Ekwadorscy biskupi wzywają parlamentarzystów do ochrony małoletnich

Kościół w Ekwadorze wezwał władze i społeczeństwo do rozważnego zastanowienia się nad prawnymi, społecznymi i ludzkimi konsekwencjami decyzji zezwalających małoletnim na określenie swojej tożsamości płciowej. Tamtejszy episkopat wyraził zaniepokojenie orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, zezwalającą osobom małoletnim na wnioskowanie o zmianę płci w dowodzie osobistym.

W komunikacie opublikowanym 13 marca biskupi zaznaczyli, że wspomniane orzeczenie umożliwia małoletnim na wnioskowanie o zmianę płci w dowodzie osobistym, co uważają za delikatną kwestię ze względu na prawne i osobiste konsekwencje tego kroku.

Wyrok 4-24-CN/26, wydany 5 lutego 2026 r., wprowadza – zdaniem episkopatu – „interpretację, która pozwala osobom od 12 roku życia podejmować trwałą decyzję prawną na etapie rozwoju osobistego, który wciąż charakteryzuje się procesami kształtowania tożsamości.

Orzeczenie jest odpowiedzią na zapytanie dotyczące art. 94 ustawy o aktach prawnych, który stanowi, że zmiana płci w metryce może nastąpić dopiero po ukończeniu 18 lat.  Sprawa pojawiła się, gdy osoby młodsza złożyła wniosek w urzędzie stanu cywilnego przy wsparciu rodziny, ale on został odrzucony z powodu automatycznego zastosowania tego przepisu.

Biskupi podkreślili, że obowiązujące przepisy stanowią, iż zmiana płci w dowodzie osobistym może nastąpić „tylko raz”, co „sprawia, że decyzja ta staje się aktem zasadniczo nieodwracalnym”. Zwracają uwagę, że umożliwienie małoletnim podejmowania tego rodzaju decyzji „stwarza poważne zagrożenie dla ich integralnego rozwoju”. Przypominają, że okres dojrzewania jest etapem formacji, w którym „osobowość i tożsamość wciąż znajdują się w procesie konsolidacji”. „Dlatego też, nawet jeśli istnieje wsparcie opiekunów lub opinia ekspertów, nie można stwierdzić, że osoby niepełnoletnie są wystarczająco dojrzałe, aby podejmować trwałe decyzje prawne, które będą miały głęboki i długotrwały wpływ na ich przyszłe życie” – zaznaczyli.

Biskupi podkreślili również, że decyzja Trybunału Konstytucyjnego została podjęta niewielką większością głosów. Zgodnie z komunikatem czterech sędziów konstytucyjnych zgłosiło zdania odrębne, w których wskazują na poważne niespójności prawne w podjętej decyzji. Wśród kwestii poruszonych w tych zdaniach odrębnych wymieniono brak pełnej autonomii małoletnich, ponieważ osoby niepełnoletnie nie posiadają wystarczającej dojrzałości, aby podejmować trwałe decyzje prawne, które mają wpływ na ich przyszłą tożsamość prawną.

Ponadto przypomnieli o zasadzie „ochrony najlepszego interesu dziecka”, która wymaga, aby decyzje państwa priorytetowo traktowały „kompleksową ochronę nieletnich przed zagrożeniami, które mogą wpłynąć na ich rozwój”.

W komunikacie kwestionuje się również fakt, że Trybunał zinterpretował przepis, który według biskupów powinien regulować organ ustawodawczy. W tym kontekście wskazują, że art. 94 ustawy o zarządzaniu tożsamością „jasno zastrzega, że zmiana płci przysługuje osobom pełnoletnim”. „To do ustawodawcy należy, w ramach szerokiej i merytorycznej debaty, ustalenie granic i warunków tego rodzaju zmian prawnych” – zaznaczyli.

Konferencja Episkopatu przestrzegła ponadto, że obecnie toczy się przed Trybunałem Konstytucyjnym inna sprawa, która mogłaby rozszerzyć zakres tego rodzaju orzeczeń. Chodzi o sprawę nr 1313–19–JP, znaną publicznie jako sprawa Amady, w której rozpatrywana jest możliwość zmiany imienia i płci w dokumentach tożsamości małego dziecka.

„Podczas gdy niedawny wyrok dotyczy nastolatków, ta nowa sprawa może otworzyć drzwi do podobnych decyzji w odniesieniu do dzieci” – ostrzegli biskupi.

W obliczu tej sytuacji Kościół w Ekwadorze wezwał władze i społeczeństwo do „rozważnego zastanowienia się nad prawnymi, społecznymi i ludzkimi konsekwencjami tego typu decyzji”. Biskupi zwrócili się w szczególności do Zgromadzenia Narodowego, aby „w pełni korzystało ze swoich uprawnień ustawodawczych i jasno określiło granice oraz gwarancje niezbędne do ochrony małoletnich”.

Zwrócili się również do władz państwowych o przyjęcie polityki, która priorytetowo traktuje „kompleksową ochronę dzieci i młodzieży”, oraz wezwali rodziny i społeczeństwo ekwadorskie do zachowania „czujności w obronie dobra dzieci i młodzieży”.

„Ochrona dzieci i młodzieży wymaga odpowiedzialności, rozwagi i zdecydowanego zaangażowania na rzecz godności każdej osoby” – podsumowuje komunikat.