Czechy – bazylika we Frýdku od 1 maja znowu będzie otwarta

Po dwuletniej przerwie spowodowanej gruntownym remontem, 1 maja br. zostanie uroczyście otwarta bazylika Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny we Frýdku w Czechach. To jedyna bazylika w diecezji ostrawsko-opawskiej. Otwarcie odnowionej świątyni to ważne wydarzenie nie tylko dla lokalnej wspólnoty, ale również dla pielgrzymów z Czech i Polski, zwłaszcza ze Śląska Cieszyńskiego, gdzie kult Matki Bożej Frydeckiej jest żywy od pokoleń.

Centralnym punktem dnia będzie Msza św. o godz. 10.30, której przewodniczyć będzie były nuncjusz apostolski w Republice Czeskiej abp Jude Thaddeus Okolo. W uroczystościach wezmą udział także m.in. biskup bielsko-żywiecki Roman Pindel oraz biskup żyliński Tomáš Galis.

Remont, prowadzony według projektu architekta Marka Štěpána, odmienił wnętrze świątyni. Przywrócono jej blask, dostosowując jednocześnie przestrzeń do współczesnych potrzeb liturgicznych i turystycznych. Zmodernizowano instalacje, oświetlenie oraz organy, poprawiając ich brzmienie i funkcjonalność.

Jedną z nowości jest udostępnienie odnowionej krypty, w której spoczywają szczątki członków rodu Prażmów oraz innych osób związanych z historią miasta i sanktuarium. Historyczne miejsce pochówku zyskało godną oprawę, a samą kryptę będzie można zwiedzać – początkowo po wcześniejszej rezerwacji.

W dniu otwarcia bazylika będzie dostępna dla wiernych i gości od godz. 9.30 do 21.30. W programie przewidziano także wydarzenia towarzyszące, m.in. koncerty, wykład historyczny, zwiedzanie świątyni z architektem oraz widowiskowy wideomapping.

Od maja do końca października bazylika będzie otwarta dla zwiedzających codziennie (z wyjątkiem poniedziałków) w ramach projektu „Otwarte kościoły”. Na miejscu posługiwać będzie kilkunastu przewodników, a dla turystów przygotowano również punkt informacyjny.

Historia bazyliki Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny we Frýdku, nazywanej często „Śląskim Lourdes”, jest ściśle związana z rozwojem kultu maryjnego oraz dziejami regionu pogranicza śląsko-morawskiego. Już od XVII wieku do Frýdku. przyciągały rzesze wiernych, a po wybudowaniu drewnianej kaplicy w 1706 roku ich liczba systematycznie rosła. W latach 1753–1763 odnotowano tam blisko 170 tysięcy pielgrzymów, przybywających z Moraw, Śląska oraz z terenów dzisiejszej Polski i Słowacji.

Wyraźną paralelą do Lourdes jest kult źródła w Hájku (Svatá voda), które od XVIII wieku wiązano z relacjami o cudownych uzdrowieniach. W dowód wdzięczności pielgrzymi składali tam wota, a z czasem przy źródle powstał zbiornik, w którym obmywano się przed wejściem do miasta.

Wraz ze wzrostem liczby pielgrzymów w 1706 roku nad figurą wzniesiono drewnianą kaplicę. Wkrótce doszło do sporu o opiekę nad sanktuarium między właścicielem majątku, hrabią Pražmą, a miejscowym duchowieństwem. Konflikt osiągnął punkt kulminacyjny, gdy figura została potajemnie przeniesiona na zamek, co wywołało sprzeciw wiernych i interwencję cesarza Karola VI, który nakazał jej powrót na miejsce kultu.

Decyzja o budowie murowanej świątyni zapadła w pierwszej połowie XVIII wieku. Inicjatorką była hrabina Karolina Pražmová. Projekt przygotował wrocławski architekt Bartoloměj Wittwer. Budowę rozpoczęto w 1740 roku, jednak prace były przerywane przez wojny śląskie. Kościół konsekrowano w 1759 roku, a jego charakterystyczne, 60-metrowe wieże ukończono w 1777 roku. Ołtarz główny, mieszczący cudowną figurę, ukończono pod koniec XVIII wieku.

Sanktuarium odegrało również istotną rolę w podtrzymywaniu tożsamości religijnej i narodowej, m.in. dzięki modlitwom w różnych językach regionu.

Znaczenie świątyni potwierdził papież Jan Paweł II, który 30 sierpnia 1999 roku nadał jej tytuł bazyliki mniejszej. Od 2018 roku cały kompleks uznawany jest za narodowy zabytek kultury Republiki Czeskiej.