Bp Crociata w Brukseli podczas Mszy za Europę: potrzebna nowa solidarność – z ofiarami, nie z katami

O „nową solidarność – już nie z katami, lecz z ofiarami” apelował bp Mariano Crociata, przewodniczący Komisji Episkopatów Unii Europejskiej (COMECE), podczas dorocznej Mszy św. w intencji Europy. Liturgia była celebrowana w czwartek w brukselskim kościele Notre-Dame des Victoires au Sablon i już po raz szósty śpiewał na niej polski chór Domino Cantes.

Msza św. celebrowana była w ramach jesiennego Zgromadzenia Plenarnego COMECE, które obraduje w Brukseli w dniach 14-16 października. Eucharystii przewodniczył bp Crociata, ordynariusz diecezji Latina-Terracina-Sezze-Priverno, stojący na czele COMECE od 2023 r. Koncelebrowali ją biskupi delegaci episkopatów państw UE. Polskę reprezentował bp Janusz Stepnowski, biskup łomżyński. Liturgię, sprawowaną we wspomnienie św. Teresy z Ávila, celebrowano w kilku językach Unii Europejskiej.

W homilii przewodniczący COMECE nawiązując do Ewangelii dnia, w której Jezus zarzuca uczonym w Piśmie i faryzeuszom, że budują grobowce prorokom zabitym przez ich ojców, zaznaczył, że rozmówcy Jezusa chcieli się odciąć od zabójców proroków, ale swoją postawą wobec Niego powtarzali ich odrzucenie i w ten sposób stawali się z nimi solidarni.

Bp Crociata wskazał, że ten epizod skłania do refleksji nad tym, jak również dzisiejsi chrześcijanie mogą stać się współodpowiedzialni za śmierć Jezusa.

– Wystarczy niewielkie przesunięcie sumienia, wynikające z poczucia, że historia Jezusa nas nie dotyczy. W rzeczywistości nie jesteśmy jej obcy – podkreślił. Przypomniał, że Chrystus stanął bez zastrzeżeń po stronie ostatnich, a zwłaszcza niewinnych ofiar wszelkiej niesprawiedliwości i przemocy. Dlatego wszędzie tam, gdzie są niewinne ofiary, powtarza się słowa ze sceny Sądu Ostatecznego z Ewangelii Mateusza: „Mnieście to uczynili” albo „Mnieście tego nie uczynili”.

Kaznodzieja zwrócił uwagę, że niewinne ofiary cywilne wojen toczących się w Europie i na Bliskim Wschodzie „ściskają nam serce niewypowiedzianym bólem”. Z czasem dochodzi do tego poczucie bezsilności wobec ogromu tego, co się dzieje, i wobec splotu odpowiedzialności, który do tego doprowadził. Rzezie i zniszczenia mają według niego charakter systemowy i „coś diabolicznego, bo zaprzeczają jednocześnie Bogu i człowieczeństwu”.

Przewodniczący COMECE przyznał, że stopnie odpowiedzialności i możliwości działania są różne. Zaapelował jednak, by wszyscy podtrzymywali w sobie pytanie: „co możemy zrobić?”. Każdy, indywidualnie, we wspólnocie lub w odpowiednich instytucjach, powinien szukać tego, co najlepiej da się wymyślić i wprowadzić w życie. – Tylko w ten sposób będzie można szukać i urzeczywistniać nową solidarność: już nie z katami, lecz z ofiarami – mówił.

Pierwszym takim krokiem jest według bp. Crociaty modlitwa, ponieważ otwiera umysł i serce na dobro, które wskazuje Duch Święty, i zarazem przynagla do jego czynienia. Na zakończenie zawierzył intencje Matce Bożej, czczonej w tej brukselskiej świątyni jako Matka Boża Zwycięska. Wyraził przekonanie, że dzięki Jej wsparciu „dobro, pojednanie i pokój ostatecznie zwyciężą”.

Modlitwę wiernych odmówiono po hiszpańsku, słowacku, niemiecku, ukraińsku i francusku. Modlono się za papieża Leona XIV i Kościół, za europosłów i polityków, za ubogich i chorych oraz o pokój na świecie.

W wezwaniu po ukraińsku proszono o ochronę dla niewinnych, pocieszenie dla tych, którzy stracili bliskich, bezpieczne schronienie dla uchodźców i mądre decyzje przywódców państw. Modlono się także za COMECE, by w odpowiedzi na apel Leona XIV z Metzu kontynuowała swoją misję dialogu w służbie pokoju i dobra wspólnego w Europie.

Chór Domino Cantes, którym dyryguje Kinga Rytel-Laycock, śpiewał przy akompaniamencie włoskiego organisty Ludovica Silvestriego. Podczas procesji wejścia wykonał anglikański hymn „Glorious things of thee are spoken”. Słowa napisał XVIII-wieczny duchowny John Newton, ewangelizator, przeciwnik niewolnictwa i autor słynnego „Amazing Grace”. Części stałe pochodziły z „Missa de Misericordia” Pawła Bębenka, a Alleluja skomponował Marcin Pospieszalski. Zabrzmiały też „Tebe poem” Dmytra Bortniańskiego, „Dear Lord and Father of Mankind” Huberta Parry’ego, „O sacrum convivium” o. Dawida Kusza OP, „Gloriosa dicta sunt” współczesnego litewskiego kompozytora Vytautasa Miškinisa oraz na zakończenie hymn „Lord of All Hopefulness” do irlandzkiej melodii ludowej.

Jak podkreśliła w rozmowie z KAI Kinga Rytel-Laycock, Msza św. COMECE „była świadectwem troski o wartości chrześcijańskie w zjednoczonej i zróżnicowanej kulturowo Europie” oraz „wspólnej międzynarodowej modlitwy o pokój i jedność”.