Czterej kardynałowie i abp Szewczuk apelują o pojednanie Polaków i Ukraińców

Czterej kardynałowie – trzej z Polski i jeden z Ukrainy – oraz zwierzchnik Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego abp większy Swiatosław Szewczuk zaapelowali o powstrzymanie narastających napięć w relacjach polsko-ukraińskich oraz kontynuowanie drogi pojednania. W opublikowanym w poniedziałek wspólnym oświadczeniu wezwali do „rozbrojenia języka”, przebaczenia i odrzucenia wrogości.

Autorzy oświadczenia zatytułowanego „Wspólny głos w sprawie relacji polsko-ukraińskich” podkreślili, że zabierają głos w jedności z papieżem Leonem XIV, którego pontyfikat – jak napisali – naznaczony jest budowaniem pokoju i sprzeciwem wobec wojny. Oświadczenie podpisali kardynałowie: Mykoła Byczok, Konrad Krajewski, Kazimierz Nycz i Grzegorz Ryś oraz zwierzchnik Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego arcybiskup większy kijowsko-halicki Swiatosław Szewczuk.

Sygnatariusze ocenili, że pojednanie Polaków i Ukraińców dotyczy nie tylko relacji między narodami, ale także wiarygodności chrześcijańskiego świadectwa. Zaapelowali o „rozbrojenie języka” po obu stronach, wskazując, że ranić mogą nie tylko słowa, ale także gesty, znaki i symbole. Przywołali nauczanie Leona XIV, zgodnie z którym pokój powinien być „rozbrojony i rozbrajający”, a język – „jasny, ale nie poniżający; odważny, ale nie agresywny; prawdziwy, ale nie zamykający drogi do przebaczenia”.

Autorzy wyrazili zaniepokojenie narastaniem napięć i odradzaniem się wrogości między Polakami i Ukraińcami. Zaznaczyli, że dzieje się to w czasie trwającej wojny w Ukrainie oraz po latach solidarności okazywanej przez Polskę milionom ukraińskich uchodźców. Zwrócili również uwagę, że ukraińscy katolicy obchodzą 25. rocznicę pielgrzymki św. Jana Pawła II do Ukrainy.

W dokumencie szeroko przywołano list św. Jana Pawła II z 2003 r. na 60. rocznicę – jak określił to sam Papież – „tragicznych wydarzeń na Wołyniu”. Sygnatariusze przypomnieli papieskie wezwanie do rachunku sumienia, przebaczenia i spojrzenia na przyszłość „w nowym duchu”, uznając je za wzór postępowania także w podejściu do trudnych kwestii historycznych.

Autorzy oświadczenia podkreślili, że proces pojednania był przez lata rozwijany dzięki wspólnym modlitwom, listom, deklaracjom i współpracy Kościołów, zwłaszcza w pomocy uchodźcom po rozpoczęciu rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Ocenili, że dorobek ten nie może zostać zaprzepaszczony.

Wskazali jednocześnie, że chrześcijanie są wezwani do uznania błędów przeszłości i przebaczenia. Jak zaznaczyli, nawrócenie powinno zaczynać się od własnego sumienia, a nie od rozliczania innych.

Odwołując się do nauczania papieża Franciszka, przypomnieli także rozróżnienie między „dobrą” i „złą” pamięcią, przestrzegając przed skupianiem się wyłącznie na krzywdach wyrządzonych przez innych.

W zakończeniu dokumentu autorzy wezwali do odrzucenia logiki przemocy i myślenia wyłącznie w kategoriach partykularnych interesów. Zaapelowali o kierowanie się dobrem wspólnym oraz przypomnieli, że – zgodnie z Ewangelią – odpowiedzią na grzech jest przebaczenie, a granicą postawioną złu przez Boga jest miłosierdzie.