Abp Gänswein: nuncjusz jest rzemieślnikiem dyplomacji

Abp Georg Gänswein postrzega swoją pracę jako nuncjusza apostolskiego w kategoriach „rzemieślnika dyplomacji”. Podczas wykładu w kolońskiej Wyższej Szkole Teologii Katolickiej wygłoszonego w minioną sobotę, nuncjusz apostolski na Litwie, w Estonii i na Łotwie wskazał trzy kluczowe obszary definiujące działalność papieskich dyplomatów: sieć relacji między Rzymem, biskupami a wiernymi, protokół dyplomatyczny oraz zasadę poufności. „Rzetelna i skuteczna dyplomacja wymaga niezłomności doświadczonego rzemieślnika oraz umiejętności dostrzegania szerszej perspektywy, przy jednoczesnej świadomości, że nawet najszlachetniejsza misja na ziemi musi nieustannie zmagać się z ciężarem biurokracji państwowej i kościelnej” – stwierdził abp Gänswein mówiąc o swoim stanowisku.

Wymiana informacji oraz nieustanne utrzymywanie kontaktów z biskupami lokalnymi stanowią, według niego, centralny element codziennej pracy. „Do tego dochodzi bezwzględna konieczność zachowania czujności, otwartych oczu i uszu, na potrzeby wiernych” – stwierdził abp Gänswein. „Nuncjusz powinien pełnić rolę wrażliwego pomostu oraz cenionego punktu odniesienia; poprzez pełen zaufania dialog musi dbać o to, by konkretne realia życia Kościoła w danej diecezji nie rozbiegały się zbytnio od perspektywy Kościoła powszechnego”. Wymaga to pełnego szacunku podejścia do wiernych i biskupów, a także utrzymywania bezpośredniego, dyskretnego kanału komunikacji z Rzymem. Istotne jest przy tym, aby działania nuncjusza nie sprowadzały się jedynie do „administracyjnego prowadzenia akt”, ale też nie przeradzały się w nadmierny aktywizm duszpasterski („hiperduszpasterstwo”).

W sferze dyplomacji, jak zauważył abp Gänswein, nuncjusz papieski porusza się zawsze po „delikatnym, momentami śliskim gruncie”. „Musi on opanować sztukę zajmowania jasnego stanowiska w kwestiach zasadniczych oraz krzewienia wartości katolickich, unikając przy tym tonu pouczającego”. Kierując się zasadą „jasność w kwestiach merytorycznych, łagodność w sposobie bycia”, nuncjusz nie będzie prawił politykom kazań: „Nie zachowuje się prowokacyjnie; raczej z wyczuciem stara się zarzucać sieci i siać dobre ziarno”.

Abp Gänswein podkreślił znaczenie poufności: podczas gdy otoczenie polityczne często wymusza szybkie reakcje i publiczne manifestacje, nuncjusz działa w tle, wykazując się taktem. „Zamiast co chwilę generować nagłówki w mediach społecznościowych, pracuje wytrwale i cierpliwie, aż osiągnięte rezultaty staną się namacalne i gotowe do zaprezentowania. Nie jest to brak przejrzystości, lecz fundamentalna zasada dyskretnej, żmudnej pracy dyplomatycznej” – zaznaczył arcybiskup.

Abp Gänswein wygłosił wykład na temat racji bytu, misji oraz praktycznego wymiaru urzędu nuncjusza apostolskiego z okazji publikacji pism z zakresu prawa kanonicznego autorstwa promotora swojej pracy doktorskiej, Winfrieda Aymansa, który zmarł w 2023 roku. Abp Gänswein, pochodzący z archidiecezji Fryburga Bryzgowijskiego, od 2003 roku pełnił funkcję osobistego sekretarza kardynała Josepha Ratzingera i  kontynuował ją zarówno w trakcie pontyfikatu Benedykta XVI (2005–2013) jak i po jego zakończeniu aż do śmierci w 2022 r. Od 2012 roku sprawował urząd prefekta Prefektury Domu Papieskiego; w tym samym roku przyjął sakrę biskupią. Za pontyfikatu papieża Franciszka (2013–2025) początkowo pozostał na stanowisku prefekta, jednak od 2020 roku przebywał na urlopie. W 2023 roku ustąpił z urzędu. W 2024 roku Franciszek mianował go nuncjuszem apostolskim na Litwie, w Estonii i na Łotwie.