Bp Krzysztof Włodarczyk: dzwony są integralną częścią kultu i znakiem żywej wiary

Gotowość do współpracy z organami miasta przy jednoczesnej obronie religijnego znaczenia dzwonów kościelnych deklaruje biskup Krzysztof Włodarczyk w oświadczeniu dotyczącym postępowania wyjaśniającego prowadzonego w sprawie bicia dzwonów w parafii Świętej Trójcy w Bydgoszczy. Hierarcha podkreśla, że należy poszukiwać rozwiązań, które pozwolą pogodzić obowiązujące normy z zachowaniem istoty publicznego kultu.

Biskup przypomina, że Urząd Miasta w Bydgoszczy prowadzi czynności wyjaśniające po zgłoszeniu interwencyjnym, jednocześnie nie wydając decyzji zakazującej używania dzwonów. Jak zaznacza, miasto wskazało możliwość dobrowolnego ograniczenia emisji dźwięku przed wszczęciem formalnego postępowania, a diecezja deklaruje w tym zakresie pełną gotowość do rzeczowej współpracy.

Hierarcha odnosi się również do ogłoszenia parafialnego, w którym pojawiła się sugestia o możliwym „zamilknięciu dzwonów”. Przyznaje, że sformułowanie to nie było w pełni precyzyjne, jednocześnie wskazując, że obawy proboszcza nie są bezpodstawne. Zdaniem biskupa doświadczenia innych parafii pokazują, iż po stwierdzeniu przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu organy administracyjne są zobowiązane do wydawania decyzji określających dopuszczalne poziomy emisji.

W oświadczeniu zwrócono uwagę, że w przypadku historycznych dzwonów ograniczenie ich głośności nie zawsze jest możliwe bez ingerencji w ich konstrukcję, charakter i sposób działania. Biskup zauważa także, że zarówno specjalistyczne pomiary poziomu dźwięku, jak i ewentualne modyfikacje techniczne wiążą się z kosztami oraz mogą naruszać wartość zabytkowych instrumentów.

Odnosząc się do obowiązujących przepisów, bp Krzysztof Włodarczyk przypomina, że zgodnie z ustawą Prawo ochrony środowiska parafia jest traktowana jako „zakład”, a dzwony jako „instalacja” lub „urządzenia”. Zaznacza jednocześnie, że obowiązująca linia orzecznicza wyłącza spod przepisów jedynie uroczystości i wydarzenia związane z kultem, natomiast codzienne funkcjonowanie dzwonów podlega normom dotyczącym hałasu.

Biskup wskazuje jednak na brak odpowiednich regulacji prawnych uwzględniających wyjątkowy charakter dzwonów jako elementu dziedzictwa religijnego i kulturowego. „Chcę wyraźnie podkreślić: bicie dzwonów pozostaje integralną częścią obrzędów religijnych oraz bezpośrednim wezwaniem na Mszę Świętą, a więc pozostaje w związku z publicznym kultem.”

Jak dodaje, z szacunkiem odnosi się do dotychczasowego dorobku orzeczniczego dotyczącego ochrony przed hałasem, nie zgadza się jednak z interpretacją, która prowadziłaby do uznania, że dzwony wzywające wiernych na Eucharystię nie pozostają w związku z kultem religijnym.

W związku z prowadzonym postępowaniem biskup poinformował, że zobowiązał proboszcza parafii Świętej Trójcy, ks. kan. Janusza Tomczaka, do ścisłej współpracy z organami miasta oraz przekazania wszystkich wymaganych informacji. Polecił również rozważenie rozwiązań technicznych i organizacyjnych, które – jeśli potwierdzą to wyniki pomiarów – pozwolą ograniczyć ewentualne uciążliwości, nie naruszając istoty kultu.

Zapowiedział także wsparcie Kurii Diecezjalnej dla parafii zarówno w zakresie analiz prawnych, jak i technicznych, aby wypracować rozwiązania adekwatne do rzeczywistych potrzeb na obecnym etapie sprawy oraz w przypadku ewentualnego postępowania administracyjnego.

Na zakończenie oświadczenia bp Krzysztof Włodarczyk wyraża nadzieję, że możliwe będzie osiągnięcie porozumienia respektującego zarówno obowiązujące przepisy, jak i prawa wiernych do praktykowania wiary. „Ufam, że przy zrozumieniu praw wiernych do praktykowania wiary, uda się osiągnąć rozwiązanie, które zapewni dotrzymanie dopuszczalnych poziomów dźwięków, przy utrzymaniu funkcjonowania dzwonów jako znaku żywej wiary tradycji chrześcijańskiej i europejskiej.”