Gniezno: coraz bliżej potwierdzenia istnienia palatium Mieszka I na Wzgórzu Lecha?

Archeolodzy pracujący na gnieźnieńskim Wzgórzu Lecha (w pobliżu katedry gnieźnieńskiej) dotarli do przedromańskiego materiału budowlanego z drugiej połowy X lub pierwszej XI wieku. Czy to palatium Mieszka I? – Mamy taką nadzieję, choć na razie należy mówić raczej o nieokreślonej budowli z tego okresu – informuje archeolog dr Tomasz Janiak.

Archeolodzy pracujący na gnieźnieńskim Wzgórzu Lecha (w pobliżu katedry gnieźnieńskiej) dotarli do przedromańskiego materiału budowlanego z drugiej połowy X lub pierwszej XI wieku. Czy to palatium Mieszka I? – Mamy taką nadzieję, choć na razie należy mówić raczej o nieokreślonej budowli z tego okresu – informuje archeolog dr Tomasz Janiak.

– Jesteśmy na etapie odsłaniania materiału budowlanego przedromańskiego, czyli pochodzącego mniej więcej z okresu – druga połowy X wieku, pierwsza połowa XI wieku. Na ten materiał budowlany składają się m.in. płytki kamienne, z których układane były mury i liczne bryły zaprawy. Mamy też niewielkie fragmenty tynku ze śladami polichromii. To świadczy pośrednio, że mamy do czynienia z rozbiórką jakiejś konkretnej budowli. To nie jest już murek licujący wał, jak było to w przypadku przejazdu bramnego odsłoniętego w 2019 roku, ale pozostałość po rozebranej, na razie bliżej nieokreślonej budowli – wyjaśnia dr Tomasz Janiak.

Znalezisko odkryto na głębokości 2 metrów. Prace prowadzone są między budynkami kolegiat a kościołem św. Jerzego, które to miejsce historycy od dawna typowali na lokalizację palatium pierwszych Piastów. Wątpliwości co do istnienia w Gnieźnie takiej budowli nie ma m.in. prof. Hanna Kóčka-Krenz, która odkryła fundamenty Palatium Mieszka I w Poznaniu.

– Chciałabym w sposób kategoryczny stwierdzić, że taki ośrodek jak Gniezno, które było jednym z czołowych grodów państwa pierwszych Piastów, nie mogło się obyć bez palatium. Książę musiał mieć tutaj swoją siedzibę, zwłaszcza, że to miejsce pełniło bardzo ważną rolę, jeśli chodzi o stronę sakralną – przyznała podczas konferencji prasowej kończącej ubiegłoroczny sezon prac wykopaliskowych na Wzgórzu Lecha.

Obecne prace prowadzone są w ramach ekspedycji „Palatium 2026”, która jest kontynuacją badań z 2025 roku. To wspólne przedsięwzięcie Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie oraz Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej. Prace prowadzone są dzięki współpracy z archidiecezją gnieźnieńską oraz przy wsparciu samorządu.