Abp Gallagher odwiedził zniszczone rosyjskimi atakami miejsca w Kijowie

Są miejsca bólu, które z konieczności stają się miejscami zbiorowej pamięci narodu. Bucza, Irpin, Worzeł, pozostanie niezatarty w oczach i sercach Ukraińców i nie tylko. Te imiona stały się symbolami horroru wojny rozpętanej przez rosyjską inwazję w lutym 2022 roku, która wciąż nie daje żadnej nadziei ani perspektywy na możliwe zakończenie. Kijów jest pełen śladów brutalności przemocy i nienawiści. Trzeci dzień misji abp Paula Richarda Gallaghera, watykańskiego sekretarza ds. stosunków z państwami i organizacjami międzynarodowymi na Ukrainie, 18. lipca, był poświęcony odwiedzaniu miejsc, które w ostatnich latach i miesiącach padły ofiarą ataków, ale w których mimo wszystko można wyczuć pragnienie odbudowy.

Modlitwa o pokój w kościele św. Mikołaja w Kijowie

Rano abp Gallagher odwiedził kościół św. Mikołaja, gdzie powitał go proboszcz, ks. Paweł Wyszkowski (OMI), oraz zgromadzeni tam wierni. Budynek sakralny został trafiony rosyjskim pociskiem w grudniu 2024 roku: szyby w oknach zostały dosłownie wyrwane i roztrzaskane, a wnętrze uległo znacznym zniszczeniom. Obecnie przechodzi renowację, a w ostatnich miesiącach, dzięki staraniom dyplomatycznym Stolicy Apostolskiej, został oddany do użytku przez ukraińskie władze wspólnocie katolickiej obrządku łacińskiego. Abp Gallagher odwiedził parafię, w której był już podczas swojej pierwszej wizyty w 2022 roku, przy akompaniamencie pieśni i muzyce organów. W języku ukraińskim arcybiskup, proboszcz i księża odmówili modlitwę, prosząc o pokój dla Ukrainy i zakończenie wojny. „Aby osiągnąć ten cel” – powiedział abp Gallagher do zgromadzonych „potrzebna jest jedna ważna rzecz, coś, co już w was widzę: cnota wytrwałości”. Rzeczywiście, „wytrwale działacie w swoim życiu, dla swojej ojczyzny i w nieustannej modlitwie o pokój. A wytrwałość jest również cnotą, która charakteryzuje nas jako wspólnotę katolicką. Wytrwaliście jako eucharystyczna wspólnota modlitwy i już widzę w was tego owoce. Widzę również postęp i pracę, która trwa pod przewodnictwem waszego proboszcza” – dodał.

Dar ikony, która przetrwała nienaruszona po ataku

Nie ma wątpliwości, że „problemów i trudności nie zabraknie”, powiedział arcybiskup – „ale widzę was silnych w wierze, nadziei i miłości. I w tym duchu pozdrawiam was w imieniu Ojca Świętego Leona XIV. Nie ma dnia, żeby nie modlił się za Ukrainę i za was, mężczyźni i kobiety wiary. Zachęcam was również do modlitwy za niego i mam nadzieję, że pewnego dnia będziecie mieli radość gościć go również tutaj, w Kijowie.

Wzruszającym momentem było, gdy ubrane na biało małżeństwo, wręczyło abp Gallagherowi dwa bukiety słoneczników. „Te kwiaty symbolizują Ukrainę i tak wielu jej zmarłych” – powiedzieli, a także ikonę Świętej Rodziny. Dwa tygodnie temu ich mieszkanie padło ofiarą jednego z rosyjskich  nalotów i zostało zniszczone, podczas gdy ikona tam przechowywana pozostała nienaruszona. „To dla nas symbol nadziei” – podkreślili dziękując Stolicy Apostolskiej i nuncjuszowi apostolskiemu za ich wieloletnią pomoc i wsparcie. Na zakończenie wizyty, o. Paweł , w rozmowie z watykańskimi mediami, wyraził „wielką radość z ponownego spotkania z abp Gallagherem, cztery lata po jego pierwszej wizycie w Kijowie, i z serdecznego przyjęcia przez wspólnotę parafialną”.

Wizyta w zbombardowanej dzielnicy 

Abp Gallagher odwiedził następnie ulicę Bractwa Tarasowców w dzielnicy Darynckiej, gdzie 14 maja w rosyjskim ataku zginęły 24 osoby, w tym troje dzieci, a kilkanaście zostało rannych. Spotkał się tam z lokalnymi władzami, służbami ratunkowymi i przedstawicielami Biuro Wysokiego Komisarza ds. Uchodźców ONZ (UNHCR) pracującymi na miejscu, udzielającymi pomocy materialnej oraz realizującymi projekty psychospołeczne i dotyczące powrotu do zdrowia po traumie. Abp Gallagher wysłuchał relacji dotyczących ataku i dowiedział się od członków cywilnych jednostek pomocy oraz agencji ONZ o ich działaniach i głównych wyzwaniach, z jakimi się spotkali. „Ważne jest, aby zdać sobie sprawę, że tylko od czerwca tego roku zginęło 300 cywilów, a tysiące zostało rannych: najwięcej od 2022 roku” – powiedział przedstawiciel UNHCR przed pomnikiem ustawionym w ogrodzie przed zniszczonymi budynkami. Wokół dużego drzewa, u podstawy pnia, rodziny i przyjaciele ofiar umieścili pluszowe zwierzęta, zabawki i zdjęcia, aby podtrzymać pamięć o tym, co się wydarzyło, i o tych, którzy zginęli. Przedstawiciel ONZ zwrócił uwagę, że „frustracja Rosjan coraz częściej wyładowuje się na ludności cywilnej, co ma oczywiste natychmiastowe i późniejsze skutki, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży”, którzy cierpią na „bardzo poważny” stres i zaburzenia psychiczne w następstwie bombardowań.

Zniszczenia w dominikańskim Instytucie

Następnie abp Gallagher odwiedził dominikański Instytut Nauk Religijnych Św. Tomasza z Akwinu, gdzie został przyjęty przez przełożonego, o. Jarosława Krawca. W maju tego roku pociski i drony spadły na budynki w pobliżu Instytutu, niszcząc kilka budynków, rynek i ukraińską firmę zbrojeniową. Odłamki z ogromną siłą uderzyły w budynek, w którym mieszkają zakonnicy, wybijając okna i drzwi oraz powodując znaczne zniszczenia. „Fala uderzeniowa, gdy uderza, jest niszczycielska i może sięgać setek metrów od miejsca uderzenia” – mówił o. Krawiec, wskazując na szczątki drona na dziedzińcu.

„Jesteśmy naprawdę wdzięczni, że abp Gallagher mógł nas odwiedzić i zobaczyć namacalne skutki bombardowań, które nas dotknęły. Nasze miejsce jest ważne dla edukacji katolickiej i dla życia wielu wiernych Kościoła łacińskiego w Ukrainie; studiuje tam ponad setka studentów, nie tylko naszego wyznania” – powiedział zakonnik. Za to „dziękujemy naszym przyjaciołom, dobroczyńcom i wszystkim, którzy pomogli nam w tym czasie odbudować to, co zostało zniszczone”. Bo, jak podsumował, „najgorszą rzeczą na wojnie jest poczucie osamotnienia, brak poczucia solidarności z otaczającymi nas ludźmi”.

Wizyta w Ławrze Kijowsko-Peczerskiej

W sobotnie popołudnie abp Gallagher odwiedził Ławrę Kijowsko-Peczerską, najstarszy prawosławny klasztor w Ukrainie, jeden z głównych symboli jej chrześcijańskiej historii i duchowej tożsamości, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. W nocy z 14 na 15 czerwca 2026 roku klasztor został trafiony rosyjskimi pociskami.

Największemu uszkodzeniu uległ dach Soboru Zaśnięcia Matki Bożej, który został szybko naprawiony. Po wejściu do środka ślady pocisków są nadal widoczne na niektórych fragmentach dachu przed ikonostasem.

Następnie wysłannik papieża, w towarzystwie dyrektora generalnego Ławry, udał się do jaskiń, położonych głęboko pod fundamentami budowli uważanych za jedno z najświętszych miejsc chrześcijańskich na Ukrainie. Wąskie tunele jaskiń kryją relikwie wielu świętych, m.in. św. Antoniego i św. Teodozjusza, a także część relikwii papieża św. Klemensa, które, zgodnie z tradycją, po jego śmierci na Krymie zostały przeniesione do Kijowa.