Episkopat przygotuje wytyczne dla diecezji do działania w sytuacjach kryzysowych

Kościół w Polsce przygotowuje system koordynacji działań na wypadek sytuacji kryzysowych, takich jak klęski żywiołowe, masowe migracje czy zagrożenia wojenne. Jak poinformował KAI ks. Jarosław Mrówczyński, zastępca sekretarza generalnego Konferencji Episkopatu Polski, powołany przez sekretarza generalnego KEP zespół ds. bezpieczeństwa na czas kryzysu i wojny opracowuje m.in. vademecum dla administratorów jednostek kościelnych oraz program szkoleń dla delegatów diecezjalnych.

Kwestie dotyczące współpracy struktur państwowych i kościelnych w zakresie przeciwdziałania sytuacjom kryzysowych były omawiane przez biskupów na 405. zebraniu plenarnym, które odbywa się w Łomży.

Ks. Jarosław Mrówczyński wyjaśnił w rozmowie z KAI, że impulsem do podjęcia prac były prośby skierowane do Episkopatu przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministerstwo Obrony Narodowej, które poszukują sposobów współpracy z Kościołem w zakresie ochrony ludności. W działania włączone zostało także Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, odpowiedzialne m.in. za ochronę dziedzictwa kulturowego.

Powołany przez sekretarza generalnego KEP bp. Marka Marczaka zespół tworzą przedstawiciele resortów, Caritas Polska, Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego, zgromadzeń zakonnych oraz Sekretariatu KEP. Jego zadaniem jest określenie możliwości wsparcia państwa przez struktury kościelne w sytuacjach nadzwyczajnych.

– Kościół dysponuje siecią Caritas, doświadczeniem i zapleczem, które wielokrotnie sprawdziły się podczas sytuacji kryzysowych, choćby w czasie powodzi. Musimy jednak pamiętać, że nie może on wyręczać państwa w jego podstawowych obowiązkach związanych z ochroną ludności – podkreślił ks. Mrówczyński. Dodał, że w pracach zespołu szczególny nacisk kładzie się na poszanowanie autonomii państwa i Kościoła.

Jednym z efektów prac będzie przygotowanie vademecum dla administratorów jednostek kościelnych. Dokument ma zawierać zarówno wskazówki organizacyjne dotyczące podstawowych działań pomocowych, jak i wytyczne duszpasterskie. Znajdą się w nim m.in. zalecenia dotyczące zachowania podczas nadzwyczajnych sytuacji w świątyniach, organizacji duszpasterstwa kryzysowego czy zabezpieczenia Najświętszego Sakramentu czy postępowania w czasie sprawowanych liturgii. Przy opracowywaniu dokumentu wykorzystywane są doświadczenia Kościoła na Ukrainie oraz zagraniczne materiały instruktażowe.

Jesienią w Warszawie zaplanowano ogólnopolskie szkolenie dla delegatów diecezjalnych odpowiedzialnych za kwestie bezpieczeństwa oraz ochrony dziedzictwa kulturowego. Biskupi zostali poproszeni o wyznaczenie takich osób w swoich diecezjach. Naturalnym kandydatem do tej funkcji – zwrócił uwagę ks. Mrówczyński – są przedstawiciele Caritas, posiadający zarówno doświadczenie praktyczne, jak i odpowiednią osobowość prawną umożliwiającą realizację ewentualnych projektów pomocowych.

Zastępca sekretarza generalnego KEP zaznaczył, że działania będą miały charakter dobrowolny i uwzględnią specyfikę poszczególnych diecezji. Inne wyzwania stoją bowiem przed diecezjami przy wschodniej granicy państwa, a inne przed tymi położonymi na zachodzie kraju.

Ks. Mrówczyński podkreślił też, że celem podejmowanych działań jest uporządkowanie inicjatyw oraz przeciwdziałanie chaosowi organizacyjnemu i medialnemu. Zwrócił uwagę, że Kościół nie „przygotowuje się do wojny”, lecz odpowiada na prośby strony rządowej, pozostając wierny swojej misji niesienia pomocy ludziom w sytuacjach zagrożenia.

– Inicjatywa wychodzi od państwa i to na nim spoczywa odpowiedzialność za ochronę ludności. Kościół natomiast chce wspierać te działania w zakresie swoich możliwości i kompetencji – podsumował ks. Jarosław Mrówczyński.

Przypomnijmy, że w marcu br. doszło w Sekretariacie Generalnym Konferencji Episkopatu Polski do rozmów ministra obrony narodowej Władysława Kosiniak-Kamysza i ministra spraw wewnętrznych i administracji Marcina Kierwińskiego z biskupami uczestniczącymi w 404. zebraniu plenarnym KEP w Warszawie. Tematem spotkania było podjęcie współpracy struktur państwowych i kościelnych w sytuacjach kryzysowych, m.in. w niesieniu pomocy ludności, która ucierpiałaby w klęskach żywiołowych, katastrofach naturalnych i innych zagrożeniach.

Przewodniczący KEP abp Tadeusz Wojda SAC zapewnił w trakcie rozmów „o woli dialogu Kościoła katolickiego w Polsce z władzami państwowymi we wszystkich sprawach dotyczących dobra mieszkańców naszego kraju, przy zachowaniu właściwej odrębności zadań i misji każdego z tych podmiotów, a także przy pełnym respektowaniu fundamentalnych praw i potrzeb ludzi wierzących w Polsce” – napisano w komunikacie po spotkaniu.