Bp Lechowicz: Powstańcy Warszawscy bronili deptanej i pogardzanej godności człowieka

– Powstańcy Warszawscy podejmowali walkę o wolność i niepodległość, ale także „w obronie deptanej i pogardzanej godności człowieka” – powiedział bp Wiesław Lechowicz podczas Mszy św. sprawowanej na placu Krasińskich w przeddzień 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego. Biskup polowy przewodniczył Eucharystii z udziałem Powstańców Warszawskich, Prezydenta RP Karola Nawrockiego, przedstawicieli władz państwowych i samorządowych, wojska i służb mundurowych, harcerzy oraz mieszkańców Warszawy. Po Mszy św. rozpocznie się apel pamięci przy Pomniku Powstania Warszawskiego.

Eucharystia na placu Krasińskich tradycyjnie poprzedza centralne obchody rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego. Liturgia sprawowana jest w miejscu szczególnie związanym z pamięcią o powstańczej Warszawie, w sąsiedztwie katedry polowej oraz Pomnika Powstania Warszawskiego.

W homilii bp Wiesław Lechowicz zwrócił uwagę, że w wypowiedziach uczestników Powstania Warszawskiego obok słów „wolność” i „niepodległość” często pojawia się także słowo „godność”. Przywołał słowa uczestnika obydwu powstań w Warszawie, Marka Edelmana: „Są takie słowa: godność, człowieczeństwo. Tego broniliśmy”. – W obliczu bestialstwa okupanta, głodu i braku nadziei, zachowanie człowieczeństwa stało się największym wyzwaniem i, jak się okazało, zwycięstwem mieszkańców walczącej stolicy – mówił biskup polowy.

Ordynariusz wojskowy przypomniał, że w czasie Powstania Warszawskiego wielu mieszkańców stolicy, mimo nieludzkich warunków panujących w piwnicach i szpitalach polowych, starało się żyć z godnością i walczyć. – Był to moralny sprzeciw wobec próby zepchnięcia Polaków do roli zastraszonego niewolnika – podkreślił bp Lechowicz.

Biskup polowy zaznaczył, że godność człowieka jest wartością narażoną na pogwałcenie zarówno w czasie wojny, jak i pokoju. Odwołał się do encykliki Leona XIV „Magnifica humanitas”, w której papież przestrzega, że „nad każdą epoką wisi ryzyko budowania świata nieludzkiego”. – Jak budować świat, by był ludzki? Jak budować świat bardziej ludzki w Warszawie i w naszej Ojczyźnie? – pytał bp Lechowicz.

Odpowiedzią – wskazywał biskup – jest budowanie życia osobistego i społecznego na relacji z Bogiem. Ordynariusz wojskowy przypomniał słowa św. Augustyna, że „niespokojne jest serce człowieka, dopóki nie spocznie w Bogu”. Jak zaznaczył, zapomnienie o Bogu prowadzi do przekonania, że człowiek może przypisać sobie boskie prerogatywy. – Tak myśleli Niemcy okupujący Polskę i Warszawę. A Powstańcy Warszawscy nie mieli złudzeń, kto jest prawdziwym Bogiem – powiedział.

Bp Lechowicz przywołał wspomnienie Krystyny Wierzbowskiej o wspólnej modlitwie i śpiewie „Boże, coś Polskę”. Jak mówił, dla wielu mieszkańców stolicy modlitwa była źródłem siły, a wiara pomagała zachować człowieczeństwo nawet wtedy, gdy wokół panowały zniszczenie, głód i śmierć.

Ordynariusz wojskowy nawiązał także do czytania z Księgi Jeremiasza, w którym prorok ostrzegał rodaków przed skutkami niewierności Bogu i Jego przykazaniom. Jak zaznaczył, upadek Jerozolimy stał się przestrogą, że zapomnienie o Bogu zawsze obraca się przeciwko człowiekowi. – II wojna światowa jest tego tragicznym potwierdzeniem i zarazem ostrzeżeniem, bo i dzisiaj nie brakuje prób wchodzenia „w buty” Pana Boga, pod płaszczykiem, a jakże, humanistycznych i tzw. postępowych haseł – mówił bp Lechowicz.

Drugim warunkiem budowania bardziej ludzkiego świata – jak wskazał biskup polowy za Leonem XIV – jest relacja z drugim człowiekiem, solidarność i współodpowiedzialność. Przytoczył słowa papieża: „Żadna ręka sama nie zdoła unieść ciężaru wyzwań”.

Bp Lechowicz podkreślił, że heroiczna postawa Powstańców Warszawskich była możliwa dzięki powstańczej codzienności opartej na wzajemnej odpowiedzialności i solidarności. – Dziękujemy Wam, czcigodni Powstańcy Warszawy, za lekcję solidarności i odpowiedzialności wzajemnej. Uczycie nas, że zgoda buduje, a niezgoda rujnuje. Ostrzegacie nas przed wzajemną wrogością oraz ukrytą lub jawną agresją. Mobilizujecie do zjednoczenia się dla dobra wspólnego, jakim jest bezpieczna i wolna Ojczyzna – powiedział.

Na zakończenie biskup polowy zaapelował, aby obchody 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego ożywiły wiarę w Boga i życzliwość wobec drugiego człowieka. – To są podstawowe narzędzia potrzebne do budowania miasta i państwa bardziej ludzkiego – zakończył.

Eucharystię koncelebrowali abp Adrian Galbas, metropolita warszawski i bp Romuald Kamiński, biskup warszawsko-praski, kapelan Prezydenta RP ks. Jarosław Wąsowicz a także liczne grono kapelanów i księży obydwu warszawskich diecezji. Po Mszy św. przy Pomniku Powstania Warszawskiego odbył się apel pamięci. Oddano salwę honorową, a przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, weterani, służby mundurowe, harcerze, instytucje oraz mieszkańcy stolicy złożyli kwiaty przed pomnikiem.

Centralne obchody 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego odbędą się 1 sierpnia. W miejscach pamięci złożone zostaną kwiaty, a kulminacją uroczystości będzie oddanie hołdu Powstańcom Warszawskim o godz. 17.00, w godzinę „W”. Główna uroczystość odbędzie się pod pomnikiem Gloria victis na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w pobliżu kwater powstańczych.