Dziecko skarży się na ból brzucha? Sprawdź, kiedy przyczyną może być stres

Ból brzucha przed szkołą, sprawdzianem czy zajęciami pozalekcyjnymi, może nie być przypadkowy. Czasami to właśnie w ten sposób organizm dziecka sygnalizuje silny stres. Dyskomfort może powodować długotrwałe tłumienie emocji i obawa przed zawiedzeniem rodziców. Jak rozpoznać ból brzucha ze stresu?

Jak emocje wpływają na układ pokarmowy dziecka?

Dzieci przez wzgląd na wciąż rozwijający się układ nerwowy reagują na stres znacznie silniej niż osoby dorosłe. Sytuacje, które rodzicom często wydają się błahe i proste do rozwiązania, mogą wywołać u nich silne i trudne do opanowania emocje. Jednocześnie dzieci wiedzą, że pewne zachowania nie są akceptowane, a rodzice mają wobec nich konkretne oczekiwania. Dlatego zaczynają tłumić i ukrywać niektóre emocje, aby nie spotkać się z negatywną reakcją ze strony opiekunów.

Brak ujścia dla uczuć sprawia, że napięcie psychiczne zaczyna narastać i paraliżuje funkcjonowanie całego organizmu. Pod wpływem stresu mięśnie są cały czas spięte, przyspiesza oddech i wzrasta poziom kortyzolu, czyli hormonu stresu, który wpływa na pracę wielu narządów, w tym również układu pokarmowego.

W efekcie może dojść do zaburzenia naturalnej motoryki żołądka i jelit. Pojawiają się skurcze mięśni przewodu pokarmowego oraz zwiększona wrażliwość na bodźce. Dziecko może odczuwać ból brzucha, uczucie ucisku w żołądku, kłucie, przelewanie w jelitach lub nudności.

Im silniejsze są emocje i dłużej się utrzymują, tym bardziej organizm zaczyna sygnalizować je poprzez objawy fizyczne.

Ból brzucha u dziecka ze stresu – jak go rozpoznać?

Gdy dziecko mówi, że boli je brzuch, rodzice zwykle w pierwszej kolejności podejrzewają przejedzenie, zatrucie pokarmowe lub infekcję. Jest to naturalna reakcja, ponieważ dolegliwości ze strony układu pokarmowego często mają podłoże fizyczne. Jeśli jednak bólowi brzucha nie towarzyszą żadne dodatkowe objawy i pojawia się tylko w określonych sytuacjach, może wynikać ze stresu. Na dyskomfort o podłożu psychosomatycznym wskazują także takie symptomy jak:

• dolegliwości ustępują po zakończeniu sytuacji wywołującej napięcie,
• ból ma umiarkowane nasilenie, jest zlokalizowany w okolicy pępka i nie towarzyszy mu podwyższona temperatura,
• wyniki badań nie wskazują na chorobę układu pokarmowego,
• pojawia się ból głowy, zmęczenie, nudności, rozdrażnienie, niepokój lub brak apetytu,
• dolegliwości przechodzą po podaniu leków rozkurczowych.

Duże znaczenie ma tutaj intensywność bólu i obecność objawów typowych dla infekcji bądź zatrucia. Jeśli występuje wysoka gorączka, twardość lub tkliwość brzucha, uporczywe wymioty czy biegunka, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem.

Co zrobić, gdy ból brzucha ma podłoże emocjonalne?

Jeśli podejrzewasz ból brzucha u dziecka ze stresu, zapewnij mu odpowiednie wsparcie. Przede wszystkim warto ograniczyć styczność z czynnikami, które wywołują dyskomfort. Możesz na przykład pozwolić dziecku zostać w domu na kilka dni, pomóc mu w przygotowaniu się do sprawdzianu lub wypisać je z nielubianych zajęć pozalekcyjnych.

Gdy pociecha się uspokoi, porozmawiaj z nią i postaraj się poznać przyczynę stresu. Jeśli dziecko nie chce się przed Tobą otworzyć, warto skorzystać ze wsparcia psychologa dziecięcego. Taki specjalista pomoże zidentyfikować źródło napięcia oraz nauczy dziecko skuteczniejszych sposobów radzenia sobie z trudnymi emocjami. Może również wskazać rodzicom, jak reagować na objawy somatyczne i jak budować poczucie bezpieczeństwa u dziecka.

Najważniejsze jest jednak, aby nie bagatelizować problemów emocjonalnych najmłodszych, nawet jeśli wydają nam się przesadzone. Często już samo nazwanie źródła stresu przynosi ulgę i pomaga zmniejszyć nasilenie objawów.