Drukuj Powrót do artykułu

Bp Varden: czystość to nie zakazy, lecz wewnętrzna jedność człowieka

21 listopada 2026 | 20:54 | Communio.de, st, red. jw | Fryburg Bryzgowijski Ⓒ Ⓟ

Sample Fot. Archivo Fotográfico Universidad de Navarra – Praca własna, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=145696962 (skadrowane)

Czystość nie oznacza jedynie powstrzymywania się od określonych zachowań, lecz przede wszystkim życie w wewnętrznej jedności, harmonii ciała i ducha oraz zdolność budowania prawdziwych relacji – podkreślił norweski biskup Erik Varden w rozmowie z Janem-Heinerem Tückiem, redaktorem naczelnym niemieckiego czasopisma teologicznego „Communio”.

Hierarcha, autor książki „Czystość”, zwrócił uwagę na paradoks współczesnej kultury, która z jednej strony jest silnie zseksualizowana, a z drugiej coraz więcej młodych ludzi wykazuje skłonność do unikania relacji seksualnych. Jak zauważył, seksualność jest coraz częściej prywatyzowana przez pornografię i świat cyfrowy, a relacje z drugim człowiekiem wydają się wielu młodym zbyt wymagające. W rezultacie część nastolatków i młodych dorosłych jest zmęczona seksualnością, nie widząc w niej już obietnicy radości.

Biskup Varden podkreślił, że chrześcijańskie rozumienie czystości może być odpowiedzią na te zjawiska. Odwołał się do łacińskiego słowa „castus”, które pierwotnie oznaczało nie tyle czystość seksualną, ile integralność, życie w zgodzie z samym sobą. Czystość jest zatem zdolnością porządkowania własnych sprzeczności i przekształcania ich w wewnętrzną harmonię.

Hierarcha zaznaczył, że takie rozumienie tej cnoty spotyka się z dużym zainteresowaniem ludzi młodych. Jego książka, napisana pierwotnie po angielsku, została przetłumaczona na 15 języków, w tym na polski. Podczas spotkań z młodzieżą wielokrotnie przekonał się, że czystość jest dla wielu ważnym i obiecującym tematem.

Czystość jako pojednanie zmysłów

Biskup wskazał, że człowiek składa się z ducha i ciała, dlatego chrześcijaństwo nie odrzuca zmysłowości, lecz uczy właściwego przeżywania cielesności i uczuć. Czystość nie polega na tłumieniu pragnień, ale na ich integrowaniu i nadawaniu im właściwego porządku.

Nawiązując do tradycji syryjskich Ojców Kościoła, szczególnie św. Efrema, bp Varden przywołał interpretację biblijnego opisu stworzenia i upadku pierwszych ludzi. Adam i Ewa przed grzechem byli odziani w Bożą chwałę, a utrata tej szaty symbolizowała ich upadek. Jednak Bóg nie pozostawił ich bez opieki: przygotował im szaty ze skór, co tradycja syryjska odczytuje jako znak miłosierdzia i troski o grzesznego człowieka.

Hierarcha podkreślił również znaczenie odpowiedzialnego podejścia do seksualności w małżeństwie i życiu konsekrowanym. Przywołał twórczość niewidomego pisarza Jacques’a Lusseyrana (1924–1971), który w książce „Conversation amoureuse” opisał zmagania o jedność w miłości mężczyzny i kobiety. Zdaniem bp. Vardena jest to świadectwo traktujące poważnie ciało, pragnienia i odmienność drugiej osoby, a zarazem ukazujące radość płynącą z miłości.

Pornografia utrudnia prawdziwe relacje

Hierarcha krytycznie ocenił powszechność pornografii, wskazując, że jej konsumpcja pozbawia seksualność wymiaru spotkania. W pornografii jedynym podmiotem pozostaje widz, podczas gdy druga osoba jest sprowadzana do obiektu cielesnego pożądania. Nie powstaje w ten sposób wzajemna relacja, a odbiorca staje się jeszcze bardziej samotny. Zjawisko to utrudnia budowanie więzi i sprzyja indywidualizmowi konsumpcyjnemu.

Odpowiedzią powinna być – jak zaznaczył bp Varden – nowa kultura zmysłowości i patrzenia na drugiego człowieka. Nawiązując do słów Jezusa z Kazania na Górze o zdrowym oku, wyjaśnił, że aby właściwie postrzegać świat i bliźnich, człowiek musi najpierw uzdrowić własne spojrzenie. Jest to, jego zdaniem, podstawowe zadanie wychowania do czystości.

Przygotowanie do spotkania z Bogiem

Rozmówcy zwrócili również uwagę na duchowy wymiar patrzenia i bycia widzianym. Bp Varden przypomniał, że zaproszenie do wiecznej chwały jest zarazem zaproszeniem do nieustannego, pełnego radości widzenia Boga. Umiejętności tej człowiek powinien uczyć się już teraz, zwłaszcza w świecie zdominowanym przez ekrany.

Czystość staje się w tym ujęciu szkołą modlitwy i przygotowaniem do ostatecznego spotkania z Bogiem. Biskup podkreślił, że człowiek może stanąć przed Nim ze swoją przeszłością i błędami, nie obawiając się pogardy. Może wierzyć, że zostanie przyjęty i pokochany, a zarazem w pełni poznany, bez złudzeń i ukrywania prawdy o sobie.

Drogi Czytelniku,
cieszymy się, że odwiedzasz nasz portal. Jesteśmy tu dla Ciebie!
Każdego dnia publikujemy najważniejsze informacje z życia Kościoła w Polsce i na świecie. Jednak bez Twojej pomocy sprostanie temu zadaniu będzie coraz trudniejsze.
Dlatego prosimy Cię o wsparcie portalu eKAI.pl za pośrednictwem serwisu Patronite.
Dzięki Tobie będziemy mogli realizować naszą misję. Więcej informacji znajdziesz tutaj.
Wersja do druku
Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Możesz określić warunki przechowywania cookies na Twoim urządzeniu za pomocą ustawień przeglądarki internetowej.
Administratorem danych osobowych użytkowników Serwisu jest Katolicka Agencja Informacyjna sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (KAI). Dane osobowe przetwarzamy m.in. w celu wykonania umowy pomiędzy KAI a użytkownikiem Serwisu, wypełnienia obowiązków prawnych ciążących na Administratorze, a także w celach kontaktowych i marketingowych. Masz prawo dostępu do treści swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu, a także prawo do przenoszenia danych. Szczegóły w naszej Polityce prywatności.