Abp Szewczuk w Brazylii: tam, gdzie jest ukraiński Kościół, tam jest Ukraina!

„W historii Brazylii był okres, kiedy Ukraińców karano za to, że mówili po ukraińsku. Historia Brazylii zna prześladowania za język. Brazylijskie prawo zabraniało głoszenia kazań w języku ukraińskim – można było tylko modlić się. Znamy historie o tym, że aby brazylijski policjant nie wsadził księdza do więzienia, klękał on przed ludźmi i głosił kazania z kartki. A ten policjant nie rozumiał: czy on się modli, czy głosi kazania. W Kijowie wiemy o tym. To właśnie te okoliczności stworzyły tutaj, u was, tego niezłomnego ducha. To, co państwo zakazało, udało wam się zachować”. Mówił o tym arcybiskup większy kijowsko-halicki Światosław Szewczuk podczas spotkania przedstawicielami Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego (UKGK) i społeczności ukraińskiej w Brazylii.

15 lutego w katedrze św. Jana Chrzciciela w Kurytybie członkowie Stałego Synodu  pod przewodnictwem zwierzchnika UKGK rozmawiali o roli Kościoła w zachowaniu tożsamości diaspory, wyzwaniach związanych z relacjami z Ukrainą oraz przyszłości duszpasterstwa za granicą. W spotkaniu wzięli udział przewodniczący rad duszpasterskich, doradcy i przedstawiciele instytucji kulturalnych, w szczególności Papieskiego Uniwersytetu, Towarzystwa Przyjaciół Kultury Ukraińskiej i zespołu folklorystycznego „Poltava”.

Obecni na spotkaniu podkreślali, że to właśnie dzięki UKGK Ukraińcy w Brazylii zachowali język, kulturę i pamięć historyczną. Żajko Nascimento, potomek ukraińskich przesiedleńców, podkreślił, że miłość do Ukrainy w Brazylii żyje pomimo odległości i pokoleń asymilacji: „Bez Kościoła nie byłoby ukraińskiej społeczności w Brazylii. To prawda. Bez Kościoła nie mielibyśmy tej siły, którą mamy teraz”.

Podkreślił, że to właśnie życie parafialne stało się centrum kształtowania inicjatyw kulturalnych. Zespół folklorystyczny „Poltava” zrzesza obecnie około 330 członków – dzieci, młodzież i osoby starsze. W skład zespołu wchodzi chór, orkiestra, grupa teatralna, a koncerty gromadzą do 2000 widzów. „Będziemy kontynuować. To jak ogień w sercu” – podkreślił Żaiko Nascimento, dodając, że nawet w rodzinach mieszanych dzieci z dumą nazywają siebie Ukraińcami.

Jednocześnie przyznał, że Ukraińcy w Brazylii czują się daleko od ojczyzny i pragną głębszej komunikacji: „Musimy być bliżej, pomimo odległości. Nie wiemy, jak to najlepiej zrobić, ale chcemy. Dlatego kiedy będziecie wracać do Polski, Ukrainy, Kanady, Argentyny, Niemiec, mówcie wszędzie, że Ukraina żyje w Brazylii! Kościół katolicki w Brazylii żyje. I jest bardzo silny”.

W wystąpieniu abp Szewczuk podkreślił, że Stały Synod przybył właśnie po to, aby wzmocnić tę jedność i zapewnić przyszłość Kościoła w Brazylii. „Przyjechaliśmy do was, aby wzmocnić siłę Ukraińskiego Kościoła Katolickiego na przyszłość. Wierzcie, pokonaliśmy wielką odległość i czas. Wyjazd z Ukrainy jest dziś bardzo trudny. Ale nawet gdy boli nas Ukraina, myślimy o was. Wasz Kościół troszczy się o was. W Ukrainie opowiadamy o tym, że zachowaliście język, kulturę i swoją pamięć” – powiedział zwierzchnik UKGK.

Podkreślił, że pierwszym, który zrozumiał, że tam, gdzie jest Kościół ukraiński, tam będzie Ukraina był metropolita Andrzej Szeptycki. „Był pierwszym globalnym metropolitą kijowskiego chrześcijaństwa, ponieważ nie myślał tylko o tych, którzy byli u niego w domu, na terenie Ukrainy. Myślał o wszystkich tych dzieciach, synach i córkach, których los rzucił za ocean. Był pierwszym, który zaczął ich odwiedzać. Był pierwszym, który na koniu pokonał drogę z Argentyny do Brazylii przez lasy. I w najwyższych gabinetach Watykanu uderzył pięścią, aby Kościół otrzymał biskupa w Argentynie, a następnie w Kanadzie i Ameryce. I tak naród nie zginął” – przypomniał abp Szewczuk.

Podkreślił również, że społeczność ukraińska w Brazylii jest silniejsza od społeczności ukraińskiej w Argentynie przede wszystkim dlatego, że Ukraiński Kościół Katolicki pojawił się w Argentynie 50 lat później. „Do dziś zbieramy tego owoce. Natomiast do Brazylii metropolita Andrzej Szeptycki od razu wysłał ojców bazylianów, siostry służebnice, i lud był ze swoimi duszpasterzami” – powiedział zwierzchnik UKGK.

Wskazał na działanie Ducha Świętego jako źródła siły i jedności. „Wspomnieliście dzisiaj o Duchu Świętym i to jest bardzo ważne. Bo to właśnie Duch Święty jednoczy nas z Chrystusem i między sobą. On jest Duchem wspólnoty. To właśnie On ożywił nasz Kościół, który tak wiele razy próbowano zniszczyć, a za każdym razem on zmartwychwstawał. Duch Święty czyni nas ciałem zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa, nad którym żaden dyktator nigdy nie odniósł zwycięstwa. Nie zniszczył nas Stalin, nie zniszczy nas też Putin. Ponieważ nad Kościołem Chrystusowym, Powszechnym, Katolickim, spoczywa Duch Święty” – podkreślił zwierzchnik UKGK.

Zwrócił na potrzebę współczesnych środków komunikacji. Według niego, „Żywe Telewizja” – oficjalny serwis medialny UKGK, założony w 2013 r., który dziś jednoczy Ukraińców w różnych krajach świata. „To zbliża mnie do was. Jeśli chcemy być razem, musimy wspierać to narzędzie” – podkreślił abp Szewczuk.

Poruszył również kwestię możliwości wysyłania księży do posługi Ukraińcom za granicą w warunkach stanu wojny. „Chcemy, aby Ukraińcy w krajach osiedlenia mieli swojego duszpasterza. Bo tam, gdzie jest Kościół ukraiński, tam jest Ukraina” – podsumował, wzywając społeczność do dalszego budowania silnego, żywego Kościoła w Ukrainie i na całym świecie.

Zwierzchnik UKGK wraz z biskupami Stałego Synodu UKGK przybył do Kurytyby w stanie Paraná w Brazylii, skąd rozpoczął wizytę duszpasterską w tym kraju. W ciągu tygodnia odwiedzają archieparchię (archidiecezję) św. Jana Chrzciciela w Kurytybie i eparchię Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Prudentópolis, a także przeprowadzą 15 (86) zebranie plenarne Stałego Synodu UKGK. Wizyta członków Stałego Synodu w Brazylii potrwa do 22 lutego br.

Członkowie Stałego Synodu przybyli z różnych miejsc na świecie: Patriarcha Światosław z Kijowa, biskup Włodzimierz Juszczak – Hierarcha Wrocławsko-Koszaliński z Wrocławia, biskup Borys Gudziak – Arcybiskup i Metropolita Filadelfijski przybył z USA, biskup Bohdan Dziurach – Egzarcha dla grekokatolików Niemiec i Skandynawii przybył z Monachium, biskup Jozafat Moszczycz przybył z Czerniowiec na Ukrainie. Sekretarzem Stałego Synodu jest biskup Andrij Chimiak – biskup pomocniczy Archieparchii Kijowskiej.