Obchody Jordanu – uroczystości Objawienia Pańskiego w Kościele greckokatolickim

Kościół greckokatolicki obchodził jedno z najważniejszych świąt – uroczystość Objawienia Pańskiego, nazywaną potocznie Jordanem. Tego dnia odbywa się obrzęd Wielkiego Jordańskiego Poświęcenia Wody. W Przemyślu liturgii przewodniczył metropolita przemysko-warszawski abp Eugeniusz Popowicz, a homilię wygłosił biskup pomocniczy diecezji wrocławsko-koszalińskiej Mariusz Dmyterko. Eucharystię koncelebrował również biskup pomocniczy archidiecezji przemyskiej obrządku łacińskiego Krzysztof Chudzio.

W homilii bp Dmyterko zauważył, że naturalnym odruchem jest chęć przedłużenia radosnego świętowania Bożego Narodzenia, podobnie jak chętnie wspominamy chwile dzieciństwa, kiedy wszystko wydawało się „prostsze i bardziej normalne”. – Musimy jednak trwać z Jezusem, ponieważ wszyscy jesteśmy zaproszeni do aktywnego uczestnictwa w Jego zbawczym dziele dla nas – wskazał.

Kaznodzieja zaznaczył, że całe życie Chrystusa jest podróżą na krzyż, a zanurzenie w wodach Jordanu pełnych grzechów jest zapowiedzią Jego przyszłego zstąpienia do grobu i do piekielnego królestwa śmierci.

– Jezus bierze na siebie cały ciężar grzechów ludzkości, jaki ciąży na Jordanie, i spala je ogniem Bożej miłości. Grzech – jak słyszymy w Ewangelii – nie ma nad Nim mocy, ponieważ Jezus wychodzi z wody niczym zmartwychwstały i zwycięski, i wprowadza odnowioną ludzkość w Tajemnicę Boga, który objawia się jako Trójca Osób Boskich – powiedział bp Dmyterko.

Dodał, że nad Jordanem „widzimy trzy główne działania Boga w stosunku do człowieka: Syn Boży, z nieskończonej miłości do człowieka, zbawia go z niewoli grzechu i śmierci; w mocy Ducha Świętego, który z Nim współpracuje, wskrzesza całą ludzkość i wynosi ją w sobie do nieba”.

– Dzisiaj jesteśmy wezwani do ponownego uświadomienia sobie wielkości naszej chrześcijańskiej godności jako dzieci Bożych, która została nam dana w obrzędzie świętej tajemnicy chrztu. Każdy z nas narodził się wówczas jako nowe stworzenie z „wody i Ducha” i otrzymał udział w życiu samego Boga – mówił kaznodzieja.

Bp Dmyterko zachęcał, by podziękować Bogu „za Jego wierność i niezmienną miłość do nas”. – Dziękujmy szczególnie i módlmy się za naszych rodziców, którzy doprowadzili nas do świętej Tajemnicy Oświecenia. To również dobra okazja, by dokonać rachunku sumienia i zobaczyć, w jakim stopniu życie nowego człowieka, odzianego w Chrystusa, jest w nas obecne i objawione, a w jakim stopniu pozwoliliśmy, by przejawy starego człowieka nami zawładnęły – mówił.

Hierarcha wyjaśniał, że stary człowiek oznacza grzechy i słabości, ponieważ „zło, które czynimy, zabija w nas to nowe życie w Duchu Świętym, które otrzymaliśmy w chwili chrztu”. – Dlatego musimy nieustannie wyrzekać się szatana i jego mocy, a jednoczyć się z Jezusem Chrystusem, za każdym razem odnawiając się w świętych tajemnicach spowiedzi i Najświętszej Eucharystii – powiedział biskup pomocniczy diecezji wrocławsko-gdańskiej.

Po Eucharystii wierni przeszli w procesji nad rzekę San na obrzęd Wielkiego Jordańskiego Poświęcenia Wody. W czasie modlitwy kapłani poświęcili wodę poprzez zanurzenie w niej trzech trójramiennych świeczników, dotknięcie wody dłonią, skierowanie na nią tchnienia oraz poprzez trzykrotne zanurzenie krzyża. Gestów tych dokonali wspólnie kapłani grecko- i rzymskokatoliccy. Potem wypuszczono trzy gołąbki symbolizujące obecność Ducha Świętego.

Na zakończenie obrzędu kapłani pokropili zebranych dopiero co poświęconą wodą. Po nabożeństwie wierni zabierają ją, aby pokropić nią swoich bliskich oraz domostwa. Woda przechowywana jest w domach do kolejnego Jordanu. Grekokatolicy wierzą, że ma ona właściwości lecznicze i nie ulega zepsuciu. Używają jej także kapłani.

W Kościele łacińskim Objawienie Pańskie nazywa się potocznie świętem Trzech Króli, ponieważ wspomina ono objawienie Boga w osobie nowonarodzonego Jezusa poganom w osobach mędrców, którzy przybyli do Betlejem. Z kolei Kościoły wschodnie wspominają w tej uroczystości chrzest Jezusa w Jordanie i początek publicznej działalności, stąd potoczna nazwa – Jordan.

Od września 2023 roku Ukraiński Kościół Greckokatolicki w Polsce i na Ukrainie posługuje się nowym stylem, zgodnie z którym święta stałe są obchodzone według kalendarza gregoriańskiego. Natomiast od 18 stycznia br. wszystkie święta i uroczystości będą dostosowane do kalendarza powszechnego.

Kościół greckokatolicki pozostaje w łączności z papieżem i uznaje jego prymat. Oznacza to, że mimo różnic w liturgii, wierni obrządku rzymskokatolickiego mogą przystępować w cerkwiach greckokatolickich do sakramentów i na odwrót.