Oświadczenie bp. Krzysztofa Włodarczyka w sprawie dzwonów kościele Świętej Trójcy w Bydgoszczy

Rok: 2026
Autor: bp Krzysztof Włodarczyk

Oświadczenie Biskupa Bydgoskiego w sprawie dzwonów
w kościele parafialnym Świętej Trójcy w Bydgoszczy

Do opinii publicznej trafiły informacje o postępowaniu wyjaśniającym dotyczącym bicia dzwonów kościelnych w Parafii Świętej Trójcy w Bydgoszczy. Urząd Miasta w Bydgoszczy potwierdził, że na podstawie zgłoszenia interwencyjnego prowadzi czynności wyjaśniające i nie wydał decyzji zakazującej używania dzwonów; wskazano jednocześnie możliwość dobrowolnego ograniczenia emisji przed wszczynaniem formalnego postępowania. W tym zakresie deklarujemy gotowość do rzeczowej współpracy.

Jednocześnie ogłoszenie parafialne sugerujące rychłe „zamilknięcie dzwonów” było sformułowane nie do końca precyzyjnie. Proboszcz ma jednak prawo obawiać się, że procedura wyjaśniająca może prowadzić do ograniczeń – doświadczenia innych parafii w naszej i innych diecezjach pokazują, że organy, po stwierdzeniu przekroczeń, są co do zasady zobligowane do wydawania decyzji o dopuszczalnych poziomach hałasu na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska. W praktyce, w przypadku historycznych dzwonów, nie zawsze istnieje realna możliwość obniżenia ich głośności bez naruszenia ich charakteru, konstrukcji lub sposobu działania, dlatego ewentualna decyzja ograniczająca dopuszczalny poziom hałasu może w praktyce oznaczać rzeczywiste ich „zamilknięcie”. Dokonywane badania poziomu natężenia dźwięku są z kolei kosztowe, a ewentualne modyfikacje dzwonów ingerują w strukturę tych pamiątek historii.

Zgodnie z przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska parafia traktowana jest jako „zakład”, a dzwony jako „instalacja” lub „urządzenia”. Wyłączenie przewidziane w tej ustawie dotyczy jedynie, zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą, uroczystości i imprez związanych z kultem, nie zaś codziennego funkcjonowania dzwonów, które musi mieścić się w normach hałasu.

Zauważam brak adekwatnych rozwiązań prawnych uwzględniających szczególny charakter dziedzictwa dzwonów i ich znaczenie religijne, kultyczne i kulturowe. Chcę wyraźnie podkreślić: bicie dzwonów pozostaje integralną częścią obrzędów religijnych oraz bezpośrednim wezwaniem na Mszę Świętą, a więc pozostaje w związku z publicznym kultem. Z szacunkiem odnotowuję dorobek orzeczniczy, który akcentuje ochronę przed hałasem i dopuszczalność wydania decyzji, ale nie podzielam perspektywy, która miałaby prowadzić do wniosku, że dzwony – jako wezwanie do Eucharystii – nie są związane z kultem.

W komentowanej publicznie sprawie poprosiłem Księdza Kanonika Janusza Tomczaka, Proboszcza Parafii Świętej Trójcy o ścisłą współpracę z organami Miasta i do przekazania informacji wymaganych w bieżącym trybie, w tym rozważenia środków technicznych i organizacyjnych ograniczających ewentualne uciążliwości, tak aby – o ile potwierdzą to pomiary – dostosować emisję do norm, nie naruszając istoty kultu.

Kuria Diecezjalna będzie wspierać Parafię w analizie prawnej i technicznej, aby wypracować rozwiązanie proporcjonalne do rzeczywistych potrzeb, zarówno na obecnym etapie, jak i po wszczęciu ewentualnego postępowania administracyjnego.

Ufam, że przy zrozumieniu praw wiernych do praktykowania wiary, uda się osiągnąć rozwiązanie, które zapewni dotrzymanie dopuszczalnych poziomów dźwięków, przy utrzymaniu funkcjonowania dzwonów jako znaku żywej wiary tradycji chrześcijańskiej i europejskiej.

                                                                                              + Krzysztof Włodarczyk

                                                                                                    Biskup Bydgoski

Bydgoszcz, 31 lipca 2026 roku