Jasna Góra – szkolenie dla osób zaangażowanych w system ochrony małoletnich w Kościele

O tym, co już sprawdziło się w budowaniu bezpiecznych środowisk dla dzieci i młodzieży, ale i o dalszych wyzwaniach w płaszczyźnie ochrony małoletnich przed wykorzystywaniem seksualnym, o stanie wdrażania standardów ochrony małoletnich w parafiach jest m.in. mowa podczas spotkania osób odpowiedzialnych za prewencję w diecezjach i zgromadzeniach zakonnych. Odbywa się ono dziś w jasnogórskim Domu Pielgrzyma. Bierze w nim udział ok. 80 osób. Przypomniano, że ochrona dzieci jest moralną odpowiedzialnością dorosłych i całych wspólnot.

W czasie szkolenia omówione zostanie także wdrażanie standardów ochrony małoletnich w Kościele ze zwróceniem uwagi na rolę specjalistów i propozycje szkoleń przygotowanych przez Centrum Ochrony Dziecka a także jakość szkoleń w diecezjach, parafiach i placówkach.

To doroczne szkolenie dla członków systemu ochrony służy wymianie doświadczeń, prezentacji najnowszych działań oraz refleksji w obszarze ochrony małoletnich w Kościele w Polsce.

Ks. Wojciech Rzeszowski, kierownik Biura Delegata KEP ds. ochrony dzieci i młodzieży zwrócił uwagę w rozmowie z @JasnaGoraNews, że prewencja to nie tylko stosowanie w praktyce wypracowanych zasad, procedur, to nie tylko dobre prawo, ale równoczesne budowanie wrażliwości społecznej, zmiana mentalności. Jak podkreśla ks. Rzeszowski ogłoszenie czy wprowadzanie samych standardów niewiele zmienia, za tym musi iść zmiana całych struktur myślenia i działania. – To są cenne przepisy i ważne,  ale jakby nie mają mocy stwórczej samej w sobie. Jeśli w oparciu o nie podejmowana jest działalność wychowawcza, edukacyjna,  czyli właśnie jak byśmy powiedzieli szeroko prewencyjna, to wtedy jest szansa, że świadomość społeczna będzie rosła. Jak świadomość społeczna będzie rosła, to z nią pewna wrażliwość społeczna, a z nią coraz większa zdolność do widzenia rzeczy niepokojących czy wprost złych, do reagowania na nie – mówił ks. Rzeszowski.

Kierownik Biura Delegata KEP ds. ochrony dzieci i młodzieży podczas spotkania przedstawił wyniki pierwszego ogólnopolskiego badania wdrażania Standardów Ochrony Małoletnich (SOM) w parafiach, które były jednym z segmentów badań obok m.in. szkół, przedszkoli, szpitali czy organizacji pozarządowych. Jak wynika z raportu obraz ten nie odbiega zbytnio od innych instytucji, w których przebywają dzieci.

Zdaniem ks. Rzeszowskiego, zdecydowanie cieszy, że w stosunkowo krótkim czasie udało się podjąć proces szkoleniowy i wdrożyć zasady, które są wymagane. Niemalże 100 procent parafii w Polsce te standardy wynikające z ochrony małoletnich, z tzw. ustawy Kamilka wdrożyło.

Duchowny jednocześnie zauważa też, że jest jeszcze pole do działania i podaje przykład małych parafii, którym trudniej organizować działania edukacyjne dla całej społeczności, ale można podejmować działania poświęcone profilaktyce, bezpiecznym relacjom w mniejszych grupach np. ministranckich, scholach, grupach młodzieżowych, pielgrzymkowych. To też powinno stać się stałą praktyką wszystkich parafii.

– Te standardy zakładają i pewną edukację o przyczynach, o genezach różnych form przemocy, ale też pokazują jak je rozpoznawać, jak reagować, jaką opieką otoczyć dziecko,  jaką procedurę właśnie uruchamiać w danych sytuacjach – dopowiada ks. Rzeszowski.

Odnosząc się do Raportu Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę, gdzie również poddano badaniom stosunek poszczególnych osób w przyjmowaniu standardów i podejmowaniu działań, które są konieczne, czyli reakcji różnych środowisk, zwrócił uwagę, że choć początkowo obserwowany był pewien dystans, zauważany także w środowisku kościelnym, związany m.in. np. z oporami związanymi z dodatkowymi obowiązkami, zadaniami. – Natomiast kiedy przeprowadzono badania już po wprowadzeniu standardów, jaki jest ich odbiór, to jednak większość respondentów odpowiedziała, że to jest jednak ważne, że to jest potrzebne. Kiedy padało pytanie o owoce, to wyraźnie podkreślano, że jest większa świadomość personelu, że jest większa świadomość społeczna, że jest większa świadomość rodziców, że większa świadomość dzieci – referował kierownik Biura Delegata KEP ds. ochrony dzieci i młodzieży

Spotkanie odbywa się w dwóch blokach tematycznych. W pierwszym mowa była o budowania dobrej i skutecznej profilaktyki, która nie ogranicza się do reagowania na zagrożenia, ale polega na tworzeniu bezpiecznego środowiska, wzmacnianiu kompetencji wychowawczych dorosłych oraz rozwijaniu umiejętności psychospołecznych dzieci i młodzieży. Doświadczeniem podzielili się dr Szymon Grzelak z Instytutu Profilaktyki Zintegrowanej oraz Anna Powązka z Wydziału Promocji Zdrowia Ośrodka Rozwoju Edukacji, osoby od lat zaangażowane w tworzenie i realizowanie programów profilaktycznych.

Jak podkreśla Anna Powązka na pewno sprawdza się postawa nauczyciela wobec ucznia, dziecka, młodzieży i narzędzia, które używamy do tej profilaktyki, czyli merytoryczne treści, metodyczne oraz różne metody, formy pracy, które otwierają młodzież i wspierają ją. – Myślę, że najbardziej sprawdzają się metody, gdzie uczeń może wypowiedzieć się, czyli metody dialogu, dramy, jak gry edukacyjne, gry narracyjne, które też proponujemy jako Ośrodek Rozwoju – powiedziała Powązka

W drugim bloku tematycznym omówione zostanie także wdrażanie standardów ochrony małoletnich w Kościele ze zwróceniem uwagi na rolę specjalistów i propozycje szkoleń przygotowanych przez Centrum Ochrony Dziecka a także jakość szkoleń w diecezjach, parafiach i placówkach. Ks. Wojciech Rzeszowski zaprezentuje wyniki raportu z wdrażania standardów ochrony małoletnich w parafiach, przygotowanego przez Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę. O. Wojciech Bojanowski SJ przedstawi rolę specjalistów i ekspertów Centrum Ochrony Dziecka przygotowujących i przeprowadzających szkolenia. Praktyczne przykłady organizacji szkoleń w diecezjach i prowincjach zakonnych zaprezentują wybrani przedstawiciele.

Ważnym elementem spotkania będzie praca warsztatowa w małych grupach, która stanie się okazją do wymiany doświadczeń, pomoże zdiagnozować mocne strony oraz obszary profilaktyki wymagające poprawy.

Jak wyjaśnia w rozmowie z Radiem Jasna Góra salezjanin ks. Piotr Lorek, przedstawiciel grupy prewencyjnej w Radzie przy Delegacie KEP ds. ochrony dzieci i młodzieży, data i miejsce szkolenia nie są przypadkowe. Spotkanie odbywa się w Częstochowie 19 marca. – Standardy ochrony małoletnich, które wprowadzają nową jakość w trosce o dzieci, są konsekwencją zmian w polskim prawie wprowadzonych po tragicznej śmierci 8-letniego Kamilka, który pochodził właśnie z Częstochowy – mówi ks. Lorek i wskazuje tez na patrona dnia św. Józefa, który w obliczu zagrożenia podjął decyzję o ucieczce z Dzieciątkiem Jezus do Egiptu, jego postawa to symbol odpowiedzialności dorosłych za bezpieczeństwo dzieci. Jak podkreślił ks. Lorek „ta data i miejsce są wymowne: przypominają, że ochrona dzieci jest moralną odpowiedzialnością dorosłych i całych wspólnot” – mówi ks. Lorek.

Szkolenie zakończy się spotkaniem z zarządem Fundacji Świętego Józefa, która wspiera głównie osoby poszkodowane, ale też pracuje na rzecz ochrony dzieci i młodzieży z przedstawicielami Centrum Ochrony Dziecka.

Szkolenie dla osób zaangażowanych w system ochrony małoletnich i bezbronnych w Kościele w Polsce zostało organizowane przez Zespół koordynujący odpowiedzialnych za prewencję we współpracy z Centrum Ochrony Dziecka, Fundacją Świętego Józefa i Biurem Delegata KEP ds. ochrony dzieci i młodzieży.