Erywań: katolikos Karekin II przed sądem, oskarżony o niewykonanie orzeczenia dotyczącego biskupa

Zwierzchnik Ormiańskiego Kościoła Apostolskiego, katolikos Karekin II stanął 7 sierpnia wraz z sześcioma biskupami przed sądem. Oskarżono ich w związku ze sprawą byłego biskupa Gevorga Saroyana, którego nie przywrócono na stanowisko. Kościół podkreśla, że decyzje dotyczące mianowania, odwoływania i dyscyplinowania biskupów należą do jego wewnętrznych kompetencji. Wcześniej premier Paszynian oskarżył przywódców Ormiańskiego Kościoła Apostolskiego o działania agenturalne na rzecz Rosji.

Sprawa jest kolejnym etapem narastającego konfliktu między władzami Armenii a kierownictwem Ormiańskiego Kościoła Apostolskiego. Premier Nikol Paszynian od kilku lat krytykuje Karekina II i domaga się zmian w Kościele. Katolikos sprzeciwiał się m.in. polityce władz wobec Górskiego Karabachu i krytykował sposób, w jaki rząd Armenii reagował na utratę tego terytorium przez Ormian.

Karekin II, wybrany w 1999 r. na 132. katolikosa wszystkich Ormian, jest znany z zaangażowania w dialog ekumeniczny, szczególnie w relacjach ze Stolicą Apostolską. Spotykał się z Janem Pawłem II, Benedyktem XVI, Franciszkiem i Leonem XIV. W ostatnich latach wielokrotnie zabierał głos w sprawie sytuacji Ormian w Górskim Karabachu.

Konflikt między władzami a Kościołem zaostrzył się w związku z działaniami premiera Paszyniana wobec duchowieństwa. Władze zarzucały hierarchom zaangażowanie polityczne, a niektórzy biskupi, którzy uczestniczyli w pokojowych protestach przeciwko polityce rządu, zostali aresztowani. Wśród nich znaleźli się arcybiskup Bagrat Galstanyan oraz arcybiskup Mikael Adjapahyan, skazany na dwa lata więzienia.

Jednym z przedmiotów sporu stała się sprawa biskupa Gevorga Saroyana, który miał opowiadać się za zmianami oczekiwanymi przez władze. Po jego odsunięciu przez Karekina II Saroyan złożył skargę do sądu. Sąd nakazał jego przywrócenie na stanowisko, jednak katolikos nie wykonał tego orzeczenia, powołując się na autonomię Kościoła.

Prokuratura uznała, że odmowa wykonania orzeczenia sądowego stanowi naruszenie prawa. Władze nałożyły na Karekina II również zakaz opuszczania kraju. Z tego powodu w lutym 2026 r. uczestniczył zdalnie w synodzie w austriackim St. Pölten.

Ormiański Kościół Apostolski stoi na stanowisku, że państwo nie ma prawa ingerować w kwestie dotyczące mianowania i odwoływania biskupów. Według Kościoła kompetencje te wynikają z jego autonomii zagwarantowanej przez konstytucję Armenii oraz własny porządek kościelny.

Postępowanie sądowe wywołało reakcje solidarności ze strony przedstawicieli innych Kościołów chrześcijańskich. Zaniepokojenie sytuacją w Armenii wyraził papież Leon XIV. Solidarność z Karekinem II zadeklarowali także patriarcha Cylicji Aram I, patriarcha Jerozolimy Nourhan Manukyan oraz patriarcha syryjsko-ortodoksyjny Ignacy Rephaim II. Sekretarz generalny Światowej Rady Kościołów Jerry Pillay skrytykował działania władz Armenii, określając je jako zagrożenie dla wolności religijnej i autonomii instytucji kościelnych.

W obronie katolikosa wystąpiły również organizacje ormiańskiej diaspory w Stanach Zjednoczonych, Francji i Niemczech.

Piątkowa rozprawa trwała zaledwie kilka minut. Sędzia Hakom Manukian oświadczył, że jest nie jest bezstronny (podjął się obrony katolikosa Karekina jako adwokat) i odmówił prowadzenia postępowania. Rozprawę odroczono bez wyznaczenia nowego terminu.

Przed sądem zgromadziły się tysiące wiernych oraz przedstawiciele opozycji. Demonstranci wyrażali poparcie dla Karekina II i skandowali „Wasza Świątobliwość”. Sprawa katolikosa stała się kolejnym punktem sporu między rządem Paszyniana a Ormiańskim Kościołem Apostolskim, który odgrywa istotną rolę w życiu religijnym i tożsamościowym Armenii.