Cyberprzemoc nie chodzi na wagary – program „Rówieśnicy” ma jej przeciwdziałać

„Ważne jest uwzględnienie wszystkich zarówno tych których dotyka przemoc, świadków oraz tych, którzy ją stosują” – mówi Marta Wojtas, psychoterapeutka z Poradni Dziecko w Sieci Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę. Ekspertka zwraca uwagę na rosnące zjawisko cyberprzemocy, która – jak podkreślają specjaliści – nie kończy się wraz z wyjściem ze szkoły. Odpowiedzią na ten problem jest program „Rówieśnicy”, wspierający szkoły w przeciwdziałaniu przemocy. Według danych Fundacji 66 proc. dzieci doświadczyło przemocy rówieśniczej, a znaczna część tych sytuacji ma miejsce w środowisku szkolnym.

Jak podkreślają eksperci FDDS, przemoc nie znika po zakończeniu lekcji i nie ogranicza się do szkolnych murów. Przenosi się do internetu, gdzie obejmuje komunikatory i media społecznościowe, a także wykorzystuje zdjęcia, screeny i materiały tworzone przy użyciu nowych technologii. W efekcie młodzi ludzie mogą doświadczać cyberprzemocy przez cały czas, również poza szkołą.

Z danych Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę wynika, że 66 proc. dzieci doświadczyło przemocy rówieśniczej, a niemal połowa nastolatków dotkniętych cyberprzemocą nie zgłasza tego problemu i nie szuka pomocy. Wśród młodzieży co trzeci był wyzywany w internecie, a blisko co czwarty ośmieszany lub poniżany.

„Ważne jest uwzględnienie wszystkich zarówno tych których dotyka przemoc, świadków oraz tych, którzy ją stosują” – podkreśla Marta Wojtas. Jak wyjaśnia, budowanie więzi oraz rozwijanie empatii i poczucia odpowiedzialności zwiększa gotowość młodych ludzi do reagowania na niepokojące sytuacje. Zwraca także uwagę na potrzebę edukacji w zakresie bezpieczeństwa w sieci oraz ochrony prywatności.

Eksperci wskazują, że cyberprzemoc nasila się wraz z rosnącą obecnością młodych osób w świecie cyfrowym. Anonimowość i brak bezpośredniego kontaktu z osobą krzywdzoną sprawiają, że łatwiej jest publikować obraźliwe treści. Jednocześnie materiały zamieszczone w internecie mogą pozostawać dostępne przez długi czas, co potęguje skutki przemocy i powoduje stałe napięcie u jej ofiar.

Odpowiedzią na te wyzwania jest program „Rówieśnicy” Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę, skierowany do uczniów starszych klas szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Obejmuje on diagnozę skali przemocy w danej szkole, materiały edukacyjne, szkolenia dla kadry oraz działania wzmacniające relacje w społeczności szkolnej.

„Z naszych wieloletnich doświadczeń w przeciwdziałaniu przemocy rówieśniczej jasno wynika, że jedna czy dwie lekcje nie wystarczą” – zaznacza Łukasz Wojtasik, kierownik działu Dziecko w Sieci FDDS. W swojej wypowiedzi podkreśla znaczenie pogłębionej edukacji, zrozumienia mechanizmów przemocy oraz rozwijania kompetencji społecznych, takich jak empatia i umiejętność reagowania. Zwraca również uwagę na rolę budowania wspólnoty opartej na relacjach i zaufaniu.

Pierwsza edycja programu potrwa do końca roku szkolnego 2025/2026. W czerwcu 2026 r. fundacja zaprezentuje raport dotyczący skali przemocy rówieśniczej w polskich szkołach.