Episkopat Niemiec opublikował nowe dane dotyczące podatków kościelnych

Po raz kolejny Kościół katolicki w Niemczech odnotował w ubiegłym roku niewielki wzrost wpływów z podatków kościelnych. W 2025 roku 27 archidiecezji i diecezji otrzymało 6,75 mld euro. Dla porównania, w 2024 r. było to niecałe 6,63 mld euro, a w 2023 roku 6,51 mld euro, wynika ze statystyk, opublikowanych przez Konferencję Episkopatu Niemiec (DBK). Oznacza to wzrost o prawie 123 mln euro, czyli o 1,9 proc. w porównaniu z rokiem 2024. Rekordowy poziom dochodów z podatków kościelnych odnotowano w 2022 roku, gdy przekroczono 6,84 mld euro, a w 2021 roku – 6,73 mld euro.

Podobny trend zaobserwowano w Kościele Ewangelickim Niemiec (EKD): 20 regionalnych Kościołów ewangelickich uzyskało około 6,09 mld euro w 2025 r., w porównaniu z 5,97 mld euro w roku poprzednim. Wynika to ze statystyk podatkowych kościołów EKD z maja br.

Łącznie dało to obu głównym Kościołom Niemiec łączne dochody w wysokości około 12,84 mld euro, czyli o około 1,9 proc. więcej niż w 2024 r. (12,6 mld euro). Jednak pomimo niewielkich wzrostów Kościoły stoją w obliczu spadku siły nabywczej, ponieważ inflacja w 2025 r. wyniosła 2,2 proc., a koszty osobowe wzrosły. Po uwzględnieniu inflacji, zarówno EKD, jak i Konferencja Biskupów Niemiec odnotowują nieznaczny spadek dochodów podatkowych.

Długofalowo oczekiwane spadki

Przedstawiciele obu Kościołów wielokrotnie podkreślali, że podatki kościelne spadną w perspektywie średnio- i długoterminowej, ponieważ liczba płacących je członków znacząco maleje z powodu rezygnacji, zgonów i przejścia na emeryturę pokolenia wyżu demograficznego (osób urodzonych między 1954 a około 1965 rokiem).

Podatek kościelny jest najważniejszym źródłem dochodów dla 20 ewangelickich Kościołów regionalnych i 27 niemieckich diecezji. Jest on powiązany z podatkiem dochodowym od wynagrodzeń i dochodów i wynosi osiem procent podatku dochodowego dla wiernych w Bawarii i Badenii-Wirtembergii oraz dziewięć procent we wszystkich pozostałych niemieckich krajach związkowych. Podatek kościelny jest również pobierany od zysków kapitałowych, takich jak odsetki i dywidendy.

Finanse Kościołów od lat wykazują odwrotną tendencję: pomimo spadku liczby wiernych, dochody często nadal rosną, ponieważ w dłuższej perspektywie rosną płace, dochody, zyski kapitałowe, a w konsekwencji podatek dochodowy od osób prawnych. Dochody kościelne z podatków zazwyczaj  rosną wraz ze wzrostem zarobków pracowników lub wzrostem zysków giełdowych i odsetek. 

Kościoły w Niemczech mają zagwarantowane konstytucyjnie prawo do pobierania składek (podatku kościelnego) od swoich wiernych. Podatek ten jest najważniejszym źródłem finansowania działalności kościelnej w zakresie duszpasterstwa, edukacji i pomocy społecznej. Podatek kościelny w Niemczech pobierany jest przez niemieckie urzędy skarbowe. W zamian za obsługę administracyjną państwo zatrzymuje dla siebie około 3 proc. z całkowitej kwoty. Pozostałe środki trafiają bezpośrednio na konta poszczególnych wspólnot religijnych.