Po 120 latach kościół Opatrzności Bożej w Kalembicach zostanie uroczyście poświęcony

Historyczny kościół parafialny pw. Opatrzności Bożej w Cieszynie-Kalembicach zostanie uroczyście poświęcony podczas liturgii 21 czerwca pod przewodnictwem bp. Romana Pindla. Wydarzenie będzie miało wyjątkowy charakter nie tylko dla parafian, ale również dla całego dekanatu cieszyńskiego. Choć świątynia, malowniczo położona na wzniesieniu Pogórza Cieszyńskiego, służy wiernym od 1906 roku, nigdy dotąd nie została konsekrowana według pełnego obrzędu Kościoła.

Jak przyznaje proboszcz parafii ks. Stanisław Furczoń, dla wielu osób informacja o poświęceniu kościoła była zaskoczeniem. W powszechnym przekonaniu wydawało się bowiem, że jeśli jakaś świątynia wymaga konsekracji, to raczej nowszy, filialny kościół Miłosierdzia Bożego w Kalembicach. Tymczasem został on konsekrowany już w 1994 r. przez bp. Tadeusza Rakoczego po zakończeniu budowy.

– Okazało się, że starszy kościół Opatrzności Bożej został w 1906 r. jedynie poświęcony przez ks. infułata Jerzego Kołka z Frysztatu. Nie odbył się natomiast pełny obrzęd dedykacji świątyni. Ta myśl dojrzewała we mnie od lat. Jestem tutaj proboszczem od dwunastu lat i praktycznie wszystkie większe inwestycje prowadzone były z myślą o przygotowaniu kościoła do tego dnia – wyjaśnia duchowny.

Proboszcz zwraca uwagę, że poświęcenie kościoła jest jednym z najważniejszych wydarzeń w życiu wspólnoty parafialnej. Sam obrzęd wyraża całkowite oddanie świątyni Bogu.

– W liturgii wyraźnie zaznacza się, że jest to poświęcenie kościoła na wyłączną własność i kult samego Boga. Kościół staje się miejscem przeznaczonym wyłącznie do sprawowania świętych misteriów – tłumaczy ks. Furczoń.

Przygotowanie świątyni do konsekracji wymagało spełnienia wielu wymogów formalnych i technicznych. Przeprowadzono niezbędne remonty, przeglądy budowlane, przeciwpożarowe i konserwatorskie. Następnie kościół został poddany szczegółowej ocenie specjalistów delegowanych przez kurię.

Historia kościoła Opatrzności Bożej jest nierozerwalnie związana z dziejami Cieszyna i Śląska Cieszyńskiego. Świątynia powstała na początku XX wieku, gdy szybko rozwijające się przedmieścia miasta potrzebowały własnego miejsca modlitwy i nowego cmentarza.

Jak przypomina ks. Furczoń, budowę rozpoczęto po decyzji władz miejskich, które wskazywały na konieczność utworzenia nowej nekropolii dla mieszkańców Kalembic, Boguszowic i Pastwisk. Wraz z cmentarzem pojawiła się idea budowy kaplicy, która z czasem przekształciła się w kościół.

Budowę zakończono w 1906 roku, jeszcze w czasach monarchii austro-węgierskiej. W odnalezionym dokumencie z kapsuły czasu odnotowano, że wydarzenie miało miejsce za pontyfikatu papieża Piusa X, gdy biskupem wrocławskim był kard. Georg Kopp, a cesarz Franciszek Józef I obchodził 75. rok życia.

– Widać tam bardzo wyraźnie świadomość mieszkańców żyjących jeszcze w realiach monarchii austro-węgierskiej – zauważa proboszcz.

Choć obecnie główne życie duszpasterskie skupia się wokół nowszego kościoła Miłosierdzia Bożego, historyczna świątynia pozostaje kościołem parafialnym.

– Ta część parafii jest bardzo przywiązana do swojego kościoła. Często słyszę: „ten nowy może i jest większy, ale tamten jest parafialny”. Był, jest i zapewne pozostanie sercem naszej historii – mówi ks. Furczoń.

Duszpasterz zauważa, że wielu wiernych wybiera niedzielną Eucharystię właśnie w starym kościele ze względu na jego wyjątkowy klimat i kameralny charakter.

Proboszcz liczy, że uroczystość stanie się okazją do odnowienia wiary i umocnienia więzi między mieszkańcami wszystkich części parafii.

– Wszystkie kościoły w dekanacie są konsekrowane. Moim pragnieniem było, aby również ten kościół otrzymał należną mu rangę. Wierzę, że wydarzenie to scali parafię i odświeży pobożność naszych wiernych – podkreśla.

Po zakończeniu uroczystości religijnych odbędzie się parafialny piknik przy domu strażaka w Boguszowicach. Organizatorzy spodziewają się licznego udziału parafian, którzy wspólnie będą świętować jedno z najważniejszych wydarzeń w historii swojej wspólnoty.

Historia kościoła pw. Opatrzności Bożej w Cieszynie-Kalembicach sięga początków XX wieku i jest ściśle związana z dziejami trzech sąsiadujących ze sobą miejscowości: Boguszowic, Kalembic i Pastwisk. Przez stulecia mieszkańcy tych terenów chowali swoich zmarłych na cmentarzu przy kościele św. Jerzego w Cieszynie. Gdy jednak rozwijające się miasto nie było już w stanie przyjmować kolejnych pochówków, władze nakazały okolicznym gminom utworzenie własnych nekropolii.

W 1901 r. trzy gminy, stanowiące jedną wspólnotę administracyjną, założyły wspólny cmentarz. Nekropolia została poświęcona 30 czerwca 1901 przez ks. Józefa Londzina oraz proboszcza cieszyńskiego ks. Jana Sikorę przy udziale około pięciu tysięcy wiernych. Wydarzenie to stało się impulsem do budowy świątyni, która miała służyć mieszkańcom rozwijającej się okolicy.

Pod budowę wybrano malownicze wzgórze sąsiadujące z cmentarzem. 3 września 1905 r. pod kamień węgielny oraz do kapsuły umieszczonej w wieży włożono dokument zatytułowany „Na wieczną pamiątkę”. Tekst szczegółowo opisywał okoliczności budowy kościoła i życie miejscowej społeczności. Kapsułę odnaleziono ponad sto lat później podczas prac związanych z wymianą dachu świątyni.

Budowę ukończono w 1906 r. Koszt inwestycji wyniósł 21 146 koron austro-węgierskich i 10 halerzy. W tym samym roku kościół został poświęcony przez ks. infułata Jerzego Kołka z Frysztatu, wikariusza generalnego diecezji wrocławskiej rezydującego w Cieszynie. W dokumencie z kapsuły czasu odnotowano, że wydarzenie miało miejsce za pontyfikatu papieża Piusa X, gdy biskupem wrocławskim był kard. Georg Kopp, a cesarz Franciszek Józef I świętował 75. rocznicę urodzin.

Przez ponad pół wieku świątynia pełniła funkcję kaplicy należącej do parafii św. Marii Magdaleny w Cieszynie. Msze święte sprawowali tu m.in. ks. Franciszek Blachnicki, późniejszy założyciel Ruchu Światło-Życie, oraz ks. Konrad Szweda. W 1961 roku utworzono samodzielną stację duszpasterską, której pierwszym rektorem został ks. Emil Święszek. Rok później założono własne księgi metrykalne i rozpoczęto organizowanie niezależnego życia parafialnego.

Przełomowym momentem było utworzenie 29 stycznia 1978 r. parafii pw. Opatrzności Bożej w Pastwiskach dekretem biskupa katowickiego Herberta Bednorza. Dotychczasowa kaplica stała się kościołem parafialnym. Pierwszym proboszczem został ks. Antoni Łatko, który dostosował wnętrze świątyni do wymogów posoborowej reformy liturgicznej.

Najdłużej wspólnotą kierował ks. kanonik Franciszek Holi. W ciągu 36 lat posługi (1978–2014) przeprowadził liczne inwestycje, a także doprowadził do budowy nowego kościoła pw. Miłosierdzia Bożego w Kalembicach.

W ostatnich latach przeprowadzono kompleksową renowację zabytkowego obiektu. Wymieniono okna, wykonano niezbędne zabezpieczenia przeciwpożarowe, odnowiono prezbiterium, retabulum i wyposażenie liturgiczne, zamontowano nowy ołtarz soborowy, ambonę i tabernakulum, utworzono kaplicę Miłosierdzia Bożego oraz przywrócono pierwotną kolorystykę wnętrza.

Parafia Opatrzności Bożej w Cieszynie-Pastwiskach wydała kilku kapłanów, siostrę zakonną i misjonarkę świecką, którzy swoją posługą i działalnością rozsławili ją daleko poza granicami diecezji. Wśród nich znajdują się śp. bp Tadeusz Zbigniew Kusy OFM, wieloletni misjonarz w Republice Środkowoafrykańskiej i były biskup diecezji Kaga-Bandoro, a także jego siostra Zofia, misjonarka świecka pracująca w Brazylii, oraz ks. prof. Józef Budniak, teolog, wykładowca akademicki i ceniony badacz problematyki ekumenicznej związanej ze Śląskiem Cieszyńskim. Z parafii pochodzi również ks. Paweł Lipka, kapłan z czasów II wojny światowej, który zmarł w wieku 35 lat. Tu dojrzewało także powołanie s. Beaty Marii Korzec, elżbietanki cieszyńskiej.