Cieszyn – IPN prawdopodobnie odnalazł szczątki ofiar komunistycznego terroru

Szczątki ludzkie, które według wstępnych analiz mogą należeć do żołnierzy Narodowego Zjednoczenia Wojskowego zamordowanych przez komunistyczne władze w 1946 roku, odnaleziono podczas prac poszukiwawczo-ekshumacyjnych prowadzonych na Cmentarzu Komunalnym przy ul. Katowickiej w Cieszynie. Badania przeprowadziło Biuro Poszukiwań i Identyfikacji Instytutu Pamięci Narodowej we współpracy z Oddziałową Komisją Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Katowicach.

Prace trwały od 6 do 13 maja. Ich celem było odnalezienie szczątków sześciu członków cieszyńskich struktur NZW: kpt. Edwarda Bąka „Strzemię”, komendanta organizacji na powiat cieszyński, a także Karola Bączka „Karlika”, Jana Dziedzica „Mściciela”, Władysława Grenia „Sówki”, Emila Michnika oraz Jana Piaseckiego vel Stefana Wójcika „Tygrysa”. Wszyscy zostali skazani na karę śmierci przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Katowicach podczas sesji wyjazdowej w Cieszynie 15 czerwca 1946 roku, a następnie rozstrzelani 2 sierpnia tego samego roku w cieszyńskim więzieniu.

Jak podał IPN, odnaleziono szczątki w czterech z sześciu wytypowanych mogił więziennych z 1946 roku. Obszar ten przez lata pozostawał niedostępny dla badaczy. „Pomimo bardzo trudnych warunków, odnaleziono szczątki ludzkie, które według wstępnej analizy antropologicznej mogą należeć do poszukiwanych ofiar” – można przeczytać w komunikacie IPN.

W trakcie prac natrafiono także na żeliwną stelę potwierdzającą dawny numer grobu zapisany w księdze cmentarnej. Przy szczątkach jednej z ofiar odnaleziono guziki oraz medalik szkaplerzny.

Według IPN, rozbicie cieszyńskich struktur niepodległościowego podziemia było następstwem szeroko zakrojonej akcji aparatu bezpieczeństwa po wydarzeniach z października 1945 roku w rejonie Pogórza. Wówczas podczas próby przejęcia samochodu na potrzeby organizacji zginął wysoki oficer sowiecki i jego kierowca, a drugi oficer został ranny. Wydarzenie to uruchomiło intensywne działania UB i NKWD, które doprowadziły do aresztowań i likwidacji lokalnych oddziałów NZW.

Instytut podkreśla, że ostateczne potwierdzenie tożsamości odnalezionych szczątków będzie możliwe po zakończeniu badań genetycznych. O ich wynikach IPN poinformuje po zakończeniu procedury identyfikacyjnej.