Przesłanie Leona XIV do duchownych i osób konsekrowanych w Argentynie | 10 listopada 2026

Rok: 2026
Autor: leon XIV

Drodzy Bracia i Siostry w Chrystusie Jezusie!

Na początku pragnę podziękować Kard. Rossiemu za jego słowa, a także tym, którzy podzielili się swoimi świadectwami, oraz wam wszystkim za serdeczność, z jaką mnie przyjęliście. Bardzo się cieszę, że mogę się dziś z wami spotkać: z osobami życia konsekrowanego, klerykami, kapłanami i wszystkimi ochrzczonymi, którzy poświęcili swoje życie służbie Panu i Jego ludowi, którzy poświęciliście swoje życie służbie Panu i Jego ludowi.

Podczas tej ostatniej pieśni wielu z was trzymało ręce uniesione w górze – być może, aby mnie pozdrowić, a być może, by włączyć się w śpiew. Właśnie takich rąk szuka Jezus. Chce, aby wasze ręce służyły Mu w kontynuowaniu Jego misji.

Kiedy przygotowywałem te słowa, przyszły mi na myśl Ćwiczenia duchowe, tak głęboko wpisane w historię tej ziemi. Szczęśliwym zbiegiem okoliczności było wysłuchanie s. Marii Elisabeth, która przywołała jedną z zawartych w nich kontemplacji. Kiedy zagrożona była ciągłość praktykowania Ćwiczeń duchowych, Mama Antula przemierzała ogromne odległości, aby nadal były one dostępne dla wszystkich. Kilkadziesiąt lat później święty Proboszcz Brochero uczynił je jednym z najważniejszych elementów swojej posługi, przemierzając wraz ze swoimi rodakami góry, aby dotrzeć do tego miasta, gdzie mogli oni osobiście spotkać się z Bogiem. A w ostatnich latach argentyński jezuita, Papież Franciszek, wniósł bogactwo duchowości ignacjańskiej i dzielił się nią z całym Kościołem powszechnym.

Także dzisiaj kapłani, seminarzyści, rodziny zakonne i wierni świeccy udają się na rekolekcje, aby trwać w milczeniu i na nowo zadawać sobie przed Bogiem pytanie, czego On pragnie od nich w życiu. Dlatego chciałbym, aby niektóre pytania zawarte w Ćwiczeniach towarzyszyły nam tego popołudnia. Św. Ignacy rozpoczyna od Zasady i fundamentu (por. n. 23). Pierwsze pytanie brzmi zatem: po co tutaj jesteśmy? Zanim pojawiła się jakakolwiek odpowiedzialność, posługa czy zadanie, było powołanie. Pewnego dnia Chrystus przeszedł przez nasze życie, powołał nas, a my zrozumieliśmy, że warto pójść za Nim. Wszystko, co miało nastąpić później, powinno nieustannie wypływać z tamtego pierwszego „tak”.

Z biegiem lat może wydarzyć się coś paradoksalnego: możemy wiele pracować dla Boga, a coraz mniej czasu spędzać z Bogiem. Nadal służymy, sprawujemy liturgię i wypełniamy tak wiele koniecznych obowiązków, ale może się okazać, że zaczynamy bardziej polegać na tym, co robimy, niż na Tym, dla którego to czynimy. Zasada i fundament przywraca wówczas wszystkiemu właściwe miejsce: nasze życie należy do Boga i odnajduje swój właściwy porządek jedynie wtedy, gdy On pozostaje w centrum wszystkiego. Powracajmy zatem z prostotą do Eucharystii, do słuchania Słowa Bożego, do tej więzi z Panem, na której opiera się wszystko inne. Strzeżmy płomienia, który niegdyś rozpalił nasze powołanie, i nie pozwólmy, aby pilne sprawy, zmęczenie czy rutyna go ugasiły.

Następnie, podczas Ćwiczeń, stajemy wobec pytań, od których nie możemy się uchylić: Co stopniowo uległo w nas nieuporządkowaniu? W czym zawiedliśmy Boga? (por. nn. 32-43). Po kilku czy kilkunastu, a nawet wielu latach od chwili, gdy powiedzieliśmy Mistrzowi „tak”, możemy przyzwyczaić się do rzeczy, które wcześniej budziłyby w nas niepokój: surowości wobec innych, niechęci do przyjmowania upomnień, rywalizacji, uczuć, grzechów czy przywiązań, które stopniowo pozbawiają nas wolności. Może się wydarzyć coś jeszcze poważniejszego: nauczymy się usprawiedliwiać wszystko, znajdując „racje duszpasterskie”, wspólnotowe czy osobiste dla tego, o czym wiemy, że nie jest dobre.

Zawodzimy również wtedy, gdy zaniedbujemy dobro, które powinniśmy czynić: gdy przestajemy cierpliwie słuchać, gdy wybieramy wygodę albo gdy milczymy wobec spraw, którym powinniśmy stawić czoła. Nie ma takiego wieku, w którym można by zrezygnować z nawrócenia. Potrzebujemy rachunku sumienia, przystępowania do spowiedzi i zachowania pokory, która pozwala nam przyjmować upomnienia. Drodzy bracia i siostry, miejmy odwagę jasno uznać, w czym okazaliśmy się niewierni Bogu i powierzyć to Jego miłosierdziu.

I właśnie dopiero po tym, jak spojrzeliśmy wprost na własny grzech, św. Ignacy stawia nas przed Chrystusem, przedwiecznym Królem (por. nn. 91-98), który nieustannie powołuje i posyła. Pan wiedział, z jakiej gliny jesteśmy ulepieni, a mimo to zechciał się nami posłużyć (por. 2 Kor 4, 7). Pytanie nie brzmi zatem, jak bardzo Go zawiedliśmy, lecz czy nadal jesteśmy dyspozycyjni dla Niego. U początków powołania zazwyczaj ofiarujemy wszystko. Potem jednak mijają lata, pojawiają się własne upodobania, miejsca, w których czujemy się dobrze, i pewne wyobrażenie o tym, jak powinna potoczyć się nasza historia. Czy Pan może nas jeszcze posłać tam, dokąd nigdy nie zamierzaliśmy się udać? Czy może zażądać, abyśmy pozostawili coś, czemu poświęciliśmy wiele lat, albo zaakceptowali zadanie, którego sami nigdy byśmy nie wybrali?

To właśnie ta wolność stopniowo oczyszcza się podczas rozważań o Dwóch sztandarach, Trzech parach ludzi oraz o dokonaniu wyboru (por. nn. 136-189) – uczymy się wówczas rozpoznawać, co nas zniewala, co warunkuje nasze decyzje i na ile jesteśmy gotowi pozwolić Bogu działać w naszym życiu. Zostaliśmy bowiem posłani do konkretnego ludu i powinniśmy zadawać sobie pytanie, co jesteśmy powołani mu ofiarować. Drodzy seminarzyści, uczcie się patrzeć oczami Boga i pozwólcie, aby lud, do którego zostaliście posłani, również was ewangelizował. Także ten, kto ma najmniej, może nas wiele nauczyć, jak przekonał się Julián podczas Mszy św.

Kościół pielgrzymujący w Argentynie odznacza się wielką wrażliwością na potrzeby społeczne swoich dzieci. Z tej wrażliwości zrodziło się tak wiele wielkodusznych inicjatyw służących ludziom cierpiącym. Jednak ta bliskość powinna prowadzić nas jeszcze dalej, ponieważ każda osoba, której służymy, jest powołana do spotkania z Chrystusem i do tego, by pozwolić Mu się przemienić. Papież Franciszek wyraził to słowami, które warto przypomnieć: „Najgorszą dyskryminacją, jakiej doświadczają ubodzy, jest brak opieki duchowej” (Adhort. apost. Evangelii gaudium, 200).

Głód i niesprawiedliwość są palącymi problemami, które domagają się odpowiedzi. Podobnie choroba, samotność, brak pracy czy godnego mieszkania. Miłość chrześcijańska nakazuje nam poważnie zaangażować się w rozwiązywanie tych problemów. Nie możemy jednak zapominać, że człowiek cierpiący powinien otrzymać od nas największy dar, jaki posiada Kościół – Jezusa Chrystusa. Mój umiłowany Poprzednik wyraził to ze szczególną jasnością: „Kościół nie jest sklepem, nie jest instytucją humanitarną, Kościół nie jest organizacją pozarządową – Kościół jest posłany, by nieść wszystkim Chrystusa i Jego Ewangelię. (…) Gdyby – teoretycznie – zdarzyło się, że Kościół nie niesie Jezusa, byłby to Kościół martwy!” (Audiencja generalna, 23 października 2013, n. 2)[1]. Jakże wielkie jest zatem nasze powołanie! Być tymi, którzy niosą Chrystusa, umożliwiać spotkanie z Nim poprzez Słowo Boże, sakramenty i bliskość, która pomaga rozpoznawać Jego obecność we własnym życiu. Lud, który został wam powierzony, pragnie otrzymać od was to, czego Kościół od wieków strzeże dla niego.

Po dokonaniu wyboru, Ćwiczenia duchowe prowadzą odprawiającego je do trwania przy Chrystusie w czasie Jego Męki (por. nn. 190-217). Ten, kto zdecydował się pójść za Panem, uczy się wówczas pozostawać z Nim także wtedy, gdy naśladowanie Go prowadzi przez krzyż (por. Łk 9, 23). Również w naszym powołaniu przychodzą takie godziny: kiedy nie widać owoców, kiedy służba kosztuje, a wierność nie znajduje już oparcia w entuzjazmie pierwszych lat. Wielu z was dobrze zna tę wymagającą formę wierności: trwać na modlitwie, gdy staje się ona oschła, i nadal służyć, gdy mimo wszelkich wysiłków wydaje się, że nic się nie zmienia. W życiu kapłańskim i konsekrowanym bywają etapy, na których samo wytrwanie jest już bardzo konkretną formą oddania. Pomimo pytań i zmęczenia człowiek nadal mówi całym swoim życiem: „Oto jestem”.

Św. Héctor Valdivielso, pierwszy argentyński święty, jest wzorem takiej wierności. Miał zaledwie dwadzieścia cztery lata i właśnie zakończył doroczne Ćwiczenia duchowe, kiedy to, co niedawno przedłożył Bogu, miało stać się dla niego oparciem w godzinie próby. Modlitwa stała się wówczas świadectwem, a świadectwo doprowadziło aż do przelania jego krwi.

Istnieją także inne formy dawania świadectwa, polegające na wytrwaniu pośród cierpienia. Laura i o. Martín skłonili mnie do refleksji nad moim niedawnym pobytem w szpitalu, a także przywiedli mi na pamięć ks. Brochero, który – choć niewidomy i chory na trąd – nadal służył swojemu ludowi. W naszych czasach mamy wspaniałą możliwość wykorzystania technologii, aby nadal dawać świadectwo; bądźcie twórczy i szukajcie nowych sposobów dalszego głoszenia. Drodzy przyjaciele, pamiętajcie – ewangelizuje przede wszystkim sposób, w jaki przeżywamy nasze powołanie. Ani wiek, ani ograniczenia fizyczne nie mogą ugasić gorliwości: nasze siły mogą się wyczerpać, ale moc Boża – nigdy.

Ta zaś moc objawia się w zmartwychwstaniu Pana. Św. Ignacy prowadzi odprawiającego Ćwiczenia ku Zmartwychwstałemu i zachęca go do kontemplowania, jak Chrystus pełni „zadanie pocieszania” (n. 224). Uczy nas w ten sposób rozpoznawać, gdzie działa Mistrz i czerpać od Niego siłę, aby na nowo podjąć misję. Również Kościół pielgrzymujący w Argentynie powinien spojrzeć na samego siebie, dostrzegając z wdzięcznością to, co Bóg już w nim wzbudza i pytając, gdzie pragnie On otworzyć nowe drogi. Zmartwychwstały już tam jest i idzie przed nami (por. Mt 28, 7).

Na zakończenie Ćwiczeń duchowych praktyka kontemplacji dla uzyskania miłości zachęca do rozważenia, jak wiele otrzymaliśmy od Boga (por. nn. 230-237). Wobec tak wielkich darów św. Ignacy proponuje odpowiedzieć słowami: „Zabierz, Panie, i przyjmij…” (n. 234). Droga rekolekcyjna kończy się zatem tam, gdzie wszystko się zaczęło: na ponownym oddaniu swojego życia do dyspozycji Boga, ze wszystkimi jego możliwościami, ale także ograniczeniami. Być może pytanie, na które powinniśmy dziś spróbować odpowiedzieć, brzmi: Czy Pan nadal może mną rozporządzać? Jeśli odpowiedź wciąż brzmi „tak”, to wiele jeszcze przed nami. Nie załamujmy się! Jezus nadal podąża ze swoim Kościołem i sprawia, że życie tych, którzy oddają się w Jego ręce, przynosi owoce.

Argentyna dobrze wie, czego Bóg może dokonać poprzez życie człowieka gotowego odpowiedzieć na Jego wezwanie. Mama Antula przybyła do Buenos Aires boso, mając przy sobie jedynie krucyfiks: niewiele ze sobą niosła, ale miała to, co było potrzebne, aby rozpocząć swoje dzieło. Ks. Brochero nie przestawał głosić Ewangelii, choć często jedynymi świadkami jego zmęczenia byli Bóg i jego muł. Bł. Ceferino zmarł, zanim ukończył dziewiętnaście lat. Nie zdążył się zestarzeć, ale zdążył jasno pokazać, dla Kogo pragnął żyć. Bóg nadal obficie udziela swojej łaski i chce na was liczyć, aby za waszym pośrednictwem docierała ona od La Quiaca aż po Ushuaię i do najdalszych zakątków ziemi (por. Mk 16, 15).

Odważcie się spojrzeć na Argentynę oczami Boga! Miejcie marzenia o młodych ludziach, którzy zadają sobie pytanie, czy Chrystus ich powołuje; o parafiach będących żywymi wspólnotami wiary; o rodzinach zakonnych, które mają odwagę swoich założycieli; o seminariach i nowicjatach, w których formują się święci… Miejcie marzenia o Kościele, który nadal będzie robił raban, jak prosił was o to wasz rodak Franciszek! (por. Spotkanie z młodzieżą argentyńską, Rio de Janeiro, 25 lipca 2013). Niech ten raban zaprowadzi Kościół do wszystkich zakątków i sprawi, że wszędzie będzie rozbrzmiewać Ewangelia Jezusa Chrystusa.

Drodzy bracia i siostry, jeśli Ćwiczenia czegoś nas uczą, to tego, że po przyjrzeniu się własnemu życiu w obecności Boga trzeba do tego życia powrócić odmienionym. Powracajmy do naszych wspólnot z nadzieją, w wolności i z pragnieniem dalszej służby. Być może nie zobaczymy wszystkiego, czego Bóg dokona dzięki temu, co dzisiaj zasiewamy; nie zobaczyli tego również ci, którzy byli przed nami, ale bez ich poświęcenia nie byłoby nas dzisiaj tutaj.

Niech Bóg dostrzega w nas ludzi gotowych pójść za Nim i pozwolić się kształtować Jego miłości. Ludzi, którzy nie „odpuszczą”, dopóki nie osiągną świętości. Pan dokonał wielkich rzeczy na tej ziemi i jestem przekonany, że dokona jeszcze wielu większych. Niech Matka Boża z Luján towarzyszy nam na tej drodze i pomaga nam całym życiem mówić Panu, że nadal może na nas liczyć.

Bardzo dziękuję!

[1] FRANCISZEK, Sekret żydowskiej dziewczyny: „L’Osservatore Romano”, wyd. polskie, n. 12 (357)/2013, s. 38.