Abp Wojda: komercjalizacja sacrum wykorzystuje dramat ludzi

Przed korzystaniem z posługi duchownych Kościoła polskokatolickiego przy pogrzebach i zawieraniu małżeństw przez katolików przestrzegł wiernych metropolita gdański abp Tadeusz Wojda. W słowie skierowanym do kapłanów i wiernych archidiecezji gdańskiej skrytykował praktyki zakładów pogrzebowych i domów weselnych, które, kierując się zyskiem, oferują udział duchownego polskokatolickiego jako usługę rzekomo tożsamą z posługą Kościoła rzymskokatolickiego.

Metropolita gdański przestrzegł wiernych przed korzystaniem z posługi duchownych Kościoła polskokatolickiego przy pogrzebach oraz zawieraniu małżeństw przez katolików. W słowie skierowanym do kapłanów i wiernych archidiecezji gdańskiej zwrócił uwagę na przypadki, w których komercyjni pośrednicy oferują udział duchownego innego wyznania jako element usług pogrzebowych lub ślubnych. Zgłoszenia takich przypadków coraz częściej napływają do Kurii Metropolitalnej Gdańskiej.

„Analiza przypadków pokazuje, że problem ten wynika najczęściej z nieświadomości wiernych, ale także z praktyk rynkowych, które z całą stanowczością należy potępić” – napisał abp Wojda. Jak zaznaczył, część prywatnych zakładów pogrzebowych i niektórzy właściciele domów weselnych podejmują stałą współpracę z księżmi polskokatolickimi, kierując się, jego zdaniem, przede wszystkim względami finansowymi.

Metropolita gdański ocenił, że firmy te włączają do swojej oferty „udział kapłana”, sugerując, iż jest to usługa w pełni tożsama z działaniem duszpasterskim prowadzonym przez Kościół rzymskokatolicki. „Zachowanie to bezwzględnie zasługuje na krytykę, ponieważ wykorzystuje trudny stan emocjonalny ludzi po stracie swoich bliskich oraz ich brak wiedzy teologicznej” – stwierdził.

Abp Wojda zwrócił uwagę, że rodziny pogrążone w żałobie, działając w stresie i pośpiechu, mogą ufać komercyjnym pośrednikom, natomiast firmy organizujące uroczystości weselne oferują m.in. „śluby w plenerze” z udziałem duchownego innego wyznania, nie uwzględniając przynależności kościelnej kapłana i narzeczonych.

Według metropolity gdańskiego, skutkiem takich praktyk jest „ogromny dramat sumienia”, gdyż wierni często dopiero po fakcie, przy okazji kontaktu z własną parafią, załatwiania innych formalności lub podczas wizyty duszpasterskiej, „ze zdumieniem i bólem zdają sobie sprawę z manipulacji, której doświadczyli i nieuporządkowanego stanu duchowego, w którym się znaleźli”.

W swoim słowie abp Wojda przypomniał zasady prawa kanonicznego dotyczące zawierania małżeństw, pogrzebów i współpracy ekumenicznej. Zaznaczył, że duchowny polskokatolicki nie posiada uprawnień do asystowania przy małżeństwie katolików, a – zgodnie z przedstawioną przez niego interpretacją norm kanonicznych – małżeństwo zawarte w ten sposób przez wiernych Kościoła rzymskokatolickiego jest nieważne w świetle prawa kanonicznego i nie wywołuje skutków sakramentalnych.

Metropolita gdański przypomniał też, że pogrzeb katolika powinien być sprawowany w jego własnej parafii, a przewodniczyć mu może szafarz rzymskokatolicki. Podkreślił, że posługa duchownego innego wyznania wobec katolika może być dopuszczona jedynie w sytuacjach nadzwyczajnych i z zachowaniem określonych zasad.

Abp Wojda odniósł się także do przypadków chrztu dzieci rodziców rzymskokatolickich przez szafarzy Kościoła polskokatolickiego. Zaznaczył, że Kościół rzymskokatolicki uznaje ważność takiego chrztu, jednak – jak podkreślił – wiąże się on z konsekwencjami dotyczącymi przynależności kościelnej dziecka i jego dalszego uczestnictwa w życiu Kościoła rzymskokatolickiego. Wskazał, że w takich przypadkach konieczne jest uregulowanie statusu kanonicznego dziecka i formalne przyjęcie go do pełnej wspólnoty z Kościołem rzymskokatolickim.

Metropolita gdański zaapelował do kapłanów o pilną weryfikację duszpasterską tej kwestii, prowadzenie katechez parafialnych oraz informowanie wiernych o konsekwencjach opisanych praktyk. Zachęcił także księży do rozmów z przedsiębiorcami pogrzebowymi i właścicielami sal bankietowych na temat etyki biznesu i poszanowania tożsamości religijnej klientów.

Wiernych archidiecezji gdańskiej abp Wojda wezwał do czujności i roztropności oraz do kierowania się w pierwszej kolejności do kancelarii własnej parafii rzymskokatolickiej przy organizowaniu pogrzebu bliskiej osoby lub planowaniu ślubu. „Nie pozwólcie, aby komercyjne pakiety firm zewnętrznych decydowały o ważności i godziwości Waszych sakramentów oraz katolickim charakterze pochówku Waszych zmarłych” – zaapelował hierarcha.