia się urazy i pozwolenia, aby łaska Boża przemieniała relacje między nami. Nasza misja duszpasterska polega na niestrudzonym działaniu na rzecz tego, aby wszyscy ludzie – zarówno ci, którzy są blisko, jak i ci, którzy są daleko – poznali Chrystusa i mogli rozpoznać w sobie nawzajem braci.

Różnorodność tej ziemi objawia się również w jej Kościołach partykularnych, z których każdy ma własne tradycje i formy działalności duszpasterskiej. W każdym z nich „prawdziwie jest obecny i działa jeden, święty, katolicki i apostolski Kościół Chrystusa” (Dekret Christus Dominus, 11). Różnorodność ta odnajduje swoją jedność w tej samej wierze, w sakramentach i w komunii eklezjalnej. Wszystkie te Kościoły uczestniczą w misji Kościoła, aby radość Ewangelii dotarła do wszystkich. Dlatego strzeżmy komunii, przyjmując z miłością istniejące między nami uprawnione różnice i pielęgnując braterstwo, aby nasza jedność ukazywała miłość Chrystusa i pomagała wielu ludziom Go spotkać.

Drodzy biskupi, jak napisałem wam niedawno, „Pośród wielu odpowiedzialności wypełniających nasze dni zostaliśmy posłani, aby głosić Dobrą Nowinę” (List do Biskupów Ameryki Łacińskiej i Karaibów, 8 września 2026)[2]. Niech zatem głoszenie Jezusa Chrystusa pozostaje w centrum całej naszej działalności duszpasterskiej. Nadal troszczmy się o formację osób zaangażowanych w duszpasterstwo, pierwsze głoszenie i katechezę, liturgię oraz dzieła miłości. Musimy pracować zjednoczeni, aby wspierać powołania kapłańskie i zakonne, towarzyszyć rodzinom oraz otaczać troską tych, którzy żyją w ubóstwie, pozostają bez pracy lub nie mają godnego mieszkania. „Miłość Chrystusa przynagla nas!” (2 Kor 5, 14).

Macierzyńska troska Kościoła znajduje piękny przykład w Maryi, która podczas wesela w Kanie dostrzegła potrzebę nowożeńców i zwróciła się do Jezusa, aby Mu ją przedstawić, a następnie zaprosiła sługi do posłuszeństwa Jego słowu (por. J 2, 3–5). Ta sama troska powinna przejawiać się w posłudze pasterzy, powołanych do rozeznawania ludzkich spraw w świetle Ewangelii, poprzez słuchanie i poznawanie konkretnych okoliczności życia tych, którzy zostali im powierzeni: osób bezrobotnych, młodych ludzi zmuszonych do emigracji, osób starszych żyjących w opuszczeniu oraz społeczności marginalizowanych; a także tych, którzy mimo zaspokojenia potrzeb materialnych odczuwają głębokie pragnienie Boga, sensu życia i nadziei. Tak wiele twarzy stanowi dla nas wezwanie, abyśmy dzielili radości i cierpienia naszego ludu, odpowiadając bliskością i konkretnymi czynami, których wymaga Ewangelia wobec sytuacji domagających się naszej pomocy.

Drodzy bracia, wspierajcie inicjatywy służące dobru osób powierzonych waszej trosce duszpasterskiej. Cieszcie się wszystkim, co sprzyja pomyślności waszego ludu: uczciwą pracą, troską o najbardziej potrzebujących oraz działalnością instytucji, które odpowiedzialnie służą dobru wspólnemu. Towarzyszcie również tym, którzy zarówno w Kościele, jak i w społeczeństwie obywatelskim działają na rzecz integralnego rozwoju każdej osoby. Oczekując na owo niebieskie Jeruzalem, które kontemplowaliśmy w dzisiejszym krótkim czytaniu, w nadziei na dobra wieczne znajdujemy zachętę do zabiegania o sprawiedliwość i pielęgnowania braterstwa na tej ziemi (por. Konst. duszp. Gaudium et spes, 39).

Chciałbym was zaprosić, abyście wraz z waszymi zespołami synodalnymi nadal wzajemnie się słuchali i wspólnie rozeznawali, jako współuczniowie jedynego Mistrza, czego Duch Święty od was oczekuje, w świetle Słowa Bożego i Magisterium Kościoła, aby służyć współczesnej Argentynie. Niech On was oświeca i umacnia, abyście przekładali na konkretne decyzje poszanowanie godności każdej osoby, zaangażowanie na rzecz powszechnego przeznaczenia dóbr, opcję preferencyjną na rzecz ubogich oraz troskę o stworzenie (por. Enc. Magnifica humanitas, 14).

Papież Franciszek, odwiedzając Sanktuarium Matki Bożej z Aparecidy i wspominając swoje doświadczenia z V Konferencji Ogólnej Episkopatu Ameryki Łacińskiej i Karaibów, powiedział, że osobiście widział, „jak biskupi – którzy rozważali temat spotkania z Chrystusem, bycia Jego uczniami i misjonarzami – doświadczyli tego, że wspierają ich, towarzyszą im i w pewnym sensie inspirują tysiące pielgrzymów, przybywających każdego dnia, aby powierzyć swoje życie Matce Bożej” (Homilia, Aparecida, 24 lipca 2013)[3]. W związku z tym chciałbym was zachęcić, abyście nadal pracowali w oparciu o nauczanie Dokumentu z Aparecidy, który niczym świetlisty ślad wskazuje nam drogę, abyśmy w obecnych czasach nadal mogli podążać nią razem.

Drodzy bracia, Maryja, Matka Chrystusa i nasza Matka, jest przybytkiem Boga pośród ludzi w najpełniejszym tego słowa znaczeniu, ponieważ w swoim łonie przyjęła odwieczne Słowo, które stało się ciałem. W Niej, będącej obrazem i początkiem Kościoła, który osiągnie swoją pełnię w chwale, już teraz kontemplujemy zapowiedzianą nam radość, kiedy Bóg zamieszka na zawsze ze swoim ludem w niebieskim Jeruzalem (por. Konst. dogmat. Lumen gentium, 68). Od Niej uczymy się bycia uważnymi na wolę Bożą i posłuszeństwa Jego słowu, a także wrażliwości na potrzeby Jej dzieci (por. Św. Paweł VI, Adhort. apost. Marialis cultus, 21). Wraz z Nią pragniemy pewnego dnia zamieszkać w owym świętym mieście, do którego nie wejdzie nic nieczystego (por. Ap 21, 27).

Powierzmy Jej nasze troski i pragnienia, naszą posługę i misję duszpasterską, i prośmy Ją, aby – tak jak uczyniła to podczas wesela w Kanie Galilejskiej – wstawiała się u swego Syna, by udzielił nam tego, czego nam potrzeba, zwłaszcza łaskę nieustannego nawracania się, która oczyści nasze serca i przygotuje nas do udziału w wiecznej radości Jego Królestwa.

Niech się tak stanie!

[1] List Ojca Świętego Leona XIV do biskupów Ameryki Łacińskiej i Karaibów z okazji trzechsetnej rocznicy kanonizacji św. Turybiusza z Mogrovejo, „L’Osservatore Romano”, wyd. polskie, n. 10 (486)/2026, s. 46.

[2] Tamże, s. 48.

[3] FRANCISZEK, W domu Maryi: „L’Osservatore Romano”, wyd. polskie, n. 10 (355)/2013, s. 13.