Abp Filipazzi na inauguracji Akademii Katolickiej: wiara nie lęka się rozumu

– Wiara nie lęka się rozumu. Pragnie zrozumieć to, w co wierzy, ponieważ miłuje prawdę i miłuje Chrystusa, który jest Prawdą – mówił nuncjusz apostolski w Polsce abp Antonio Guido Filipazzi podczas inauguracji nowego roku akademickiego 2026/2027 na Akademii Katolickiej w Warszawie.

Obchody rozpoczęła Msza św. pod przewodnictwem abp. Filipazziego w kościele seminaryjnym przy ul. Krakowskie Przedmieście w Warszawie. Uczestniczyli w niej m.in. metropolita warszawski i wielki kanclerz uczelni abp Adrian Galbas, kard. Kazimierz Nycz, duchowieństwo oraz społeczność akademicka.

Na początku Eucharystii rektor ks. prof. Krzysztof Pawlina podkreślił, że życie Akademii opiera się na trzech wartościach: relacjach, pasji i poświęceniu. – Uczyć innych to też uczyć samych siebie. I to nie jest łatwe dla nas wszystkich profesorów – powiedział. Zachęcał, aby rozpoczynający się rok akademicki był czasem rozwijania tych postaw na wzór Chrystusa Nauczyciela.

Abp Filipazzi: teologia nie może oddzielać modlitwy od studium

W homilii nuncjusz apostolski postawił trzy zasadnicze pytania: czym jest teologia, jak należy ją uprawiać i jaki jest jej ostateczny cel. Podkreślił, że teologia jest naukową refleksją nad Bożym Objawieniem, przyjmowanym przez Kościół w wierze. Nie polega na tworzeniu własnego wyobrażenia Boga, lecz na zgłębianiu prawdy, którą On sam objawił człowiekowi. – Wiary nie można sprowadzać do subiektywnego przeżycia ani do religijnych emocji. Także teologia – właśnie dlatego, że dąży do rozumienia wiary – nie może rezygnować z wysiłku rozumu – mówił hierarcha, przywołując encyklikę św. Jana Pawła II Fides et ratio.

Abp Filipazzi zaznaczył, że zadaniem teologii nie jest samo gromadzenie wiedzy, lecz odkrywanie jedności chrześcijańskiego misterium. Poszczególne dyscypliny porównał do okien, przez które można poznawać różne aspekty tej samej rzeczywistości wiary. Przestrzegł przed fragmentaryzacją teologii i podkreślił znaczenie ciągłości nauczania Kościoła. Dodał, że współczesne Magisterium należy odczytywać w świetle wielkiej Tradycji Kościoła.

Nuncjusz powiedział, że uprawianie teologii wymaga nierozerwalnego łączenia pracy intelektualnej z modlitwą. Nawiązał do słów Jezusa: „Proście, szukajcie, kołaczcie”, podkreślając rolę Ducha Świętego w poszukiwaniu prawdy. – Nie zastępuje studium ani nie zwalnia z trudu dociekania, lecz oświeca rozum i prowadzi ku prawdzie. Dlatego ten, kto uprawia teologię, nie może być jedynie człowiekiem nauki; musi być również człowiekiem modlitwy – mówił.

Przywołując przykład św. Tomasza z Akwinu i kard. Stanisława Hozjusza, abp Filipazzi zachęcał studentów, aby nie przeciwstawiali sobie modlitwy i pracy intelektualnej. Przestrzegł, że bez solidnej formacji teologicznej i modlitwy duszpasterstwo może sprowadzać Ewangelię do kategorii psychologicznych lub socjologicznych, odpowiadających przemijającym modom.

Zwracając się do wykładowców, przypomniał, że nauczanie teologii wymaga rzetelności naukowej, jedności z Magisterium Kościoła i świadectwa własnego życia. – Kto naucza teologii, nie przemawia we własnym imieniu; od Kościoła otrzymuje to, co ma badać, zgłębiać i przekazywać – podkreślił.

Nuncjusz wskazał, że ostatecznym celem teologii jest poznanie Chrystusa i coraz głębsze zjednoczenie z Nim. – Poznawać Chrystusa, aby Go miłować; miłować Go, aby za Nim iść; iść za Nim, aby Mu służyć; służyć Mu, aby Go głosić – mówił. Podkreślił, że prawdziwa teologia prowadzi do Eucharystii, w której poznawana prawda staje się spotkaniem z Chrystusem. Na zakończenie życzył, aby Akademia formowała ludzi, „w których studium przemienia się w mądrość, mądrość w miłość, a miłość w służbę”.

Ks. prof. Pawlina: rozwój technologiczny bez rozwoju serca jest zagrożeniem

Po tradycyjnym odśpiewaniu „Gaude Mater Polonia” przemówienie wygłosił rektor uczelni ks. prof. Krzysztof Pawlina. Porównał on uniwersytet do jednego z siedmiu cudów współczesnego świata. Podkreślił, że uczelnia jest nie tylko miejscem zdobywania wiedzy, ale także przestrzenią dyskusji, rozwoju kultury i kształtowania przyszłości. – Nie mogę wyobrazić sobie cywilizacji bez uniwersytetu – mówił.

Rektor zwrócił uwagę na wyzwania związane z rozwojem sztucznej inteligencji. Przestrzegł, że postępowi technologicznemu musi towarzyszyć troska o człowieka. Jak zauważył, nie wystarczy znać chemiczny skład łez, jeśli nie potrafimy otrzeć ich z czyjejś twarzy. – Rozwój technologiczny bez rozwoju serca jest zagrożeniem – zaznaczył.

Zdaniem ks. prof. Pawliny uniwersytet powinien pozostać miejscem, w którym obok nauki obecne są dobro, wzajemna troska i odpowiedzialność. – Na uniwersytecie nie może brakować serca i nie może brakować dobra – mówił.

Po przemówieniu rektora odbyła się immatrykulacja nowych studentów. W programie inauguracji znalazł się również wykład prof. dr. hab. Jacka Wojtysiaka z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II pt. „Pewność i pokora poznawcza a kryzys autorytetu naukowego”.

Abp Galbas: Akademia Katolicka odpowiada na potrzeby współczesnego Kościoła

Na zakończenie uroczystości głos zabrał wielki kanclerz Akademii Katolickiej abp Adrian Galbas, który podziękował uczelni za jej zaangażowanie w formację teologiczną świeckich i przyszłych kapłanów. Podkreślił, że Akademia odpowiada na rosnącą potrzebę katechezy dorosłych, oferując studia, konferencje i kursy, także w formie internetowej. Jako przykład wskazał niedawno rozpoczęty kurs biblijny dla Polonii, w którym uczestniczy kilkaset osób z różnych krajów.

Metropolita warszawski docenił również formację przyszłych księży, podkreślając znaczenie teologii zakorzenionej w nauczaniu Kościoła. – Otrzymują tutaj solidną teologię, nie wariację na temat teologii, tylko teologię, która jest bardzo mocno osadzona w Kościele – zaznaczył. Podziękował także rektorom innych uczelni za obecność na inauguracji, uznając to za wyraz szacunku dla działalności Akademii Katolickiej i gotowości do współpracy środowisk akademickich.

Akademia Katolicka w Warszawie (Collegium Joanneum) jest uczelnią kościelną na prawach państwowych, działającą na podstawie statutów zatwierdzonych przez Stolicę Apostolską. Oferuje studia magisterskie, licencjackie (kanoniczne), doktoranckie i podyplomowe oraz kursy. Kształcą się w niej osoby świeckie, duchowni oraz członkowie zakonów i instytutów życia konsekrowanego.