Diecezja łomżyńska kończy jubileusz 100-lecia

Emerytowany Prefekt Kongregacji Nauki Wiary kard. Gerhard Ludwig Müller będzie przewodniczył w niedzielę, 25 października, uroczystej Mszy św. na zakończenie jubileuszu 100-lecia diecezji łomżyńskiej. Łomżyńska kuria diecezjalna w imieniu ordynariusza diecezji bp. Janusza Stepnowskiego zaprasza wszystkich duchownych i świeckich do włączenia się w te uroczystości, które zwieńczą rok obfitujący w różne wydarzenia modlitewne, pielgrzymkowe, naukowe i kulturalne.

W opublikowanym komunikacie Wydział Duszpasterstwa Ogólnego łomżyńskiej kurii diecezjalnej zaprasza na Mszę św. do miejscowej katedry, a wszystkich diecezjan prosi o duchową łączność oraz uroczyste zakończenie jubileuszu w parafiach w najbliższą niedzielę, 25 października: „W imieniu Biskupa Łomżyńskiego serdecznie zapraszam do włączenia się w te uroczystości, które zwieńczą rok obfitujący w różne wydarzenia modlitewne, pielgrzymkowe, naukowe i kulturalne, a przede wszystkim rok bogaty w łaski, których Pan Bóg w tym czasie nam udzielił” – napisał ks. Janusz Aptacy, wikariusz biskupi ds. duszpasterstwa ogólnego.

Obchody 100-lecia diecezji łomżyńskiej zostały zainaugurowane 25 października ub. roku w katedrze pw. Michała Archanioła w Łomży, gdzie Mszy św. z tej okazji przewodniczył nuncjusz apostolski w Polsce abp Antonio Guido Filipazzi. Przesłanie z okazji jubileuszu przesłał w imieniu papieża Leona XIV kard. Pietro Parolin, watykański sekretarz stanu.

Przygotowaniem do całorocznych uroczystości była diecezjalna peregrynacja kopii obrazu Matki Bożej Pięknej Miłości, zakończona procesją ulicami Łomży i przeniesieniem cudownego wizerunku do łomżyńskiej katedry.

Zachęcając do włączenia się w jubileuszowe obchody 100-lecia diecezji łomżyńskiej, ordynariusz diecezji bp Janusz Stepnowski prosił w liście pasterskim, aby czas jubileuszu „dla każdego i każdej z nas, wierzących oraz pogubionych w wierze, wiernych i tych, którzy złamali przysięgę wierności, kochających i tych, którzy utracili miłość”, okazał się czasem Bożego zmiłowania i uzdrowienia.

W kwietniu br. Wydział Duszpasterstwa Ogólnego Diecezji Łomżyńskiej zachęcił duchownych i wiernych do aktywnego korzystania z narzędzi cyfrowych w głoszeniu Dobrej Nowiny i tzw. cyfrowej ewangelizacji. Inicjatywa wpisała się w obchody jubileuszu 100-lecia diecezji oraz realizację programu duszpasterskiego, który akcentuje misyjny charakter Kościoła.

W czerwcu br. łomżyńskie Wyższe Seminarium Duchowne gościło biskupów na 405. zebraniu plenarnym Konferencji Episkopatu Polski. W jubileuszowej Mszy św. przewodniczący KEP abp Tadeusz Wojda życzył diecezji łomżyńskiej, aby kolejne 100 lat jej dziejów było „czasem nowych świętych, nowych powołań, żywych rodzin, gorliwych wspólnot i odważnych świadków Chrystusa”.

Diecezjalny jubileusz stał się także okazją do spotkania ze znanymi osobistościami Kościoła powszechnego. Gościem w Łomży był kard. Robert Sarah. Emerytowany prefekt Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów prowadził w Wyższym Seminarium Duchownym rekolekcje dla kapłanów, a podczas otwartego spotkania z mieszkańcami i uczniami szkół katolickich apelował o powrót Zachodu do chrześcijańskich fundamentów.

W jubileuszowe obchody wpisała się ponadto diecezjalna pielgrzymka do Rzymu z udziałem blisko 400 osób. Na początku października łomżyńscy wierni uczestniczyli m.in. audiencji generalnej z Ojcem Świętym, modlili się także przy grobie św. Jana Pawła II.

Do zapoznania się ze swoimi zbiorami w mijającym roku jubileuszowym zachęca Muzeum Diecezjalne w Łomży. Od 8 października można tam oglądać wystawę „Ślady czasu”, na która składa się prywatna kolekcja obrazów i rzeźb o tematyce sakralnej i świeckiej od XVIII do XXI w.

W piątek, 23 października, w Muzeum Diecezjalnym w Łomży odbędzie się natomiast sympozjum popularnonaukowe „Ks. prof. dr hab. Witold Jemielity – kapłan, pedagog, naukowiec. In memoriam”, poświęcone pamięci wybitnego historyka Kościoła, profesora nauk teologicznych oraz wieloletniego wykładowcy, który zmarł w 2022 r. Organizatorem spotkania jest Łomżyńskie Towarzystwo Naukowe im. Wagów, z którym ks. prof. Jemielity był związany przez dekady swojej aktywności naukowej i regionalnej.

Diecezja łomżyńska podobnie jak dwie diecezje, z których terytoriów została erygowana (diecezja wigierska i diecezja sejneńska, czyli augustowska), powstała w wyniku przeobrażeń politycznych na ziemiach polskich.

Po I wojnie światowej, w wyniku regulacji granicy państwowej mocą traktatu pokojowego zawartego w Rydze 18 marca 1921 r. między Polską a ZSRR i Ukraińską SSR oraz decyzją konferencji ambasadorów z 15 marca 1923, diecezja sejneńska utraciła na rzecz Litwy dekanaty: Kalwarię, Mariampol, Wiłkowyszki, Władysławów i część dekanatu Sejny. Utracone terytorium, obejmujące 55 parafii z 280 tys. wiernych, zostało włączone do diecezji w Wiłkowyszkach. Na terenie Polski z diecezji Sejneńskiej pozostało 81 parafii z ponad 392 tys. wiernych.

Zaistniała sytuacja polityczna i administracyjna wymagała reorganizacji kościelnej. Papież Pius XI bullą „Vixdum Poloniae unitas” z 28 października 1925 r. erygował diecezję łomżyńską z terenów pozostałej w ówczesnych granicach polskich diecezji sejneńskiej, do której zostały dołączone trzy dekanaty z diecezji płockiej: Czyżew, Ostrołęka (bez parafii Goworowo) i Ostrów Mazowiecka. Nowo utworzona diecezja liczyła ponad 520 tys. wiernych i została podzielona na 15 dekanatów. Obejmowała 129 parafii, w których pracowało 223 kapłanów. Na mocy bulli weszła w skład metropolii wileńskiej. Pierwszym ordynariuszem został bp Romuald Jałbrzykowski, który w 1926 r. został mianowany arcybiskupem wileńskim.

W związku z nowym podziałem administracyjnym Kościoła w Polsce, dokonanym przez papieża Jana Pawła II bullą „Totus Tuus Poloniae Populus” z 25 marca 1992, z terytorium diecezji łomżyńskiej została odłączona północna jej część obejmująca pięć dekanatów: augustowski Najświętszego Serca Jezusowego, augustowski Matki Boskiej Częstochowskiej, suwalski św. Aleksandra, suwalski św. Ap. Piotra i Pawła oraz sejneński, a także trzy parafie z dekanatu grajewskiego. Odłączona część diecezji łomżyńskiej weszła w skład nowo utworzonej diecezji ełckiej.

Po zmianach na podstawie bulli „Totus Tuus Poloniae Populus” diecezja łomżyńska, licząca ponad 590 tys. wiernych, była podzielona na 19 dekanatów obejmujących 164 parafie, a obecnie jest to odpowiednio ok. 500 tys. wiernych i 179 placówek duszpasterskich. Do diecezji inkardynowanych jest ok. 530 księży diecezjalnych, 30 kapłanów i braci zakonnych i ok. 100 sióstr zakonnych.