Abp Guzdek: różnice nie mogą niszczyć wspólnoty, a krytyka nie może oznaczać pogardy

„Niepodległa Polska jest miejscem dla ludzi o różnych poglądach i przekonaniach. Jednak różnice nie mogą niszczyć wspólnoty, a krytyka nie może oznaczać pogardy” – powiedział abp Józef Guzdek podczas Mszy św. w intencji Ojczyzny sprawowanej 11 listopada w białostockiej archikatedrze. W Narodowe Święto Niepodległości metropolita przypomniał, że wdzięczność za odzyskaną wolność zobowiązuje do odpowiedzialności za Polskę. Zachęcał do czerpania z doświadczenia pokolenia 1918 r., które potrafiło postawić dobro Ojczyzny ponad osobistymi ambicjami i politycznymi podziałami.

W homilii arcybiskup nawiązał do ewangelicznego opisu uzdrowienia dziesięciu trędowatych. Przypomniał, że tylko jeden z nich powrócił do Jezusa, aby podziękować. Można cieszyć się otrzymanym dobrem, a jednocześnie zapominać o tym, komu się je zawdzięcza. „Dziesięciu trędowatych otrzymało dar zdrowia, ale tylko jeden dostrzegł Dawcę daru” – zaznaczył.

Tę ewangeliczną postawę wdzięczności odniósł do obchodów rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Metropolita przypomniał żołnierzy, powstańców, dyplomatów, polityków, działaczy społecznych oraz ludzi nauki i kultury, których wysiłek przyczynił się do odzyskania wolności. Szczególną wdzięczność wyraził polskim rodzinom, w których uczono dzieci modlitwy w ojczystym języku i przekazywano pamięć o Polsce, oraz wspólnotom parafialnym podtrzymującym wiarę, narodowe zwyczaje i miłość do Ojczyzny. „Dzięki tej organicznej pracy Polska, której nie było na mapie, przetrwała w sercach i umysłach naszych rodaków” – podkreślił.

Odwołując się do wezwania św. Pawła do czynienia dobra, unikania sporów i okazywania uprzejmości, abp Guzdek przestrzegł przed powtarzaniem błędów przeszłości. Wskazał na anarchię, prywatę i wolność pozbawioną odpowiedzialności, które osłabiały Polskę w XVIII wieku. Świętowanie niepodległości powinno prowadzić do wyciągania wniosków z historii.

„Dlaczego zapominamy, że naród skłócony, nieufny wobec siebie, zajęty wzajemnym oskarżaniem i zwalczaniem, staje się słaby?” – pytał. Jedność nie oznacza jednakowych poglądów, lecz umiejętność zachowania wspólnoty mimo różnic.

Jako przykład takiej postawy przywołał pokolenie odbudowujące państwo w 1918 r. Polacy wychowani w trzech zaborach, przyzwyczajeni do odmiennych systemów prawnych i administracyjnych, potrafili odnaleźć wspólny cel. Niepodległość Ojczyzny postawili ponad osobistymi ambicjami i politycznymi podziałami.

„Jeśli chcemy, aby niepodległość nie była zjawiskiem sezonowym, nie może nam zabraknąć zgody i wewnętrznej spójności. Trzeba budować mosty porozumienia ponad wszelkimi podziałami na trwałych fundamentach: prawdzie i sprawiedliwym prawie” – apelował.

Arcybiskup przestrzegał przed posługiwaniem się jedynie wybranymi fragmentami prawdy. Rezygnacja z jej uczciwego poszukiwania sprzyja manipulacji i rozwiązaniom siłowym. Wówczas o losie ludzi i instytucji zaczynają decydować interesy poszczególnych grup, a nie prawo służące całej wspólnocie.

Przywołując przestrogę ks. Piotra Skargi przed skutkami złego prawa, wskazał na odpowiedzialność za rozwiązania, których konsekwencje ponoszą również następne pokolenia. Odwołał się także do nauczania św. Jana Pawła II o zagrożeniu totalitaryzmem, jakie niesie demokracja pozbawiona trwałego fundamentu wartości. Przypomniał doświadczenia Polski Ludowej oraz krwawo tłumione protesty społeczne, upamiętnione podczas poprzedzającego święto apelu na białostockim cmentarzu wojskowym.

Metropolita wyraził niepokój z powodu narastających podziałów, agresji, lekceważenia prawa i odrzucania obiektywnej prawdy. Zachęcał jednak, aby świąteczna modlitwa była przede wszystkim okazją do wdzięczności za ludzi podejmujących współpracę mimo dzielących ich różnic.

„Dziękujmy za każdą wspólną inicjatywę i jej realizację dla dobra Polski. Bo Polska zaczyna się właśnie tutaj, w naszych domach, rodzinach, sąsiedztwach, parafiach i lokalnych wspólnotach. W naszym mieście i w naszej małej ojczyźnie – na Podlasiu” – powiedział.

Na zakończenie abp Guzdek prosił o modlitwę o umiejętność docenienia wolności i mądrego korzystania z niej. „Obyśmy się szlachetnie różnili i spierali, ale nie niszczyli; mieli własne zdanie, ale nie zapominali o dobru wspólnym – służąc wolnej i niepodległej Ojczyźnie” – podkreślił.

Eucharystię koncelebrowali kapelani służb mundurowych oraz księża profesorowie Archidiecezjalnego Wyższego Seminarium Duchownego. W modlitwie uczestniczyli liczni wierni, przedstawiciele władz wojewódzkich i samorządowych Białegostoku, dowódcy i żołnierze Wojska Polskiego, funkcjonariusze Policji, Straży Granicznej i innych służb mundurowych, kombatanci oraz harcerze. Nawę główną archikatedry tradycyjnie wypełniły poczty sztandarowe. Przed rozpoczęciem Mszy św. zgromadzeni odśpiewali hymn państwowy.

Po Eucharystii przy pomniku Józefa Piłsudskiego odbyły się uroczystości patriotyczne. Wygłoszono okolicznościowe przemówienia, odczytano Apel Pamięci i złożono kwiaty przed pomnikiem marszałka.

W intencji Ojczyzny modlono się również w prawosławnej katedrze św. Mikołaja Cudotwórcy, kaplicy ewangelicko-augsburskiej oraz w meczecie.