Brzeszcze: Upamiętniono ofiary Marszu Śmierci
19 stycznia 2025 | 19:00 | rk | Brzeszcze Ⓒ Ⓟ

Uroczystość złożenia kwiatów oraz upamiętnienia ofiar Marszu Śmierci sprzed 80 lat odbyła się 19 stycznia br. na cmentarzu komunalnym w Brzeszczach koło Oświęcimia, na którym znajduje się zbiorowy grób osiemnastu uczestników marszu. W 1945 roku Niemcy zmusili więźniów KL Auschwitz oraz jego podobozów do morderczego marszu, w trakcie którego zginęło co najmniej 9 tys. osób.
Uroczystości upamiętnienia ofiar marszu zorganizowały władze Brzeszcz i Fundacja „Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau”. Uczestniczyli w nich przedstawiciele władz lokalnych, samorządowych, wojewódzkich oraz krajowych, a także instytucji, stowarzyszeń i organizacji. Wiązanki złożyli reprezentanci konsulatów Niemiec i Austrii.
19 stycznia 1945 roku niemiecki burmistrz Brzeszcz nakazał mieszkańcom pochowanie zwłok zmarłych więźniów leżących na trasie ewakuacji, począwszy od Rajska przez Brzeszcze aż po koniec Jawiszowic. Zebrano 18 ciał kobiet i mężczyzn. Część z nich udało się zidentyfikować. Są wśród nich głównie Żydzi, ale nie tylko.
Na mogile w języku polskim, angielskim i hebrajskim umieszczono biblijny cytat z Księgi Psalmów: „Chociaż bym chodził ciemną doliną, zła się nie ulęknę, bo Ty jesteś ze mną”. Obok Gwiazdy Dawida – symbolu judaizmu, wygrawerowany jest na mogile krzyż.
Brzeszcze stały się miejscem pochówku i pierwszą zbiorową mogiłą ofiar ewakuacyjnego Marszu Śmierci. Kolejny taki monument, upamiętniający te tragiczne wydarzenia, znajduje się w miejscowości Miedźna. Na cmentarzu w Brzeszczach są także mogiły indywidualne 8 więźniów i 4 dzieci oraz więźniarek zmarłych w szpitalu PCK.
W związku ze zbliżaniem się do Oświęcimia Armii Czerwonej, esesmani wyprowadzili z Auschwitz i jego podobozów ok. 56 tys. więźniów. Liczące po kilkadziesiąt kilometrów dwie główne piesze trasy ewakuacyjne wiodły do Wodzisławia Śląskiego i Gliwic, skąd Niemcy przetransportowali więźniów dalej koleją w odkrytych wagonach. Najdłuższą trasę, liczącą 250 km, przebyło pieszo około 3,2 tys. więźniów z podobozu w Jaworznie do KL Gross-Rosen na Dolnym Śląsku. W trakcie ewakuacji esesmani strzelali zarówno do więźniów usiłujących zbiec, jak i do tych, którzy z powodu wyczerpania fizycznego nie byli w stanie utrzymać tempa marszu.
W dniach 17-21 stycznia 1945 roku przez Brzeszcze przeszło około 25 tysięcy więźniów. W tej grupie znajdowali się również więźniowie z podobozów KL Auschwitz-Bor/Budy i KL Auschwitz-Jawischowitz. Wielu z wycieńczonych i osłabionych więźniów nie wytrzymało trudów tej morderczej trasy, ginąc z powodu wyczerpania lub od kul strażników SS.
19 stycznia 1945 roku niemiecki burmistrz Brzeszcz nakazał mieszkańcom pochowanie ciał zmarłych więźniów znalezionych na trasie ewakuacji – od Rajska przez Brzeszcze aż po Jawiszowice. W sumie pochowano 18 ciał kobiet i mężczyzn. Brzeszcze stały się miejscem pierwszej zbiorowej mogiły ofiar Marszu Śmierci. Kolejna mogiła znajduje się w Miedźnej.
Na cmentarzu w Brzeszczach pochowani zostali więźniowie byłego kompleksu niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady KL Auschwitz. Oto ich nazwiska i oznaczenia: 174315 Kohn Alfred – więzień żydowski, 190325 Sauer Balthasar – więzień katolik, 190851 Werner Richard – więzień żydowski, 69959 Gerst (brak danych) – więzień żydowski, 16149 (mężczyzna, brak danych), Weiss Anna – więźniarka żydowska, A22322 (kobieta, brak danych) – więźniarka żydowska, A26059 (kobieta, brak danych) – więźniarka żydowska, A27174 (kobieta, brak danych) – więźniarka żydowska, dwóch niezidentyfikowanych więźniów, siedem niezidentyfikowanych więźniarek.
Fundacja „Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau” opiekuje się budynkiem byłej karnej kompanii kobiet niemieckiego podobozu KL Auschwitz w Budach, gdzie 80 lat temu przebywające tam więźniarki – 90 Żydówek z Francji – zostały zakatowane przez niemieckie więźniarki funkcyjne i esesmanów.
W budynku w Budach, pod podłogą na strychu, pracownicy Fundacji natrafili na szereg przedmiotów związanych z życiem więźniarek. Znaleziska te można zobaczyć na specjalnie stworzonej wystawie. Są tu m.in. biustonosze więźniarek, które były zakazane w obozie, woreczki, używane przez kobiety tu przebywające do chowania różnych rzeczy.
cieszymy się, że odwiedzasz nasz portal. Jesteśmy tu dla Ciebie!
Każdego dnia publikujemy najważniejsze informacje z życia Kościoła w Polsce i na świecie. Jednak bez Twojej pomocy sprostanie temu zadaniu będzie coraz trudniejsze.
Dlatego prosimy Cię o wsparcie portalu eKAI.pl za pośrednictwem serwisu Patronite.
Dzięki Tobie będziemy mogli realizować naszą misję. Więcej informacji znajdziesz tutaj.