Abp Heiner Koch chce wpisać walkę z antysemityzmem do konstytucji Berlina

Arcybiskup Berlina Heiner Koch zaproponował wpisanie ochrony życia żydowskiego i walki z antysemityzmem do konstytucji tego kraju związkowego. Jego apel pojawił się w czasie negocjacji koalicyjnych prowadzonych przez lewicowe ugrupowania Die Linke, Zieloni i SPD. Nowy zapis miałby zobowiązywać wszystkie partie do przeciwdziałania nienawiści wobec Żydów, a także wpływać na programy nauczania i zasady przyznawania dotacji.

W wywiadzie dla dziennika „Rheinische Post”, udzielonym przed obchodzonym 9 listopada dniem pamięci o Nocy Kryształowej, abp Koch zapowiedział, że będzie krytycznie obserwował politykę przyszłego rządu Berlina, szczególnie w zakresie przeciwdziałania antysemityzmowi.

Antysemityzm w centrum debaty politycznej

„Antysemityzm jest grzechem, antysemityzm jest przestępstwem” – podkreślił hierarcha. Zaznaczył, że zaangażowanie władz w walkę z nienawiścią wobec Żydów powinno być jednym z kryteriów oceny ich działalności.

W Berlinie trwają rozmowy w sprawie utworzenia koalicji między lewicowymi partiami: Die Linke, Zieloni i SPD. W przypadku porozumienia Die Linke miałaby wskazać burmistrza.

W debacie publicznej pojawiły się jednak pytania o stosunek części przedstawicieli tej partii do Izraela i antysemityzmu. Kontrowersje wywołały m.in. doniesienia o uczestnikach imprezy wyborczej Die Linke, wśród których znaleźli się przedstawiciele środowisk powiązanych z przestępczością i organizacjami terrorystycznymi.

Ochrona życia żydowskiego w konstytucji

Abp Koch zaproponował, aby ochrona życia żydowskiego została wyraźnie zapisana w konstytucji Berlina. Jak wyjaśnił, taki zapis zobowiązywałby wszystkie ugrupowania polityczne, zarówno prawicowe, jak i lewicowe, do zwalczania antysemityzmu. Mógłby również znaleźć odzwierciedlenie w programach szkolnych oraz zasadach przyznawania środków publicznych.

„W konstytucji powinno znaleźć się to, co stanowi fundament naszego społeczeństwa, a więc również zwalczanie antysemityzmu” – powiedział arcybiskup.

Potrzebna większość dwóch trzecich

Wprowadzenie proponowanej zmiany wymagałoby uzyskania większości dwóch trzecich głosów w berlińskiej Izbie Deputowanych. Zgodnie z artykułem 100 konstytucji landu oznacza to poparcie co najmniej 102 spośród 153 deputowanych.

Jeśli we władzach Berlina znajdą się Die Linke, Zieloni i SPD, ugrupowania te, aby przeprowadzić zmianę, musiałyby pozyskać głosy deputowanych opozycji, m.in. CDU lub AfD.

Arcybiskup zwrócił uwagę, że walka z antysemityzmem powinna być wspólnym zobowiązaniem całej sceny politycznej. Wskazał również na znaczenie sytuacji społecznej w poszczególnych dzielnicach Berlina, gdzie różne ugrupowania mają odmienne poparcie.

Pamięć o historii i bezpieczeństwo Żydów

Propozycja abp. Kocha pojawiła się w szczególnym kontekście historycznym. Berlin był jednym z ośrodków planowania Zagłady, a doświadczenia totalitaryzmów XX wieku nadal wpływają na poczucie bezpieczeństwa społeczności żydowskiej.

W ostatnich latach, szczególnie po ataku Hamasu na Izrael 7 października 2023 r., nasiliły się obawy o bezpieczeństwo Żydów w Niemczech. Arcybiskup Berlina podkreślił, że przeciwdziałanie antysemityzmowi powinno stanowić trwały element polityki państwa, niezależnie od tego, jakie partie sprawują władzę.