Bp Wilmer: encyklika papieska dotycząca sztucznej inteligencji to „dokument wyznaczający kierunek”

Przewodniczący Konferencji Biskupów Niemiec postrzega pierwszą encyklikę społeczną papieża jako „dokument wyznaczający kierunek dla ludzkości”. W poniedziałek bp Heiner Wilmer powiedział dziennikarzom w Bonn, że encyklika „Magnifica humanitas” jasno wskazuje, iż w przyszłości obowiązkiem chrześcijan będzie zmierzenie się z etycznymi kwestiami związanymi ze sztuczną inteligencją. Nie ma na to żadnego ogólnego planu, ale papież wskazał wytyczne dotyczące rozsądnego postępowania z AI.

Bp Wilmer podkreślił, że Leon XIV nie jest bynajmniej przeciwnikiem technologii. Jednak w centrum oceny AI muszą znajdować się człowiek i godność ludzka. Jedną z podstawowych idei „Magnifica humanitas” jest to, że technologia nie jest neutralna, ale kształtowana przez tych, „którzy ją projektują, finansują, regulują i wykorzystują”. Stąd papież wywodzi apel, by również w erze sztucznej inteligencji „pozostać głęboko ludzkim”.

Nie pozwólmy, by serce człowieka uschło

Człowiek jest osobą, a nie zbiorem danych – bp Wilmer zinterpretował myśl papieża. Nie wolno go traktować jako zwykłego zasobu, wykorzystywać i wyzyskiwać za pomocą algorytmów. Nienaruszalność praw człowieka musi być naczelną zasadą również w kwestii sztucznej inteligencji. Postęp techniczny, jak stwierdził Leon XIV, nie może pozwolić, by serce człowieka uschło. Pomimo wszelkiego rozwoju technologii nie wolno zastępować rzeczywistego spotkania.

Bp Wilmer uznał za kluczowy fragment encykliki ten, który poświęcony jest tematyce władzy i wojny. „Magnifica humanitas” krytykuje nową „kulturę władzy”, która rehabilituje wojnę „jako narzędzie polityki międzynarodowej”. Teoria wojny sprawiedliwej, która obecnie jest regularnie podważana, musi zostać przezwyciężona, stwierdził papież – z wyjątkiem prawa do samoobrony. Zamiast tego należy promować dialog, dyplomację i przebaczenie.

Ofiary wojny zredukowane do danych

Papież wyraźnie ostrzegł zatem przed użyciem broni wspomaganej przez sztuczną inteligencję, w wyniku czego ofiary zostałyby zredukowane do danych. Sztuczna inteligencja może więc „jedynie przyspieszyć wojnę i uczynić ją bardziej bezosobową”, obniżając próg stosowania przemocy. Bp Wilmer podkreślił, że powstający chaos w polityce światowej oraz liczne konflikty międzynarodowe od dłuższego czasu niepokoją niemieckich biskupów, a także jego samego.

Odniósł się również do postulatu zawartego w „Magnifica humanitas”, aby „rozbroić sztuczną inteligencję” oraz stworzyć kodeks etyczny dotyczący cyfryzacji i sztucznej inteligencji, oparty na sprawiedliwości społecznej. Należy uwolnić sztuczną inteligencję od logiki militarnych i ekonomicznych walk o władzę, również w umysłach. Aby przewaga techniczna nie była wykorzystywana przez monopole do kontroli ludzi i umacniania władzy, potrzebny jest międzynarodowy, wiążący porządek prawny.

„Również w Niemczech obserwujemy, jak algorytmy bardziej premiują ilość niż jakość i prawdziwość oraz jak w czasach spolaryzowanych debat publicznych demokracja znajduje się pod presją” – dodał bp Wilmer. Wskazał, że papież Leon XIV wzywa Kościół i jego instytucje do „współdziałania na rzecz przejrzystej komunikacji i uczciwego poszukiwania faktów”.