Co powie papież we Francji, kraju o głębokich korzeniach chrześcijańskich?

Wyzwania stojące przed społeczeństwem francuskim, dialog z Europą, pobożność maryjna oraz znaczenie edukacji i sztuki, pilna potrzeba pokoju, rany społeczne i kwestie polityczne – podróż Papieża Leona XIV do Francji, w dniach 25–28 września, będzie miała wiele wymiarów.

Będzie to jego piąta podróż zagraniczna, podczas której odwiedzi takie miejsca jak katedra Notre-Dame, Place de la Concorde czy Pałac Elizejski w Paryżu, miejsc przenikniętych duchowością, jak Lourdes, oraz geograficznych skrzyżowań, jak Metz.

Dyrektor Biura Prasowego Stolicy Apostolskiej Matteo Bruni przedstawił dziennikarzom szczegóły i niuanse wizyty amerykańskiego Papieża we Francji.

Od Jana Pawła II po Leona XIV

Osiemnaście lat minęło od ostatniej wizyty papieża w Paryżu i Lourdes. W 2008 roku odwiedził je Benedykt XVI z okazji 150. rocznicy objawień w Grocie Massabielskiej. Jan Paweł II był we Francji siedem razy (osiem, jeśli uwzględnić jego wizytę na wyspie Réunion w 1989 roku, będącej francuskim departamentem zamorskim); Franciszek odwiedził Francję trzy razy – był w Strasburgu, Marsylii i na Korsyce – nigdy jednak nie przybył z oficjalną wizytą do Paryża. To właśnie tam Leon XIV przybędzie 25 września o godzinie 10.00 rano, rozpoczynając „pierwszy bardzo intensywny dzień, także pod względem tematycznym”.

15 przemówień do Francuzów i świata

Między Pałacem Elizejskim, UNESCO, katedrą Notre-Dame a Stade de France, położonym na ubogich przedmieściach Saint-Denis, Następca Piotra już pierwszego dnia spotka się z „narodem francuskim, jego ludem, jego historią i kulturą o starożytnych, głęboko chrześcijańskich korzeniach, które znalazły swój wyraz w społeczeństwie” – podkreśla Bruni.

Pierwsze dwadzieścia cztery godziny pobytu Leona XIV w Paryżu będą również okazją do bezpośredniego doświadczenia „wiary” tego kraju, „z jego historią troski o najsłabszych, o najuboższych”, a także „historią więzi” ze światem, szczególnie z chrześcijańskim Bliskim Wschodem.

W tym kontekście w 15 przemówieniach Papieża (wszystkich w języku francuskim, z wyjątkiem wystąpień w UNESCO i w Metzu, które wygłosi po angielsku) nie zabraknie „odniesienia do sytuacji konfliktowych”, jak również do „solidarności”, której naród francuski na przestrzeni wieków wielokrotnie dawał świadectwo.

Pytania o katolicką edukację

Dzisiejsza Francja, jak mówi watykański rzecznik, jest krajem, który stawia sobie pytania o siebie, o społeczeństwo, o człowieka, o życie, a także o potrzebę znajdowania odpowiedzi bez cedowania tego zadania na naukę, technologię, instytucje i społeczeństwo.

Sam Kościół, dodaje, jest „Kościołem, który stawia sobie pytania” i mierzy się z wyzwaniami sekularyzacji. Podczas podróży będzie również okazja, by mówić o roli Kościoła w dziedzinie edukacji, zważywszy na dużą liczbę szkół katolickich.

Wielkie liczby

Wielka jest również liczba wiernych – mówi się o około 600 tysiącach osób – oczekiwanych na Mszy św. na Place de la Concorde, jednym z miejsc o największym znaczeniu symbolicznym w całej Francji. Uosabia ono przejście od monarchicznej przeszłości, przez krew rewolucji, do późniejszych poszukiwań jedności narodowej. Nie zabrakło zresztą krytycznych głosów dotyczących wyboru tego miejsca na wydarzenie religijne, w związku z francuską laïcité.

Nie odnosząc się bezpośrednio do tej kwestii, dyrektor Biura Prasowego wyjaśnia, że wybrano miejsce „wystarczająco duże”, aby pomieścić wszystkich, którzy przybędą z całej Francji, by wziąć udział w uroczystości. A obecnie, sądząc po danych przekazanych przez miejscową Konferencję Episkopatu, wydaje się, że będzie ich naprawdę wielu, reprezentujących cały kraj.

Bruni przywołuje liczbę ponad 13 tysięcy katechumenów, którzy przyjęli chrzest podczas ostatniej Wielkanocy. Jest to zatem wspólnota katolicka „wzrostowa”.

Wizyta w UNESCO – ochrona życia

Ogólnym przesłaniem Papieża, skierowanym do Kościoła, a za jego pośrednictwem także do społeczeństwa, jest „poszukiwanie jedności” – podkreśla watykański rzecznik. Przesłanie to wybrzmi również w siedzibie UNESCO, gdzie z okazji 75. rocznicy nawiązania relacji z Stolicą Apostolską zostanie podpisane porozumienie ramowe: Spotkanie obejmuje również sztukę, edukację i ich rolę w świecie, przeciwstawiając je utylitarystycznej wizji życia i człowieka, a także podkreślając potrzebę ochrony ludzkiego życia – każdego życia- szczególnie w chwilach największej kruchości.

„Może to być również okazja – zapowiada Matteo Bruni – do nawiązania do kwestii środowiska”. Nie zabraknie także odniesienia do sztucznej inteligencji, z obszernymi nawiązaniami do encykliki „Magnifica humanitas”.

Pielgrzymka do Lourdes

Jeśli chodzi o wizytę w Lourdes, Matteo Bruni wyjaśnia, że przesłanie uzdrowienia i towarzyszenia, płynące z tego miasta u podnóża Pirenejów, konfrontuje się z wyzwaniami naszych czasów.

Papież spotka się tam z biskupami, a także z grupą osób pokrzywdzonych w wyniku nadużyć. Będzie to spotkanie zamknięte, na temat którego na razie nie podano szczegółów.

W kontekście nadużyć podczas briefingu padło pytanie o sprawę Marko Rupnika, byłego jezuity oskarżonego o nadużycia seksualne i psychiczne wobec dorosłych kobiet, przeciwko któremu toczy się proces w Watykanie, a którego mozaiki zdobią fasadę sanktuarium w Lourdes. Jak wiadomo, w tych dniach trwa całkowite zasłanianie tych dzieł z decyzji miejscowego biskupa, Jeana-Marca Micasa, jako wyraz szacunku dla ofiar.

Bruni nie odniósł się do tej kwestii, podkreślając, że „sensem” wizyty Leona XIV w Lourdes jest pielgrzymka do miejsca wiary i pobożności. I nic więcej.

Z Metzu przesłanie do Europy

Dyrektor Biura Prasowego zwrócił również uwagę na wizytę Papieża w Metzu, mieście położonym na pograniczu, w którym urodził się Robert Schuman, ojciec idei Europy, w której jedność i różnorodność współistnieją.

„Europa będzie tutaj sercem przemówienia” – wyjaśnił. Wydarzenie będzie mieć wymiar międzyreligijny – przedstawiciele różnych religii odczytają wspólny apel.

W spotkaniu U korzeni Europy, które odbędzie się w Centrum Kongresowym Roberta Schumana w Metz, wezmą udział przedstawiciele instytucji europejskich. Drzwi pozostają otwarte dla ewentualnych prywatnych spotkań bilateralnych z przywódcami międzynarodowymi, którzy jednak w tej chwili nie wszyscy potwierdzili swoją obecność.

W każdym razie, wyjaśnia Bruni, znaczenie wizyty w Metzu nie wynika jedynie z obecności lub nieobecności głów państw, lecz z przemówienia Papieża, które jest skierowane do wszystkich i porusza kwestie dotyczące całego kontynentu.

Delegacja

W skład papieskiej delegacji wchodzą kardynałowie: José Tolentino de Mendonça, prefekt Dykasterii ds. Kultury i Edukacji; Dominique Mamberti, prefekt Najwyższego Trybunału Sygnatury Apostolskiej; oraz George Koovakad, prefekt Dykasterii ds. Dialogu Międzyreligijnego. Obecny będzie również arcybiskup Filippo Iannone, prefekt Dykasterii ds. Biskupów. Nieobecny będzie sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej, Pietro Parolin, który przebywa w Nowym Jorku w związku z pracami Organizacji Narodów Zjednoczonych.