„Antoni Rząsa – Dialogi” – wystawa w Milanówku

Prace wybitnego polskiego rzeźbiarza Antoniego Rząsy można zobaczyć na wystawie w  willi Waleria w podwarszawskim Milanówku. Zmarły w 1980 roku artysta często posługiwał się tematami wyrastającymi z  chrześcijaństwa, takimi jak Pieta czy Ukrzyżowanie. Wystawa “Antoni Rząsa – Dialogi” prezentuje prace twórcy w zestawieniu z fotografiami jego żony, Haliny Rząsy oraz twórczością snycerską Jana Szczepkowskiego.

Antoni Rząsa, urodzony w Futomie na Rzeszowszczyźnie, w 1938 roku rozpoczął naukę w Szkole Przemysłu Drzewnego w Zakopanem, przerwaną przez wojnę. Od 1948 roku placówka nosiła nazwę Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych (szkoła, zreformowana przez Antoniego Kenara obecnie nosi jego imię). Rząsa ukończył  szkołę  w 1952 roku jako 33-latek i od razu zaczął w niej pracować.

W latach 60. stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych polskich artystów. W latach 1961–1962 odbył trzymiesięczną podróż do Włoch jako stypendysta Ministerstwa Kultury i Sztuki. Wielokrotnie honorowany za osiągnięcia twórcze nagrodami, m.in.: im. Włodzimierza Pietrzaka (1968), Brata Alberta (1976), Ministra Kultury i Sztuki (1979).  Pracę pedagogiczną zakończył w 1973 roku. Antoni Rząsa zmarł w roku 1980 w Zakopanem. Spoczywa na tamtejszym cmentarzu na Pęksowym Brzysku.

Artysta pracował w drewnie. Posługując się tematami religijnymi, dotykał uniwersalnych zagadnień ludzkiej egzystencji, takich jak miłość, cierpienie i przemijanie.

Jak czytamy w katalogu wystawy, mylnie bywał uznawany za artystę religijnego czy wręcz twórcę ludowych świątków. “Rząsa przełamywał tradycję ikonograficzną zakorzenioną w rzeźbie religijnej. Przedstawiał człowieka – w jego zmaganiu i kruchości”. Sam artysta tłumaczył natomiast: “Tematem moich rzeźb jest zawsze człowiek, jego godność, jego działalność na odwiecznej drodze przemijania, jakie dokonuje się w przyrodzie. Staram się w swej twórczości opowiadać o ludziach, językiem prostym, dostępnym dla wszystkich”.

Halina Micińska-Kenarowa, żona Antoniego Kenara, zauważała z kolei: „W zastygły w słodkawej konwencji XIX wieku i tylko umowny już znak – wlał własne przeżycie dojmującego ludzkiego bólu”.

Na wystawie w Milanówku prace rzeźbiarza zestawione zostały z fotografiami żony, Haliny Rząsy (1924-1980), która utrwalała codzienne życie mieszkańców Podhala, wiejskie drogi, kapliczki, przydrożne krzyże, drzewa. Towarzyszyła także w procesach twórczych Antoniego Rząsy dokumentując jego dzieła zarówno w pracowni jak i w plenerze.

Wystawa prezentuje też prace Jana Szczepkowskiego (1878-1964), rzeźbiarza i snycerza, który swoją edukację artystyczną rozpoczął tam, gdzie Rząsa – w zakopiańskiej  Szkole Przemysłu Drzewnego. Szczytowym osiągnięciem w jego karierze artystycznej było Grand Prix na Międzynarodowej Wystawie Sztuki Dekoracyjnej i Wzornictwa w Paryżu w 1925 r. za Kapliczkę Bożego Narodzenia, zwaną również Kapliczką Polską.

Wystawa “Antoni Rząsa – Dialogi” prezentowana w willi Waleria w Milanówku potrwa do 28 lutego br.