Federacja Ruchów Obrony Życia pyta o los zarodków wywożonych z Polski

Czy państwo potrafi ustalić, czy zarodki wywożone z Polski trafiają do zagranicznych programów surogacyjnych? Polska Federacja Ruchów Obrony Życia zapytała o to Ministerstwo Zdrowia i Ministerstwo Sprawiedliwości.

Polska Federacja Ruchów Obrony Życia podjęła interwencję po zapowiedzi wrześniowego spotkania ukraińskiej kliniki BioTexCom z polskimi klientami w Warszawie. Zapytała między innymi o dokumentowanie celu wywozu zarodków z Polski.

Od początku 2023 roku do 10 września 2026 roku poza Unię Europejską wywieziono 128 ludzkich zarodków, w tym 38 na Ukrainę – dowiedziała się od ministerstw Polska Federacja Ruchów Obrony Życia. Ministerstwo Zdrowia nie wskazało jednak mechanizmu pozwalającego ustalić ich końcowe wykorzystanie.

Sam wywóz nie dowodzi surogacji. Może służyć kontynuowaniu „leczenia” niepłodności za granicą. Bez ustalenia celu przekazania trudno jednak odróżnić taką sytuację od udziału w programie, w którym kobieta ma urodzić dziecko dla innych osób. Właśnie tej różnicy dotyczą pytania Federacji.

Ministerstwo Zdrowia odesłało do przepisów. Wskazany art. 58 ust. 2 ustawy o leczeniu niepłodności wymienia trzy dane, które bank zgłasza ministrowi: datę, państwo i liczbę. Celu na tej liście nie ma. Nie przesądza to o zawartości pozostałej dokumentacji banków, ale nie wyjaśnia też, jak działa nadzór.

Ministerstwo Sprawiedliwości potwierdziło, że nie prowadzi prac legislacyjnych dotyczących surogacji. Pytane o potrzebę dalszych działań legislacyjnych lub koordynacji między instytucjami, stwierdziło: „Jesteśmy zdania, że prace takie nie są bezwzględnie konieczne” – relacjonuje PFROŻ.

W Unii Europejskiej trwają negocjacje nad uznawaniem pochodzenia dziecka urodzonego w wyniku surogacji. W osobnej odpowiedzi resort opisał proponowane zabezpieczenia. Zdaniem polskich obrońców życia pozostaje jednak zasadnicze pytanie: jak zapewnić ochronę prawną dziecku, nie tworząc drogi do obchodzenia polskich zasad przez organizowanie surogacji za granicą?

Federacja Ruchów Obrony Życia chce wykorzystać odpowiedzi w dalszej pracy z parlamentarnym Zespołem, który 5 listopada przyjął uchwałę opartą na jej projekcie. Celem jest doprowadzenie do przygotowania projektu ustawy zakazującej porozumień surogacyjnych, ich organizowania i reklamowania oraz przekazywania zarodków do surogacji, a zarazem skutecznie chroniącej kobiety i dzieci.

„Każde urodzone dziecko musi otrzymać opiekę i ochronę prawną. Nie może ponosić konsekwencji decyzji dorosłych. Państwo musi też przeciwdziałać praktykom, w których dziecko staje się przedmiotem umowy, a kobieta – narzędziem jej wykonania”.