Bp Lityński o śp. abp. Michaliku: był biskupem przełomu

„Był biskupem przełomu. Nie tylko był biernym obserwatorem zmian zachodzących po 1989 roku, ale inicjatorem wielu ważnych działań społecznych i duszpasterskich” – podkreśla bp Tadeusz Lityński, wspominając śp. abp. Józefa Michalika, który był biskupem gorzowskim, a potem zielonogórsko-gorzowskim w latach 1986-1993.

Obecny ordynariusz diecezji zielonogórsko-gorzowskiej bp Tadeusz Lityński miał styczność z abp. Michalikiem już jako kleryk. Po raz pierwszy zetknął się z nim podczas ingresu do gorzowskiej katedry w listopadzie 1986 roku, gdy był jednym z alumnów odpowiedzialnych za liturgię. – Od pierwszych dni dało się w nim zauważyć dynamizm duszpasterski. Był chłonny wszystkiego, co się dzieje w diecezji, zarówno jeśli chodzi o życie duszpasterskie, sprawy administracyjne, jak i codzienne życie księży. Był znany z tego, że bardzo szybko nawiązywał relacje z księżmi, o życie których był bardzo zatroskany – wspomina bp Lityński.

Obecnemu biskupowi diecezji bardzo mocno zapadł w pamięć pierwszy Diecezjalny Dzień Młodych, który odbył się w Gorzowie Wlkp. i zgromadził tysiące młodych ludzi. – To było ważne i poruszające wydarzenie w skali diecezji ze świadectwami znanych ludzi. – wspomina bp Lityński i kontynuuje: – Ten rys duszpasterza na wzór Jana Pawła II dawało się też odczytać w jego postawie i zaangażowaniu.

Do ówczesnej diecezji gorzowskiej przyszedł w 1986 roku, a więc na kilka lat przed upadkiem komunizmu w Polsce. – Był biskupem przełomu. Nie tylko był biernym obserwatorem zmian zachodzących po 1989 roku, ale inicjatorem wielu ważnych działań społecznych i duszpasterskich” – podkreśla biskup. – Interesował się chociażby życiem ludzi, którzy doświadczyli bolesnych represji za czasów stanu wojennego. On także bardzo mocno podkreślał rolę prasy katolickiej, to właśnie z jego inicjatywy powstały „Aspekty” (obecnie Niedziela Zielonogórsko-Gorzowska). Nie sposób nie wspomnieć o jego działaniach na rzecz integralności powstałej w 1992 roku diecezji zielonogórsko-gorzowskiej. Jeszcze raz powtórzę, że widać był w nim wielką charyzmę, którą czerpał z obserwacji i bliskiej współpracy z Janem Pawłem II. Tak go wówczas odbieraliśmy i to dało się zauważyć w jego całej postawie. Czuliśmy, że we wszystkich sprawach diecezji on bardzo mocno trzymał rękę na pulsie – dodaje.

Nie sposób nie wspomnieć o koronacji cudownego obrazu Matki Bożej Rokitniańskiej, która odbyła się w 1989 roku. – To nie było tylko jedno wydarzenie, ale całe duchowe przygotowanie i liczne inicjatywy duszpasterskie, które mocno wpłynęło na życie diecezji. To była pierwsza koronacja w Polsce po odzyskaniu niepodległości w 1989 roku. To wydarzenie przeniosło nas w nową rzeczywistość Polski od strony duchowej. Ten rys modlitwy do Matki Bożej był w nim widoczny. Często w Rokitnie polecał sprawy diecezji – zauważa bp Lityński. – Warto też podkreślić, że jego wielką troską było Wyższego Seminarium Duchowne w Gościkowie-Paradyżu. Nie tylko podjął się ważnych remontów, aby polepszyć warunki bytowe i formacyjne ówczesnych alumnów, ale też za jego czasów powstało Dzieło Duchowej Pomocy Powołanym „Przyjaciele Paradyża”, które do dziś aktywnie działa w naszej diecezji – dodał.

Nie brak też bardzo osobistych wspomnień. W pamięci bp. Lityńskiego pozostanie, jako osoba bardzo zainteresowana losem drugiego człowieka. – Pamiętam, że gdy dowiedział się, że jakiś ksiądz miał wypadek, ale poważnie zachorował, to nie tylko dopytywał się o jego stan, ale osobiście go odwiedzał – zauważa biskup. – To zainteresowanie był wciąż obecne także później, kiedy odszedł do archidiecezji przemyskiej. Przy każdym spotkaniu było widać jego ciągłe zainteresowanie diecezją zielonogórsko-gorzowską, która mocno zapisała w jego posłudze i pamięci – dodaje.

Ordynariusz zielonogórsko-gorzowski podkreśla, że śp. abp Michalik bardzo mocno zapisał się w historię Kościoła zielonogórsko-gorzowskiego. – Jesteśmy mu bardzo wdzięczni za to, co zrobił. Nie tylko był administratorem, ale inicjatorem wielu działań duszpasterskich – podkreśla bp Lityński. – Dla mnie osobiście jest ważny ten wątek osobisty bo miałem okazję spotkać go osobiście podczas wielu wydarzeń, najpierw jako kleryk, potem jako diakon, a potem jako prezbiter, któremu udzielił święceń kapłańskich. Cały czas się czuło, że zależy mu na duszpasterstwie i różnych formach aktywności kapłańskiej – dodał.

Abp Józef Michalik urodził się w roku 1941 r. Ukończył seminarium duchowne w Łomży i 23 maja 1964r. przyjął święcenia kapłańskie. 1 października 1986 r. papież Jan Paweł II mianował go biskupem gorzowskim. 16 października tegoż roku w Bazylice św. Piotra w Rzymie otrzymał sakrę biskupią z rąk Ojca Świętego, diecezję gorzowską objął kanonicznie 20 października, a ingres do katedry w Gorzowie Wielkopolskim odbył się 30 listopada 1986 r. W wyniku nowego podziału administracyjnego Kościoła w Polsce zatwierdzonego przez Jana Pawła II bullą Totus Poloniae populus 25 mareca1992 r. diecezja gorzowska zmieniła nazwę na zielonogórsko-gorzowską z siedzibą w Zielonej Górze, a bp Michalik został jej pierwszym biskupem.

17 kwietnia 1993 r. Jan Paweł II mianował go arcybiskupem metropolitą przemyskim. W latach 199-2004 pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski, a następnie przez dwie kadencje przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski (2004–2014). Był również wiceprzewodniczącym Rady Konferencji Episkopatów Europy (2011–2014).