Święty Franciszek inspiracją dla młodych w Bydgoszczy

Czy święty sprzed 800 lat może być przewodnikiem dla pokolenia Instagrama, smartfonów i sztucznej inteligencji? O pokoju, ekologii, poszukiwaniu szczęścia, relacji z Panem Bogiem i odpowiedzialności za drugiego rozmawiali uczestnicy Areopagu Młodych w Bydgoszczy. Spotkanie, zorganizowane w ramach 45. Tygodnia Kultury Chrześcijańskiej, zgromadziło w Pałacu Młodzieży liczną grupę uczniów i nauczycieli.

„Franciszek z Asyżu, syn bogatego kupca, były imprezowicz, aktualnie follow Jesus. Miłość do Boga, ludzi i całego stworzenia. Zero hejtu, dużo pokoju” – tak mógłby wyglądać profil świętego Franciszka na Instagramie. Tą niecodzienną propozycją rozpoczął spotkanie ks. Henryk Stippa, diecezjalny duszpasterz młodzieży, który prowadził bydgoski Areopag Młodych.

Duszpasterz zachęcał uczestników do spojrzenia na postać Biedaczyny z Asyżu z perspektywy współczesnego pokolenia. Zwrócił uwagę, że choć od jego życia dzieli nas osiem stuleci, pytania o szczęście, wolność, przyjaźń, wrażliwość na krzywdę i potrzebę pokoju pozostają niezwykle aktualne. – Może miałby też relacje, w których mówiłby: nie musisz mieć wszystkiego, żeby być szczęśliwym – powiedział kapłan, zastanawiając się, ilu Franciszek miałby dziś obserwujących i czy nie zostałby uznany za dziwaka, który nie rozumie współczesnego świata.

Na pytanie, co święty Franciszek może zaoferować dzisiejszej młodzieży, odpowiadał o. Jozafat Roman Gohly OFM z Wrocławia, franciszkanin od ponad 40 lat związany z zakonem. Swoją prelekcję rozpoczął charakterystycznym pozdrowieniem: „Pokój i dobro”.

Przypomniał, że młodość Franciszka, syna zamożnego kupca Pietro Bernardone, upływała początkowo na rozrywkach i poszukiwaniu przygód. Udział w konflikcie między Asyżem a Perugią, przegrana bitwa i niemal roczna niewola stały się dla niego momentem przełomowym. Po odzyskaniu wolności młody człowiek zaczął szukać czegoś więcej. Szczególne znaczenie miały dla niego modlitwa i spotkanie z Bogiem w kościółku San Damiano.

Franciszkański sposób życia szybko zaczął przyciągać kolejnych ludzi. Powstała wspólnota braci, później wspólnota św. Klary, a także forma życia dla świeckich, którzy nie chcieli porzucać rodzin i codziennych obowiązków, ale pragnęli żyć Ewangelią.

Przyjść z miłością

Prelegent przypomniał spotkanie Franciszka z sułtanem Malikiem al-Kamilem w 1219 roku, podczas wypraw krzyżowych w Egipcie. Franciszek udał się do muzułmańskiego władcy nie z bronią, lecz z pragnieniem rozmowy, by dać świadectwo wiary. – Nie każdy, który jest na terenie wojny, musi być wrogiem – podkreślił o. Gohly, wskazując, że Franciszek nie nawrócił sułtana, ale zdobył jego szacunek i przyjaźń.

Zestawił tę postawę z doświadczeniem pierwszych franciszkańskich męczenników, którzy w kontaktach z muzułmanami przyjmowali konfrontacyjny sposób głoszenia wiary. Dwa przykłady pokazały, jak różne mogą być drogi dawania świadectwa. – Jeżeli ktoś do nas podchodzi z miłością, z życzliwością, jeżeli daje nam świadectwo, to go przyjmiemy. Możemy się nie zgadzać, ale pozostajemy w kontakcie i dzielimy się tym, co dla każdego z nas jest ważne – tłumaczył franciszkanin.

Przypomniał również, że w październiku 1986 roku, Jan Paweł II zaprosił do Asyżu przedstawicieli różnych religii i wyznań na spotkanie modlitewne o pokój. Wybór właśnie tego miejsca nie był przypadkowy. Franciszek stał się bowiem symbolem pojednania, braterstwa i poszukiwania porozumienia ponad podziałami.

Pochwała stworzenia

Kolejnym ważnym tematem była troska o przyrodę. Franciszkanin zwrócił uwagę, że święty Franciszek nie traktował świata jako zasobu, który człowiek może bez ograniczeń wykorzystywać. W każdym stworzeniu dostrzegał ślad obecności Boga.

Przywołał historię wykupionej na targu owieczki, którą Franciszek później powierzył opiece św. Klary, a także opowieści o ptakach, zwierzętach i jego szczególnej trosce o klasztorny ogród. Wspomniał również o poleceniu, by pozostawiać w nim część dzikiej przestrzeni, tak aby różne rośliny mogły swobodnie wzrastać.

W tym kontekście przypomniał „Pieśń słoneczną”, nazywaną również hymnem pochwały stworzenia, której 800-lecie obchodzono w ubiegłym roku. Utwór powstał pod koniec życia Franciszka, kiedy był już niewidomy. – To wszystko, co mamy wokół nas, nie jest prezentem po to, żeby go wykorzystać, wyzyskiwać i mieć tylko dla siebie – mówił o. Gohly.

Zachęcał młodych do odpowiedzialności za najbliższe otoczenie. Nie wystarczy mówić o globalnych problemach, jeśli nie potrafimy zatroszczyć się o własne środowisko. – Lepiej zgasić światło, jak wychodzimy z pokoju, niż tylko mówić o tym, że jest globalne ocieplenie – przekonywał, przypominając zasadę: myśl globalnie, działaj lokalnie.

Ważnym dopełnieniem tej refleksji była opowieść o bł. Hannie Chrzanowskiej, która podczas podróży pociągiem, zachwycona jesiennym krajobrazem, miała powiedzieć do swojej przyjaciółki: „Janka, przestań się modlić, podziwiaj Pana Boga”.

Przestroga: nie idealizować świętego

Po prelekcji przyszedł czas na rozmowę z młodzieżą, w której uczestniczył również bp Krzysztof Włodarczyk, ordynariusz diecezji bydgoskiej. Pytania dotyczyły nie tylko historii i duchowości franciszkańskiej, ale również spraw, z którymi młodzi mierzą się na co dzień. Uczestnicy chcieli wiedzieć, czy Franciszek miał słabości, jak traktował kobiety, co było dla niego ważniejsze – pomoc Kościołowi czy konkretnemu człowiekowi – oraz czy wierzył w życie wieczne zwierząt.

Ojciec Gohly przestrzegał przed idealizowaniem świętego. Przypomniał, że Franciszek przeżywał wątpliwości, doświadczał konfliktów ze współbraćmi i nie zawsze znajdował zrozumienie dla swoich radykalnych wyborów. Jego droga nie była pozbawiona trudności.

Do bp. Krzysztofa Włodarczyka skierowano pytanie o dobra materialne Kościoła i o to, czy nie powinien on sprzedać swojego majątku, by przekazać środki ubogim. Biskup zauważył, że posiadanie dóbr materialnych i troska o potrzebujących nie muszą się wykluczać. Przypomniał, że przez wieki majątek Kościoła służył między innymi prowadzeniu szpitali, szkół i różnych dzieł pomocy. – Chodzi o to, żeby dobra, które mamy, dobrze wykorzystywać. Żeby nie brały góry nad misją Kościoła, ale służyły drugiemu człowiekowi – podkreślił.

Przywołał przykład domu prowadzonego przez siostry ze Zgromadzenia Jezusa Miłosiernego, w którym pomoc otrzymują kobiety w ciąży znajdujące się w trudnych sytuacjach życiowych. Jak zaznaczył, prawdziwym sprawdzianem wykorzystania materialnych zasobów jest ich służebny charakter i zdolność do przywracania człowiekowi godności.

Daj mi Panie prawdziwą wiarę

W rozmowie powrócił również temat odbudowy Kościoła, który pojawił się w życiu Franciszka za sprawą słów usłyszanych przed krzyżem w San Damiano: „Franciszku, idź i odbuduj mój Kościół”. Jak wyjaśnił prelegent, nie chodziło jedynie o remont zniszczonych świątyń, ale przede wszystkim o odnowę życia wspólnoty przez powrót do Ewangelii.

 Uczestnicy pytali także o mistyczny wymiar życia Franciszka. O. Gohly przywołał jego modlitwy, w tym słowa: „Najwyższy, chwalebny Boże, rozjaśnij ciemności mego serca. I daj mi, Panie, prawdziwą wiarę, niezachwianą nadzieję i doskonałą miłość”. Podkreślił, że za pozornie prostą postacią człowieka zachwyconego przyrodą kryła się głęboka duchowość, budowana przez lata wierności Ewangelii.

Bydgoski Areopag Młodych pokazał, że postać świętego Franciszka nie musi być jedynie odległym wspomnieniem z kart historii. Jego wrażliwość na drugiego człowieka, odwaga w poszukiwaniu własnej drogi, troska o stworzenie i pragnienie pokoju pozostają pytaniami, które także dzisiaj warto sobie stawiać.